Video tin tức trên báo điện tử hiện nay

03/07/2019, 14:19

Video tin tức trên báo điện tử hiện nay - Chúng ta dễ dàng nhận thấy, sự phát triển của công nghệ, kỹ thuật đã tạo tiền đề thúc đẩy sự tăng trưởng cấp số nhân đối với các sản phẩm video và quá trình tiêu thụ các sản phẩm video của công chúng. Bài viết nghiên cứu thực trạng sử dụng video tin tức trên báo điện tử hiện nay ở Việt Nam

Tin tức video đã trở thành yếu tố rất thu hút độc giả trên báo điện tử

Video - từ khóa quan trọng

Những năm gần đây, sự tăng trưởng theo cấp số nhân của video trên các nền tảng Internet và dự đoán, xu hướng này còn tăng mạnh hơn nữa trong những năm tới. Điện thoại, máy tính bảng với chất lượng, công nghệ ngày càng cao, có khả năng kết nối Internet mọi lúc, mọi nơi cho phép người dùng tiếp cận với các sản phẩm video ở bất kỳ đâu.

Thêm vào đó, các tính năng hỗ trợ ghi hình tiện lợi, các ứng dụng, phần mềm chỉnh sửa ngày càng đơn giản đã hạ thấp những rào cản trong việc tạo ra các nội dung video. Một yếu tố quan trọng hơn nữa đó là chi phí cho các gói băng thông kết nối Internet để chia sẻ video trở nên phong phú và rẻ hơn, thúc đẩy các sản phẩm video clip phát triển mạnh mẽ.

Những phát triển này trùng khớp với sự sụt giảm lượng người xem tin tức trên nền tảng Tivi truyền thống sau nhiều thập kỷ tăng trưởng liên tục. Tại nhiều quốc gia trên thế giới, lượng người xem tin tức trên các kênh truyền hình đã giảm, đặc biệt không chỉ giảm mạnh trong nhóm đối tượng công chúng trẻ mà còn ở toàn bộ công chúng nói chung.

Sự ra đời và phát triển mạnh mẽ tính năng phát sóng trực tiếp (livestream) của Facebook, Youtube, Bigo Live, Periscope... đã đưa hình ảnh, âm thanh nóng hổi đến nhanh và gần với công chúng. Trong các giá trị truyền tải hình ảnh và âm thanh trực tuyến đó, video tin tức (đặc biệt là các sự kiện nóng) có đóng góp một phần quan trọng.

Trên thế giới, các cơ quan truyền thông, báo chí lớn đã đẩy nhanh sự phát triển video tin tức. Minh chứng cụ thể, bên cạnh việc gia tăng sản xuất các video ngắn, CNN và Huffington Post cũng đã tăng lượng video clip ngắn đăng trên các trang Facebook của mình lên đến hơn 10 lần trong vòng chưa đầy một năm.

Một cuộc khảo sát tại Viện Reuters năm 2016 đã đưa ra số liệu, 79% các CEO, biên tập viên và lãnh đạo các cơ quan truyền thông cho biết, họ có những dự định đầu tư mạnh mẽ vào video trong tương lai.

Bản tin ngày 3/7/2019 dự báo hướng đi và cường độ của bão Mun sắp đổ bộ vào Việt Nam trên báo VnExpress

Tại Việt Nam, kết quả khảo sát của tác giả với 110 phóng viên tại các tòa soạn báo điện tử cũng chỉ ra rằng, video tin tức là vấn đề thường xuyên được nhắc đến trong quá trình hoạt động của tòa soạn (45,5% phóng viên trả lời thường xuyên được nhắc đến video trong hoạt động của họ và 54,5% còn lại cũng được đề cập, nhưng ở mức độ thi thoảng). Trong quá trình tác nghiệp, đội ngũ phóng viên báo điện tử cũng thường chủ động trong việc thu thập, tạo ra các sản phẩm có liên quan đến video (49,1% thường xuyên đề cập và 50,9% thi thoảng nghĩ tới việc thu thập để tạo ra các sản phẩm báo chí có liên quan đến video clip).

Theo kết quả khảo sát của tác giả trên một số báo điện tử tại Việt Nam cho thấy, trung bình báo điện tử VnExpress đăng khoảng trên 120 video/ngày và số bài đăng video clip chạm con số trên 100 bài/ngày (một bài viết có nhiều video). Báo điện tử Tuổi Trẻ tính trung bình mỗi ngày, trang chuyên về video của báo cũng sản xuất khoảng trên 31 video (chưa kể số lượng video mà báo Tuổi Trẻ khai thác).

