Toàn cảnh vụ án trục lợi từ việc mua bán máy xét nghiệm COVID- 19

29/04/2020, 15:57

Vào thời điểm cả nước gồng mình chống dịch thì một số cá nhân tại Trung tâm kiểm soát bệnh tật Hà Nội bắt tay doanh nghiệp gian lận, thông đồng nâng khống giá mua Hệ thống Realtime PCR tự động xét nghiệm Covid-19, gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng cho nhà nước. Vụ việc được đẩy lên cao trào khi đồng loạt các địa phương trong cả nước chỉ đạo thanh tra công tác mua máy xét nghiệm.

 

Hệ thống máy xét nghiệm Realtime PCR của Thanh Hóa. Ảnh: Phúc Ngư

Từ đầu năm 2020, với mục đích đáp ứng nhu cầu xét nghiệm phòng, chống dịch Covid- 19, Trung tâm kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội đã thực hiện mua sắm một số hệ thống Realtime PCR tự động, bao gồm các máy tách chiết mẫu, máy phân tích mẫu và phụ tùng, chi phí bảo trì từ các doanh nghiệp trên. Do thời gian gấp nên việc mua sắm này được CDC Hà Nội thực hiện theo phương thức chỉ định thầu. Tuy nhiên, các hệ thống Realtime PCR tự động đã được CDC Hà Nội đưa vào với giá hơn 7 tỉ đồng/hệ thống, trong khi nhập khẩu về Việt Nam chỉ có giá khoảng 2,3 tỉ đồng, giá đã bị thổi phồng lên gấp 3 lần giá gốc.

Theo Bộ Công An, việc “thổi giá” hệ thống Realtime PCR tự động được các doanh nghiệp nhập khẩu, phân phối mua bán lòng vòng với nhau. Sau đó, Công ty CP định giá và bán đấu giá tài sản Nhân Thành căn cứ vào để đề xuất mức giá và CDC Hà Nội “nhắm mắt” mua vào.

Sau quá trình tiến hành điều tra, xác minh làm rõ sai phạm trong quá trình chỉ định thầu mua sắm vật tư, trang thiết bị y tế phục vụ công tác phòng, chống dịch Covid-19 tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) TP Hà Nội thuộc Sở Y tế Hà Nội và một số đơn vị liên quan. Bộ Công An đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự “vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng” xảy ra tại CDC TP Hà Nội thuộc Sở Y tế Hà Nội, Công ty CP định giá và bán đấu giá tài sản Nhân Thành, Công ty TNHH Vật tư khoa học và Thương mại Việt Nam (MST) và các đơn vị liên quan. Đồng thời ra quyết định khởi tố bị can; lệnh khám xét và lệnh bắt bị can để tạm giam 7 người có liên quan, trong đó có ông Nguyễn Nhật Cảm (57 tuổi, Giám đốc CDC Hà Nội).

Bắt giữ 6 bị can liên quan sai phạm tại CDC Hà Nội. Ảnh: Bộ Công an.

Từ đó, vụ việc đã tạo ra “phản ứng dây chuyền”, hàng loạt các tỉnh/thành vội vã vào cuộc kiểm tra lại việc mua bán máy xét nghiệm Covid-19; và Bộ Y tế đã gửi 2 công văn đến Sở Y tế các địa phương và nhiều bệnh viện đề nghị báo cáo kết quả mua sắm thiết bị.

Bộ Y tế đề nghị các nơi bổ sung số liệu và tổng hợp báo cáo kết quả mua sắm hệ thống máy Real-time PCR tự động của hãng Quiagen (Đức) và toàn bộ các bộ phận cấu thành của hệ thống. Thời gian báo cáo bổ sung thêm gồm tất cả hợp đồng đã được ký trong 2 năm (từ 1/3/2018 đến 29/2).

Các tài liệu đề nghị photocopy, đóng dấu sao y bản chính và gửi kèm báo cáo về Bộ Y tế gồm: Quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu đã được phê duyệt; quyết định phê duyệt kết quả trúng thầu; hợp đồng mua bán giữa các bên, tài liệu về thông số, tính năng kỹ thuật của hệ thống; catologue của thiết bị chính và các thiết bị thành phần của hệ thống, chụp ảnh của các thiết bị nêu trên.

Ngày 24/4, Quảng Ninh là địa phương đầu tiên yêu cầu rà soát thủ tục liên quan mua máy Realtime PCR tự động xét nghiệm và các thiết bị y tế liên quan phòng, chống dịch bệnh sau khi có dư luận về việc tỉnh Quảng Ninh đầu tư mua hệ thống máy xét nghiệm virus SARS-CoV-2, cao hơn nhiều lần so với giá thực tế.

Tỉnh ủy Quảng Ninh giao Thanh tra tỉnh thanh tra toàn diện công tác quản lý, sử dụng ngân sách phục vụ phòng, chống dịch và vấn đề mua sắm trang thiết bị y tế phục vụ phòng, chống dịch bệnh của Sở Y tế. Nếu có vi phạm cần xử lý nghiêm tập thể, cá nhân theo quy định.

Về phía Sở Y tế Quảng Ninh, đơn vị khẳng định dù chưa có giá nhập khẩu chính thức, nhưng nhà cung cấp thiết bị báo bộ thiết bị này có giá thấp hơn khoảng 2 tỷ, so với máy mà CDC Hà Nội đã mua (7 tỷ).

