Vấn đề chống buôn lậu trên sóng truyền hình các tỉnh phía Bắc

11/07/2019, 09:37

Vấn đề chống buôn lậu trên sóng truyền hình các tỉnh phía Bắc - Chống buôn lậu đã và đang là vấn đề được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm. Thời gian qua, cùng với các bộ, ngành, các cấp từ Trung ương đến địa phương, các cơ quan truyền thông đóng vai trò quan trọng trong công tác phòng, chống buôn lậu, nhất là việc tuyên truyền, giáo dục phòng chống buôn lậu trên sóng truyền hình.

Truyền hình Quảng Ninh đưa tin về công tác phòng chống buôn lậu trên tuyến biên giới Móng Cái

Tình trạng buôn lậu tại các tỉnh phía Bắc

Trong năm 2018, lực lượng chức năng tỉnh Lạng Sơn đã kiểm tra 6.344 vụ vi phạm về buôn lậu, gian lận thương mại, hàng cấm, hàng giả; xử phạt vi phạm hành chính 4.435 vụ; trị giá hàng hóa tịch thu 44.473,4 triệu đồng; khởi tố 396 vụ, 591 đối tượng. Trong đó, phát hiện, bắt giữ 2.465 vụ hàng lậu, hàng cấm. Mặt hàng nhập lậu chủ yếu là hàng may mặc, đồ điện gia dụng, điện tử, mỹ phẩm, thực phẩm công nghệ, gia cầm giống và các sản phẩm từ gia súc gia cầm, nguyên liệu thuốc bắc... trong đó, có nhiều mặt hàng là hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, giả nguồn gốc, xuất xứ nhập lậu.

Để công tác chống buôn lậu có hiệu quả, đòi hỏi phải có sự nỗ lực cố gắng và phối hợp thống nhất của các bộ, ngành có liên quan. Trong đó, báo chí có vai trò, chức năng của mình cùng với tất cả loại hình phong phú, đa dạng (báo in, báo hình, báo phát thanh, báo điện tử) đã và đang góp phần to lớn vào cuộc đấu tranh lâu dài, phức tạp đó.

Nghị quyết số 41/NQ-CP ngày 9/6/2015 của Chính phủ về việc đẩy mạnh công tác đấu tranh chống buôn lậu trong tình hình mới đã nêu: Bộ Thông tin và Truyền thông, Đài Truyền hình Việt Nam, Đài Tiếng nói Việt Nam, Thông tấn xã Việt Nam và các cơ quan thông tấn, báo chí phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, lực lượng chức năng xây dựng chương trình truyền thông phù hợp, tuyên truyền về pháp luật, về những nguy hại của buôn lậu để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ, công chức, người dân trong công tác đấu tranh chống buôn lậu; biểu dương những tấm gương tích cực, những địa phương, đơn vị làm tốt; phê phán những hành vi tiêu cực, tham nhũng, thiếu tinh thần trách nhiệm.

Liên quan đến vụ án buôn lậu xuyên quốc gia xảy ra tại Công ty Nhật Cường, ngày 19/5, Cơ quan Cảnh sát điều tra đã ra quyết định truy nã đối với Bùi Quang Huy - Tổng giám đốc Công ty

Vai trò của truyền hình

Báo truyền hình là một kênh truyền thông giúp truyền tải thông tin bằng hình ảnh, âm thanh sống động với đầy đủ sắc màu từ lời nói đến âm nhạc và tiếng động. Truyền hình còn được khán giả gọi với những tên ưu ái như người mang bức tranh muôn màu cuộc sống, người đưa thông tin kết nối mọi người lại với nhau.

Với các hoạt động chương trình được thu nhỏ lại qua màn ảnh giúp người xem cảm nhận được những thông tin, hình ảnh một cách trực quan nhất. Đây được xem là thế mạnh vượt trội của báo truyền hình, giúp thông tin khoa học những vấn đề thời sự nổi cộm được cập nhật một cách nhanh chóng chính xác nhất.

Hiện nay, vấn đề về chống buôn lậu được tuyên truyền chủ yếu trên sóng truyền hình, nhằm tác động đến công chúng một cách trực quan, sinh động nhất, giúp việc tuyên truyền về chống buôn lậu đạt hiệu quả hơn. Thời gian qua, Đài THVN, Đài TNVN, Đài PT&TH các địa phương, đặc biệt là các tỉnh phía Bắc điển hình như tỉnh: Lào Cai, Lạng Sơn, Cao Bằng, Quảng Ninh... đã có nhiều tin, bài, chuyên đề, phóng sự về tình hình, kết quả công tác đấu tranh chống buôn lậu (thực phẩm, đồ tiêu dùng, quần áo, dược phẩm, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng) được phát sóng trong đợt cao điểm, nhằm tạo chuyển biến tích cực trong công tác tuyên truyền.

