Từ thực tiễn cuộc sống, trưởng thành và phát triển

30/04/2019, 01:38

Từ thực tiễn cuộc sống, trưởng thành và phát triển - Trong 2 cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, báo chí miền Nam đã có những đóng góp lớn cho báo chí cách mạng Việt Nam, góp phần lớn vào công tác tuyên truyền ở chiến trường và Cuộc Tổng tiến công nổi dậy giải phóng miền Nam, Đại thắng mùa Xuân 1975.

Bốn chiến sĩ Binh đoàn Hương Giang cắm cờ trên nóc Phủ Tổng thống Ngụy Sài Gòn ngày 30/4/1975. Ảnh:TTXVN

Chương trình phát sóng đầu tiên

Sau ngày giải phóng, đội ngũ báo chí tại Sài Gòn chỉ có trên dưới mấy cơ quan báo chí: Sài gòn Giải phóng, Đài Phát thanh Giải phóng (nay là VOH); Đài Truyền hình Giải phóng (nay là HTV); Cơ quan TTXVN giải phóng (của Trung ương thường trú tại địa bàn). Riêng Đài Phát thanh Giải phóng Nam Bộ (sau là Đài Tiếng nói Nhân dân TP. HCM) được tiếp quản cả cơ quan đài của chế độ cũ, trong những giờ phút sáng 30/4/1975 và là nơi quân giải phóng đưa Tổng thống Dương Văn Minh đến đọc Lệnh đầu hàng, vào lúc 11 giờ 30 ngày 30/4, sau khi các đơn vị thiện chiến nhất của quân đoàn 2 cùng 2 xe tăng húc đổ cổng chính và cổng phía Nam, chiếm lĩnh Dinh Độc Lập.

Còn Đài Truyền hình Sài Gòn, trưa ngày 30/4 do một nhóm cán bộ, chiến sĩ của Đài Phát thanh Giải phóng Nam Bộ, do đồng chí Hồ Vĩnh Thuận, Lê Minh Hiền được giao nhiệm vụ chỉ huy, được Trung ương Cục miền Nam chỉ đạo cử về để tiếp quản, làm nhiệm vụ chuẩn bị chương trình phát sóng đầu tiên của Đài Truyền hình Giải phóng (tên lúc đó) trong tối ngày 1/5, sau một ngày tiếng súng ở TP. Sài Gòn chấm dứt.

Nhớ về những kỷ niệm đầu tiên của Thành phố vừa giải phóng, bà Hồ Mỹ Hạnh, xướng ngôn viên đầu tiên trên Đài còn nhớ như in. Đúng 20h tối ngày 30/4/1975, trong ngày Đoàn quân chiến thắng của các cánh quân hội tụ tại Sài Gòn, Đài Phát thanh Giải phóng ra thông báo bản tin đầu tiên của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam vang lên tại đô thành Sài Gòn và miền Nam: “Đây là Đài Phát thanh Giải phóng, Tiếng nói của Mặt trận giải phóng Dân tộc miền Nam Việt Nam”, câu nói qua báo chí đầu tiên tại Sài Gòn khi chiến tranh kết thúc cứ mãi vang vọng trong tôi, cho đến nay hơn 40 năm” - bà Hạnh là phát thanh viên đọc chương trình phát sóng đầu tiên sau ngày giải phóng.

Hai phát thanh viên Hồ Mỹ Hạnh và Nguyễn Hữu Phước xuất hiện trong bản tin ngày 1/5/1975. Ảnh: VOH

Đối với Đài Truyền hình Giải phóng, công việc chuẩn bị “nhiêu khê” hơn. Nhà báo Hồ Vĩnh Thuận, nguyên Phó Giám đốc Đài chia sẻ, từ sáng sớm đến tối mịt ngày 1/5/1975, cả êkip làm cật lực cho bản tin truyền hình giải phóng phát sóng buổi đầu tiên quên cả ăn, uống. Tuy nhiên, hệ thống máy móc, xăng dầu để chạy máy phát đã cạn. Sự việc được báo lên Ủy ban Quân quản Sài Gòn - Gia Định trong buổi giao ban đầu tiên sáng ngày 1/5, Tướng Trần Văn Trà chỉ đạo ngay tức thời, lấy ngay dầu Diezen của một đơn vị tiếp quản Thành phố cho Đài dùng phát sóng chương trình tối ngày 1/5. Lập tức lệnh của Chủ tịch Ủy ban Quân quản Sài Gòn - Gia Định được thực thi.

