Xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp và hiện đại

15/02/2018, 14:12

Xây dựng nền báo chí chuyên nghiệp và hiện đại - Cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0, xu thế toàn cầu hóa thông tin và sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông xã hội,... đã tác động trực tiếp đến hoạt động báo chí và công tác chỉ đạo, quản lý báo chí ở nước ta.

PGS, TS Phạm Văn Linh. Ảnh: TL

Trước thềm Xuân Mậu Tuất 2018, Tạp chí Người Làm Báo có cuộc phỏng vấn PGS, TS Phạm Văn Linh, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Phó Chủ tịch Hội đồng lý luận Trung ương, Ủy viên Ban Thường vụ Hội Nhà báo Việt Nam.

PV: Hội nghị Báo chí toàn quốc năm 2017 diễn ra ngày 26/12/2017 tại TP. HCM đã cung cấp bức tranh toàn cảnh về báo chí nước ta, đồng chí có thể khái quát những kết quả mà báo chí đạt được trong năm qua?

PGS, TS Phạm Văn Linh: Có thể khẳng định, năm qua, báo chí đã bám sát mục tiêu giữ vững ổn định chính trị, củng cố và tăng cường sự thống nhất ý chí trong Đảng, sự đồng thuận của xã hội, tạo động lực tinh thần để thực hiện các nhiệm vụ kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng, đối ngoại.

Báo chí tuyên truyền đậm nét các Nghị quyết của Hội nghị Trung ương, Nghị quyết của Quốc hội, của Chính phủ, Chỉ thị của Bộ Chính trị, Ban Bí thư; tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền triển khai thực hiện các đạo luật đã được sửa đổi, ban hành; thông tin, phản ánh toàn diện và kịp thời về các sự kiện và sinh hoạt chính trị quan trọng, các hoạt động kỷ niệm lớn của đất nước; thực hiện ngày càng có hiệu quả chức năng giám sát, phản biện xã hội, đấu tranh kiên quyết với những hành vi tham nhũng, lãng phí, quan liêu, tiêu cực; tích cực phát hiện, cổ vũ nhân tố mới, điển hình tiên tiến, thành tựu công cuộc đổi mới; tích cực trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền, biên giới lãnh thổ, đấu tranh chống “diễn biến hòa bình”, phản bác các quan điểm, luận điệu sai trái của các thế lực thù địch, góp phần củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng và Nhà nước; phản ánh đậm nét các giải pháp điều hành kinh tế - xã hội của Chính phủ, bộ, ngành, địa phương; đẩy mạnh các hoạt động thông tin đối ngoại, quảng bá hình ảnh đất nước...

Đồng chí Võ Văn Thưởng, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương với các đại biểu dự Hội nghị. Ảnh: TTXVN

PV: Có được những thành tích trên, công tác chỉ đạo báo chí đóng vai trò quan trọng, đồng chí đánh giá như thế nào về công tác chỉ đạo báo chí trong năm 2017?

PGS, TS Phạm Văn Linh: Sự phối hợp trong công tác chỉ đạo, định hướng, quản lý thông tin giữa Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Hội Nhà báo Việt Nam (ở địa phương là Ban tuyên giáo tỉnh, thành ủy với Sở Thông tin và Truyền thông, Hội Nhà báo tỉnh, thành phố) được nâng cao, thực hiện có trọng tâm, trọng điểm, chủ động, kịp thời thuyết phục, bảo đảm nguyên tắc tập trung.

Chất lượng Giao ban báo chí có sự chuyển biến rõ rệt; tăng cường đối thoại trong giao ban với tinh thần dân chủ, thẳng thắn, có trách nhiệm, trên cơ sở đó, nâng cao sự đồng thuận, tự giác trong thực hiện định hướng thông tin; tăng cường cung cấp thông tin; chú trọng hơn nội dung định hướng.

Các văn bản chỉ đạo quan trọng của Đảng về công tác báo chí tiếp tục được ban hành, gần đây nhất là Kết luận số 23-KL/TW ngày 22/11/2017 về Tăng cường chỉ đạo, quản lý, phát huy vai trò của báo chí, xuất bản trong việc ngăn chặn, đẩy lùi suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”.