Tại Quảng Nam, hai ngày sau khi vụ việc tại CDC Hà Nội bị phanh phui, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam đã giao Sở Y tế báo cáo việc mua hệ thống xét nghiệm Realtime PCR với giá 7,5 tỷ đồng để trang bị cho CDC Quảng Nam.  Ngày 24/3, UBND tỉnh Quảng Nam phê duyệt lựa chọn nhà thầu mua sắm hệ thống xét nghiệm Real-time PCR tự động. Dự toán chi cho Sở Y tế 7,56 tỷ đồng để mua thiết bị này. Lãnh đạo Sở Y tế Quảng Nam khẳng định việc mua máy đúng quy định hiện hành và đã được UBND tỉnh đồng ý.

Tại Hải Phòng, ngày 25/4, Sở Y tế Hải Phòng có báo cáo gửi Bộ Y tế trong đó khẳng định địa phương này chưa thực hiện việc mua sắm hệ thống máy Realtime PCR tự động. Đại diện sở Y tế Hải phòng cho biết việc thành phố đã tự trang bị và vận hành máy xét nghiệm Covid-19 đặt tại Trung tâm Y tế dự phòng từ ngày 21/3 là thiết bị đi mượn. Trước đó vào thởi điểm chuẩn bị vận hành máy máy xét nghiệm, Giám đốc Sở Y tế nói thành phố mua với giá gần 10 tỷ đồng. Tuy nhiên, sau đó vị lãnh đạo này phủ nhận thông tin trên.

Tại Thái Bình, theo Giám đốc Sở Y tế tỉnh, ngày 31/3 tỉnh đã lắp đặt hệ thống thiết bị xét nghiệm Realtime PCR, hiệu Cobas 4800, thuộc loại hiện đại nhất hiện nay, ngoài Covid-19 có thể xét nghiệm nhiều loại virus khác. Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ kỹ thuật Tài Lộc (số 7, ngõ 128 Hoàng Văn Thái, phường Khương Mai, quận Thanh Xuân, Hà Nội) là đơn vị được chỉ định thầu cung cấp thiết bị với giá tiền trúng thầu là 6,48 tỉ đồng.Tuy nhiên, sau khi đàm phán, giá thiết bị giảm còn 5,85 tỉ đồng.

Ngoài ra, khi mua thiết bị trên, tỉnh được nhà thầu khuyến mại thêm, thêm 1.300 bộ xét nghiệm, được định giá 600 triệu đồng; tăng thời hạn bảo hành thiết bị từ 1 năm lên 5 năm. Giám đốc Sở Y tế tỉnh Thái Bình cũng khẳng định, trước khi mua thiết bị trên, tỉnh có lập hội đồng thẩm định giá...

Tại Lâm Đồng, CDC đã tiếp nhận một hệ thống máy xét nghiệm Realtime PCR do Công ty TNHH Hùng Phát (TP Đà Lạt, tỉnh Lâm Đồng) tài trợ với giá được báo là 950 triệu đồng. Lãnh đạo công ty này cho biết đã mua hệ thống máy xét nghiệm Realtime PCR từ Công ty TNHH Khoa học Hợp Nhất, có xuất xứ từ Singapore.

Tại tỉnh Bình Thuận, lãnh đạo Sở Y tế tỉnh này cho biết toàn bộ gói mua sắm thiết bị cho phòng chống dịch Covid-19 được chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt là hơn 23 tỉ đồng. Đơn vị trúng thầu cung cấp gói thiết bị này là Công ty TNHH Thiết bị y tế Bình Minh (ở đường Lạc Long Quân, quận Tân Bình, TP HCM). Trong gói thiết bị này có 1 máy xét nghiệm Realtime PCR nhưng cũng chỉ có giá 1,6 tỉ đồng. Công suất tối đa của máy xét nghiệm này là 100 mẫu/ngày.

Tại tỉnh Gia Lai, Công ty CP Chánh Nghĩa Quốc Cường đã tặng cho Sở Y tế tỉnh Gia Lai hệ thống máy Realtime PCR xét nghiệm SARS-CoV-2. Hệ thống máy Realtime PCR xét nghiệm SARS-CoV-2 của hãng BIO-RAD với giá 2 tỉ đồng. Máy này có thể xét nghiệm được khoảng 200 mẫu bệnh phẩm/ngày. Trước đó, Sở Y tế tỉnh Quảng Trị thông tin với báo chí đã mua máy Realtime PCR với giá 1,5 tỉ đồng và máy tách chiết mẫu tự động 32 lỗ với giá 650 triệu đồng. Hệ thống này cũng xét nghiệm đến 200 mẫu/ngày.

Với Nghệ An, chiều ngày 28/4, thông tin từ lãnh đạo Sở Y tế Nghệ An, dù được phê duyệt mua máy xét nghiệm Covid-19 (giá phê duyệt là dưới 8 tỷ đồng). Tuy nhiên, đến nay Nghệ An vẫn chưa mua vì qua tham khảo thấy giá đắt đỏ nên tỉnh Nghệ An đi mượn máy xét nghiệm của các bệnh viện trên địa bàn, chưa mua.

Tại Kiên Giang, Giám đốc Sở Y tế Hà Văn Phúc cho biết, máy xét nghiệm Covid-19 mua đặt tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Kiên Giang với giá 3 tỉ đồng; chỉ cần mua thêm máy chiết tách mẫu tự động trị giá 200 triệu là hoạt động được.

Hương Ly

Tổng Hợp

Bình luận