Từ đó, Văn phòng Thường trực Ban Chỉ đạo 389 quốc gia đã phối hợp với các bộ, ngành và địa phương tham mưu cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Ban Chỉ đạo 389 quốc gia chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc các bộ, ngành, địa phương có những chấn chỉnh kịp thời trong công tác chống buôn lậu tại các tỉnh phía Bắc; kịp thời đề xuất khen thưởng các cá nhân tập thể có thành tích; phê bình, kỷ luật, xử lý nghiêm các trường hợp thiếu tinh thần trách nhiệm, để xảy ra vi phạm trong lĩnh vực buôn lậu.

Truyền hình Nhân Dân đưa tin về tình hình chống buôn lậu tại Lạng Sơn

Năm 2018, trên sóng truyền hình các tỉnh phía Bắc đã có nhiều bài phóng sự về về đề này. Điển hình như Đài PT&TH Lạng Sơn có bài phóng sự: “Lạng Sơn “Căng mình” chống buôn lậu qua biên giới”; “Lạng Sơn chống buôn lậu gia súc, sản phẩm gia súc qua biên giới”...Bài phóng sự cho thấy, Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lạng Sơn ban hành các kế hoạch để thực hiện công tác chống buôn lậu. Từ việc tăng cường lực lượng chức năng kiểm soát khu vực biên giới, giám sát hàng hóa qua cửa khẩu, đường mòn, lối mở...

Truyền hình có nhiều hình thức và thể loại có thể tuyên truyền hiệu quả trong công tác chống buôn lậu. Các Đài PT& TH địa phương sử dụng chủ yếu thể loại tin; loạt phóng sự, bài phản ánh theo tính chất thời vụ, thời sự. Ví dụ như Đài PT&TH tỉnh Cao Bằng, năm 2018 phát sóng gần 30 tin truyền hình về các vụ việc liên quan đến buôn lậu do lực lượng chức năng thông tin. Đài PT&TH tỉnh Lạng Sơn phát sóng 52 chuyên mục, chuyên đề, 500 tin bài về chống buôn lậu.

Qua các bài phóng sự, điều tra thực tế tại các địa bàn nóng, trọng điểm được đông đảo khán giả quan tâm, phản hồi tích cực; kịp thời phản ánh những thủ đoạn mới hoạt động của tội phạm để nhân dân cảnh giác, đồng thời nêu gương những tập thể, cá nhân tiêu biểu trong công tác đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Nhờ đó, tình hình buôn lậu tại các tỉnh phía Bắc đã có nhiều chuyển biến tích cực, hoạt động buôn lậu tại các tuyến biên giới giảm đáng kể. Một số vấn đề đặt ra

Tuy nhiên, thực tế hiện nay tại các Đài địa phương vẫn chưa phát huy được hết vai trò trong công tác tuyên truyền chống buôn lậu.

Truyền hình Lào Cai đưa tin ngày 29/6/2019 về Đội Quản lý thị trường số 1 phát hiện, tạm giữ lô hàng hơn 440 tấn hạt dẻ do nước ngoài sản xuất

Nhìn chung, các Đài PT&TH tỉnh đã đề cập cơ bản những nội dung chính cần tuyên truyền về phòng, chống buôn lậu. Tuy nhiên, những thông tin liên quan đến việc phổ biến văn bản pháp luật, đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước chưa thực sự được đăng tải nhiều.

Nội dung đề cập quá nhiều thông tin có tính chất giật gân, câu khách, chạy theo sự kiện, ít tính phát hiện; chủ yếu liên quan tới những vụ phát hiện, tịch thu, tiêu hủy tang vật những vụ việc buôn lậu, phân tích những thủ đoạn, sự liều lĩnh mà các đối tượng sử dụng để thực hiện trót lọt hành vi buôn lậu. Trong khi đó, những nội dung mang tính cảnh báo về tác hại, sự nguy hiểm của nạn buôn lậu cũng như những hình thức xử phạt thích đáng dành cho tội phạm buôn lậu lại ít được đề cập.

Bên cạnh đó, phóng viên tại một số Đài chưa có nhiều góc nhìn đa chiều, chưa thực sự dành thời gian và công sức để thâm nhập thực tế để phản ánh một cách trực diện nhằm có được những thông tin chính xác nhất, chân thực nhất về các vụ buôn lậu. Phân tích các phóng sự chủ yếu cho thấy, cách thức làm việc chủ yếu là dựa vào số liệu báo cáo, thông tin từ các cơ quan chức năng nên dẫn đến hình ảnh, âm thanh chưa thực sự đủ sức thuyết phục đối với công chúng làm giảm tính hiệu quả trong công tác tuyên truyền.