Báo điện tử VietNamNet cũng tương tự, trung bình mỗi ngày trang chuyên về video cũng đăng khoảng gần 50 video clip dài, ngắn khác nhau. Thêm vào đó, hàng loạt truyền hình báo điện tử ra đời, các dự án đầu tư mạnh mẽ cho mảng sản xuất video, hay những điều chỉnh về đào tạo, tập huấn, yêu cầu về khả năng sản xuất video tại các đơn vị báo chí điện tử. Điều này đã minh chứng cho việc quan tâm đến từ khóa video trong truyền thông.

Các cơ quan truyền thông, báo chí lớn đã đẩy nhanh sự phát triển video tin tức

Vấn đề tiêu thụ video tin tức

Tuy nhiên, hành vi tiêu thụ các video tin tức dường như lại ngược lại với xu thế chung. Báo cáo mới nhất công bố các chỉ số đo lường mức độ tiêu thụ các sản phẩm video tin tức của các cơ quan báo điện tử tại 26 quốc gia do Viện nghiên cứu báo chí Reuters thực hiện năm 2018 cho thấy, công chúng tiêu thụ các sản phẩm video tin tức trên báo điện tử ở mức độ khá thấp.

Trong đó, chỉ có 4/26 quốc gia có chỉ số tiêu thụ video tin tức trên 30%, đó là Hoa Kỳ (33%), Canada (32%), Brazil (30%) và Hy Lạp (30%). Các quốc gia còn lại đều ở mức thấp, trong đó, có nhiều quốc gia có tỉ lệ tiêu thụ video tin tức dưới mức 20% như Đức (17%), Áo (17%), Nhật Bản (16%), Đan Mạch (15%)...

Đặt một phép so sánh hành vi tiêu thụ video tin tức qua nhiều năm (dựa trên số liệu những quốc gia có đề cập số liệu tiêu thụ video clip tin tức, trong báo cáo Digital News Report của Viện Nghiên cứu báo chí Reuter chúng ta dễ dàng nhận thấy, các chỉ số về hành vi tiêu thụ các video tin tức qua các năm tăng trưởng khá chậm. Có 5 quốc gia đề cập số liệu này qua nhiều năm là Mỹ, Anh, Pháp, Đức và Nhật Bản. Trong 5 năm liên tiếp, từ 2014-2018, Mỹ chỉ tăng trưởng 3%, Đức chỉ tăng 1%, Anh và Nhật tăng 6%, Pháp tăng 7%.

Tổng số giờ xem video mỗi tuần của độc giả tại 1 số quốc gia. Nguồn: Limelight Networks Inc

Theo báo cáo “The state of online video 2018” của tổ chức Limelight Networks Inc, việc so sánh dữ liệu của 5 quốc gia đã nhấn mạnh, hành vi tiêu thụ các sản phẩm video tin tức do các cơ quan báo điện tử xuất bản dường như tăng trưởng chậm, điều này khác xa so với hành vi tiêu thụ gia tăng nhanh trong việc xem video nói chung trên nền tảng Internet của công chúng (so với 2016, năm 2018, mức độ tiêu thụ video tăng trưởng 157%, trong đó gần (32,1%) người xem xem từ 1 - 2 giờ mỗi tuần và 19,2% người dùng xem 10 giờ trở lên).

Trong hành vi tiêu dùng các sản phẩm báo chí, văn bản vẫn là nhóm được công chúng ưa thích hơn video tin tức. Cụ thể, khi được lựa chọn cách thức tiếp nhận sản phẩm tin tức, số liệu Digital News Report năm 2018 chỉ ra, số người vẫn ưa thích văn bản tại Phần Lan là 86%, Anh (77%), Tây Ban Nha (71%). Mức độ ưa thích video tin tức cao nhất chỉ 12% tại Mỹ và thấp hơn nhiều tại Anh (3%) và Phần Lan (2%).

Trên thế giới, kết quả khảo sát của Chartbeat - một công ty phân tích dữ liệu thường được nhiều cơ quan báo điện tử khai thác cho thấy, số thời gian công chúng dành cho việc tiếp nhận các sản phẩm video clip trên trang báo điện tử chỉ chiếm khoảng 6,5% so với tổng thể của cả trang báo, phần lớn công chúng dành thời gian cho các văn bản.
Tại Việt Nam, đối với các video tin tức có văn bản hỗ trợ, yếu tố thu hút hành vi bấm like và share của công chúng tốt hơn ở các sản phẩm video tin tức tồn tại độc lập.