Luật Báo chí 2016 tạo hành lang pháp lý cho cơ quan báo chí, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động báo chí; Nghị định số 09/2017/NĐ-CP ngày 9/2/2017 của Chính phủ quy định chi tiết việc phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính Nhà nước là cơ sở để các bộ, ban, ngành ở Trung ương và địa phương tích cực, chủ động trong việc cung cấp thông tin cho báo chí. Công tác thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm trong hoạt động báo chí được triển khai quyết liệt, nghiêm minh, đúng pháp luật.

Toàn cảnh báo chí Việt Nam năm 2017, Video: Ban Tuyên giáo Trung ương

PV: Bên cạnh những thành tựu đã đạt được, báo chí nước ta vẫn còn tồn tại một số bất cập, đồng chí cho biết những hạn chế chủ yếu của báo chí hiện nay ?

PGS, TS Phạm Văn Linh:

Thứ nhất, tình trạng thoát ly tôn chỉ mục đích, không hoạt động đúng các quy định trong giấy phép, đặc biệt là ở một số cơ quan báo, tạp chí điện tử thuộc các hội; không tập trung phản ánh hoạt động của ngành, lĩnh vực mình, sa đà phản ánh những vấn đề thuộc lĩnh vực khác. Điển hình trong đó là tình trạng “báo hóa tạp chí”; thông tin đậm về những vấn đề không thuộc lĩnh vực của mình; thậm chí có trường hợp, nhân danh đấu tranh chống tiêu cực để gây khó khăn với doanh nghiệp nhằm trục lợi.

Thứ hai, hiện tượng thông tin báo chí không đảm bảo tiêu chí về chính trị, tư tưởng, văn hóa tiếp tục diễn ra với các biểu hiện như: không thực hiện định hướng thông tin, thông tin thiếu nhạy cảm về chính trị, không phù hợp với lợi ích của đất nước; thông tin sai sự thật, thiếu chuẩn xác; thông tin thiếu cân bằng, thiếu tính xây dựng, đưa quá nhiều thông tin liên quan đến vấn đề tiêu cực, mặt trái của xã hội, bị cuốn theo, dẫn dắt bởi thông tin trên mạng xã hội, gây tác động tiêu cực đến dư luận xã hội, bị báo chí nước ngoài, các trang tin điện tử của các thế lực chống đối lợi dụng để xuyên tạc; rút tít theo kiểu giật gân câu khách; nội dung, hình ảnh phản cảm, không phù hợp với thuần phong mỹ tục. Một số cơ quan báo chí không quản lý tốt comment của bài báo, để lọt nội dung bình luận không phù hợp, gây suy diễn.

Thứ ba, hiện tượng một số phóng viên, người làm báo không thực hiện đúng các quy tắc đạo đức nghề nghiệp, có những phát ngôn không đúng với quan điểm, chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước trên mạng xã hội... lợi dụng công tác phòng, chống tham nhũng để phục vụ mục đích xấu, không lành mạnh; thậm chí dọa dẫm, tống tiền, sách nhiễu doanh nghiệp để vụ lợi, vi phạm pháp luật và đạo đức nghề nghiệp.

Thứ tư, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến công tác quản lý Internet và thông tin trên mạng còn bất cập, chưa theo kịp sự phát triển của thực tiễn, chưa xây dựng được hệ sinh thái số đủ mạnh, đáp ứng được nhu cầu sử dụng của nhân dân, còn phụ thuộc vào các mạng xã hội nước ngoài. Công tác đấu tranh ngăn chặn thông tin xấu độc trên mạng xã hội gặp nhiều khó khăn...

Cách mạng 4.0 đã tác động mạnh mẽ vào mọi lĩnh vực trong đó có lĩnh vực báo chí

PV: Cách mạng 4.0 và xu thế toàn cầu hóa thông tin, đặc biệt là sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông xã hội đang đặt ra những vấn đề gì đối với hoạt động báo chí của nước ta trong thời gian tới?

PGS, TS Phạm Văn Linh: Với sự phát triển thông tin mạng hiện nay, báo chí không là nơi độc quyền cung cấp thông tin, mà cả xã hội đang tham gia vào việc cung cấp thông tin. Ở một khía cạnh nhất định, mạng xã hội đã có một số ảnh hưởng tích cực. Thông tin trên mạng xã hội nhanh, phong phú, đa dạng, đa chiều. Mạng xã hội là nguồn cung cấp thông tin cho báo chí. Mạng xã hội cũng là kênh quảng bá hữu hiệu cho báo chí.