Bà Hoàng Thị Tươi, Trưởng Phòng Chuyên đề, Đài PT& TH tỉnh Lạng Sơn cho biết, hiện Phòng chuyên đề đang tiếp tục duy trì chuyên mục “Chống buôn lậu và gian lận thương mại” với thời lượng gần 10 phút. Các chuyên mục đều bám sát sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 389 tỉnh Lạng Sơn về công tác chống buôn lậu, qua đó thu hút khán giả theo dõi. Tuy nhiên, các chuyên mục vẫn chưa thực sự tạo được điểm nhấn, thiếu tính chiến đấu, chỉ dừng lại ở mức độ phản ánh sự việc...”

Bên cạnh đó, các Đài địa phương còn thiếu lượng thông tin tuyên truyền về những tác hại của tình trạng buôn lậu đối với nền kinh tế địa phương nói riêng và cả nước nói chung. Bởi đây là những thông tin rất quan trọng, giúp nhân dân hiểu rõ về sự nguy hại của nạn buôn lậu để từ đó nâng cao tinh thần, ý thức phòng, chống buôn lậu, gián tiếp góp sức vào cuộc chiến phòng, chống buôn lậu trên diện rộng trong thực tế. Thực tế hiện nay chưa có tin bài cụ thể về những gương mặt đấu tranh phòng, chống buôn lậu nên chưa thực sự kịp thời động viên, cổ vũ những cá nhân có nhiều đóng góp trong cuộc chiến phức tạp này.

Theo phóng viên Hoàng Hương - Chuyên mục Chống buôn lậu của PT&TH Lạng Sơn, khi thực hiện về các gương điển hình của các lực lượng chống buôn lậu rất khó vì không ai nhận thành tích về mình mà đều cho đó là thành tích của tập thể dù đó chỉ là vai trò lãnh đạo, chỉ đạo hay trong quá trình điều tra khám phá các vụ buôn lậu.

Không cho phép có “vùng cấm” trong phòng, chống buôn lậu

Một số giải pháp

Theo đánh giá của BCĐ 389 quốc gia, trong thời gian tới các tỉnh, tuyến biên giới phía Bắc vẫn còn là điểm nóng về buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Với diễn biến ngày càng phức tạp, tinh vi của hoạt động buôn lậu, những kết quả truyền thông đạt được vẫn chưa được như mong đợi. Qua đó đặt ra yêu cầu, kênh truyền hình các tỉnh phía Bắc phải có hướng tuyên truyền mới đối với phòng, chống buôn lậu trong tình hình mới hiện nay.

Xác định công tác tuyên truyền về phòng, chống buôn lậu là một nhiệm vụ vừa cấp bách, vừa lâu dài và cần được tiến hành thường xuyên, liên tục bằng sự kết hợp các biện pháp khác nhau. Do vậy, các Đài PT&TH phía Bắc cần phải trở thành cầu nối của sự hợp tác giữa các khu vực, giữa Việt Nam với các quốc gia khác.

Bên cạnh việc thông tin thường xuyên, cập nhật về những vụ việc buôn lậu, những thủ đoạn mới của giới tội phạm, để nâng cao vai trò của mình trong đấu tranh chống buôn lậu, các Đài PT&TH cần đổi mới mạnh mẽ nội dung, hình thức các chuyên mục trên truyền hình về đấu tranh chống buôn lậu; Xây dựng đội ngũ phóng viên chuyên trách viết về đề tài chống buôn lậu; Xây dựng những chuyên mục riêng về đề tài buôn lậu; Phát huy vai trò của công chúng trong việc nâng cao chất lượng thông tin báo chí về phòng, chống buôn lậu.

Ngoài ra, các đài địa phương cũng cần tích cực, chủ động hơn nữa trong việc thông tin về những mặt trái, tiêu cực trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu. Đó là những lỗ hổng, sai sót trong chính sách có thể tạo kẽ hở cho hoạt động buôn lậu bùng nổ trở thành những điểm nóng. Đặc biệt, cần mạnh dạn đăng tải những thông tin mang tính tố cáo, vạch trần những đối tượng trong đội ngũ lực lượng chức năng tha hóa, biến chất, tiếp tay cho buôn lậu, nhìn thẳng vào những khuyết điểm, yếu kém để nêu cao tinh thần chiến đấu.

Làm được điều này, kênh truyền hình sẽ góp phần không nhỏ khiến công tác đấu tranh phong, chống buôn lậu ngày càng đạt hiệu quả cao hơn./.

Hoàng Thị Thu Hương

Bình luận