Buổi phát sóng đầu tiên, đúng vào 19h ngày 1/5, nhà báo Lê Minh Hiền, Phó Giám đốc Đài bấm nút phát sóng nhưng... hình ảnh không hiện trên màn hình. Ai cũng hồi hộp, lo lắng, không hiểu sự cố gì xảy ra? Nhà báo Lê Minh Hiền nhớ lại: “Tôi và anh Phước rất lo lắng bởi đây là chương trình vô cùng quan trọng, cả nước ai cũng chờ mong”. Ngay sau đó, cả Đài tìm hiểu lý do sự cố, là do đồng chí Minh Hiền quá xúc động nên bấm nút không ăn sâu, tiếp giáp nguồn. Tiếp tục bấm nút lần 2, hình ảnh lá cờ màu xanh - đỏ Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam trên màn hình bay phấp phới trên nền nhạc bài Giải phóng miền Nam. Ai cũng hạnh phúc. Và tôi xướng lời: “Đây là Đài Truyền hình Giải phóng”.

Sau nhật lệnh, xướng ngôn viên Mỹ Hạnh đọc thông báo của Ủy ban Quân quản Sài Gòn - Gia Định, do tướng Trần Văn Trà là Chủ tịch. Đất nước chấm dứt chiến tranh, tất cả tầng lớp nhân dân mau chóng ổn định cuộc sống. Nhân dân ta bắt đầu ngày mới - ngày thống nhất, hòa bình của đất nước, cùng xây dựng Việt Nam độc lập, tự do và giàu mạnh. Bản tin hôm ấy thông báo cho toàn quốc và ra cả thế giới trong sự mừng vui của nhân dân hai miền: Cuộc kháng chiến kéo dài 21 năm ở Việt Nam đã chấm dứt, Sài Gòn hoàn toàn giải phóng; đất nước từ đây thống nhất, non sông thu về một mối.

Báo Sài Gòn Giải Phóng số đầu ngày 5/5/1975. Ảnh: TL

Tiếng nói quan trọng của người dân Thành phố

5 ngày sau ngày giải phóng, sáng ngày 5/5, theo Quyết định của Khu ủy Sài Gòn - Gia Định (nay là Thành ủy TP. Hồ Chí Minh), tờ báo xuất bản hàng ngày của Thành ủy có khổ lớn mang tên “Sài Gòn Giải phóng” ra đời, trong sự đón chào của người dân Thành phố vừa giải phóng chỉ 5 ngày. Báo Sài Gòn Giải Phóng được in ấn và phát hành với số lượng lớn, ban đầu in 4 trang đen trắng, đáp ứng nhu cầu thông tin nhanh, đa dạng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Thành phố vừa mới giải phóng. Báo Sài Gòn Giải phóng nhanh chóng trở thành kênh thông tin chính thống nhanh nhất trong ngày đến với bạn đọc.

Tiếp sau Báo Sài Gòn Giải phóng, Báo Tuổi Trẻ - Cơ quan ngôn luận của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh TP.HCM chính thức ra đời ngày 2/9/1975. Số báo đầu tiên phát hành với số lượng khoảng 5.000 bản/tuần. Lúc này, trụ sở đầu tiên của Báo Tuổi Trẻ tại 55 Duy Tân (nay là Đường Phạm Ngọc Thạch, Q.3, TP. HCM). Tiền thân của tờ báo bắt đầu từ những tờ truyền đơn in theo dạng bản tin roneo của sinh viên - học sinh Sài Gòn trong phong trào đấu tranh đô thị ở miền Nam.

Các phóng viên, biên tập viên của Đài Phát thanh Giải phóng. Ảnh: VOH

Sau Tuổi Trẻ, nhiều báo khác đã ra đời, như Đài VOH, HTV, Công an TP. HCM, Người Lao động, Pháp Luật, Thời báo Kinh tế Sài Gòn, Giáo dục Thành phố..., mỗi tờ báo mới ra đời, đều có thế mạnh của lực lượng làm báo được đào tạo bài bản, được các cơ quan báo và Hội Nhà báo TP. HCM chú ý ngay từ đầu trong đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ làm báo và thu hút các cộng tác viên từ các tỉnh, thành phố ở Nam Bộ. Đây là một đặc điểm đáng chú ý khi báo chí tại TP. HCM vươn lên, gắn với một đội ngũ đông đảo báo chí các tỉnh Nam Bộ vượt qua khó khăn để đa dạng hóa thông tin, làm phong phú thông tin, tiếp cận những thành tựu của báo chí thế giới, để phục vụ bạn đọc ngày càng hiệu quả hơn.

Nhìn lại 44 năm sau ngày giải phóng, tuy là nơi tập trung một lực lượng báo chí khá đông (chiếm gần 1/10 cả nước), song báo chí TP. HCM ngay từ ngày giải phóng, đã khắc họa sâu đậm “văn hóa đọc” của nhân dân TP. HCM và nhân dân miền Nam, báo chí luôn là người bạn đồng hành cùng Đảng, chính quyền các cấp và nhân dân. Sau hơn 40 năm Thành phố giải phóng, các nhà báo và báo chí ở TP. HCM vẫn là địa bàn tác chiến báo chí phong phú, tin tưởng của người đọc, người nghe, người xem... đến từ một Thành phố đông đảo nhất về dân số và là trung tâm kinh tế - văn hóa - xã hội - giao lưu quốc tế lớn của nước ta./.

Phạm Bá Nhiễu

Bình luận