Bên cạnh đó, mạng xã hội cũng có không ít ảnh hưởng tiêu cực, nổi bật là: Nguy cơ chi phối, lấn át về thông tin; nguy cơ phụ thuộc và bị mạng xã hội dẫn dắt bởi các tin tức giả mạo... Thách thức đặt ra lúc này với báo chí là sự cạnh tranh thông tin; khả năng cung cấp thông tin đáp ứng nhu cầu công chúng và việc quản trị thông tin. Đó là một thực tế mà mỗi cơ quan báo chí và mỗi người làm báo phải nhìn nhận và đối mặt với nó.

PV: Năm 2018, bối cảnh tình hình thế giới và khu vực diễn biến hết sức phức tạp, nhiều thuận lợi, cơ hội nhưng cũng đặt ra không ít khó khăn thách thức đối với báo chí truyền thông nước ta. Xin đồng chí cho biết, trong năm 2018, công tác chỉ đạo báo chí sẽ tập trung vào những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nào?

PGS, TS Phạm Văn Linh: Năm 2018 là năm thứ 3, năm bản lề trong thực hiện Nghị quyết Đại hội XII của Đảng. Tình hình khu vực và thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, khó lường. Cùng với xu thế toàn cầu hóa thông tin và sự phát triển mạnh mẽ của truyền thông xã hội, người dân tiếp tục quan tâm và đòi hỏi ngày càng cao đối với chất lượng của các sản phẩm báo chí.

Phát huy vai trò đi đầu của báo chí trong đấu tranh phòng, chống suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, chống các xu hướng “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái của các thế lực thù địch; lan tỏa giá trị tốt đẹp, khuyến khích lối sống văn hóa, đạo đức; phê phán lối sống thực dụng; biểu dương gương người tốt, việc tốt. Tuyên truyền có hiệu quả các vấn đề về chủ quyền biển, đảo, về quan hệ quốc tế, bảo đảm độc lập chủ quyền Tổ quốc, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại trong tình hình mới.

Khắc phục khuynh hướng xa rời tôn chỉ mục đích, đăng tải quá nhiều thông tin có nội dung tiêu cực, về mặt trái của xã hội; tăng cường việc kiểm soát các bình luận; đề cao tính tư tưởng, tính hấp dẫn và mở rộng đối tượng độc giả, khán thính giả. Xây dựng tòa soạn báo chí với phương pháp quản trị hiện đại. Xây dựng đội ngũ nhà báo giỏi nghề, có bản lĩnh chính trị, đạo đức vững vàng. Xây dựng quy chế phát ngôn, đăng tải ý kiến và quy định rõ trách nhiệm của những người công tác trong cơ quan báo chí khi tham gia mạng xã hội.

Các cơ quan báo chí tiếp tục triển khai thực hiện có hiệu quả Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến năm 2025 sau khi Thủ tướng Chính phủ ký ban hành. Đối với công tác chỉ đạo, định hướng báo chí, trên cơ sở dự báo đúng, chủ động, kịp thời, đảm bảo nguyên tắc tăng tính chính luận, phát huy tính chủ động, trách nhiệm của cơ quan báo chí.

Tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về báo chí và thông tin điện tử, nhằm tạo ra sự chuyển biến rõ rệt trên một số lĩnh vực trong hoạt động báo chí và thông tin điện tử: quản lý văn phòng đại diện, phóng viên, cộng tác viên; các điều kiện cấp phép thành lập cơ quan báo chí: xử lý nghiêm việc lợi dụng tên miền gây nhầm lẫn của báo chí điện tử và trang thông tin điện tử; giảm số lượng ấn phẩm phụ của các cơ quan báo chí; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm.

PV: Trân trọng cảm ơn!

Phạm Cường (thực hiện)

Bình luận
Trị dứt điểm bệnh ngủ ngáy Gia đình trái cây Pushmax Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Violet Không lo căng thẳng mệt mỏi, giải nhiệt cuộc sống Trà sữa - Ngon khó cưỡng