Ngôn ngữ video có ưu điểm về hàm lượng thông tin, về tính khách quan chân thực

Video không phải là ưu tiên trong chọn lựa

Tại Việt Nam, kết quả khảo sát khoảng 1.200 công chúng về hành vi tiêu thụ các sản phẩm video tin tức do tác giả thực hiện đã đưa ra những chỉ báo về việc công chúng dành sự quan tâm đối với việc sử dụng các sản phẩm video tin tức trong quá trình truyền thông trên báo điện tử, nhưng khi thao tác hành vi đối với sản phẩm, họ lại không ưu tiên cho việc chọn video.

Cụ thể, khi so sánh mức độ quan tâm đến các hình thức truyền tải thông tin trên báo điện tử, công chúng thể hiện sự quan tâm đến video tin tức rất cao (87,8%), chỉ đứng sau hình ảnh (91%). Tuy nhiên, khi hỏi về cách thức tiếp nhận thông tin, hành vi xem video lại không được đánh giá cao.

Các số liệu đưa ra minh chứng, rào cản công nghệ (tốc độ đường truyền, kích thước màn hình, chi phí dữ liệu kết nối Internet) không phải là lý do công chúng không xem video clip. Việc tỉ lệ tiêu dùng thấp và tăng trưởng chậm cho hành vi quan tâm, nhưng không ưu tiên video tin tức đến từ ba nguyên nhân chính sau:

Thứ nhất, công chúng cho rằng, đọc văn bản nhanh và thuận tiện hơn trong việc nắm tin tức - tỉ trọng cao nhất trong các lý do khảo sát (41%). Theo báo cáo của “Digital News Report 2018, tại nhiều quốc gia, công chúng còn từ chối video clip khi được hỏi về việc tiêu thụ video tin tức trên báo điện tử (dưới bất kỳ hình thức nào trong tuần qua) như Anh cao nhất với 62%, Đức (56%); toàn cầu là 35%.

Tin tức về nguy cơ rác thải nhựa trên TTXVN ngày 25/3/2019

Thứ hai, theo phản hồi của công chúng hiện nay, video tin tức chưa đem lại hiệu quả cho các câu chuyện tin tức. Khảo sát 1.200 công chúng cho thấy, về khả năng thu hút, lôi cuốn người xem của các video trên báo chí điện tử hiện nay vẫn chưa cao. Có đến 55,8% số người được hỏi cho rằng, khả năng này vẫn ở mức bình thường (8,3% số người cho biết các sản phẩm ít thu hút và lôi cuốn).

Về yếu tố sinh động, hấp dẫn của các video, có đến 63,2% số người được hỏi cho rằng, các video hiện nay đang ở mức bình thường (6,4% ít sinh động và hấp dẫn). Con số này cho thấy chất lượng video vẫn chưa chạm được đến nhu cầu của công chúng.

Thứ ba, sự phàn nàn về quảng cáo, công chúng thể hiện thái độ không vừa lòng khá cao khi bị ảnh hưởng bởi các sản phẩm quảng cáo. Cụ thể, 87% số công chúng phàn nàn về những gián đoạn quảng cáo gây ra trong quá trình tiếp nhận video tin tức - cao nhất trong các phản hồi, vượt ngưỡng của đường truyền, công nghệ, thiết bị, chất lượng sản phẩm. Người xem thường phải xem qua một đoạn quảng cáo dài khoảng trên 3 giây trước khi được tiếp cận sản phẩm về video.

Nếu muốn kết thúc quá trình quảng cáo sớm, thường người xem sẽ phải thao tác tắt quảng cáo ở trên thiết bị của mình (khoảng giây thứ 5 trở đi). Quảng cáo này đã làm ảnh hưởng đến hành vi tiếp nhận sản phẩm tin tức qua video, như nhận định: “Quảng cáo có khả năng loại bỏ một phần ba người dùng khi tiếp nhận” của nhà nghiên cứu Antonis Kalogeropoulos trong bài viết “The future of online news video”.

Như vậy, hành vi tiêu thụ các sản phẩm video tin tức do các tòa soạn báo điện tử hiện nay đang có những bước đi khác so với xu thế chung của video. Bài viết này mới chỉ dừng lại ở việc so sánh các chỉ báo dựa trên kết quả khảo sát công chúng Việt Nam và một số các số liệu từ báo cáo về hành vi tiêu thụ của công chúng trên toàn cầu, chưa đi sâu nghiên cứu cụ thể các trường hợp điển hình video tin tức và các nền tảng mạng xã hội video tin tức, nên chưa thể khái quát về mối quan hệ giữa việc quan tâm đầu tư video với hành vi lựa chọn của công chúng. Tuy nhiên, kết quả so sánh này, cũng phần nào gợi mở những chỉ báo mang tính tham khảo cho các tòa soạn báo điện tử đối với việc phát triển video tin tức trong tương lai./.

Nguyễn Đình Hậu

Bình luận