Thông tin giáo dục và đào tạo trên báo chí hiện nay

29/11/2018, 12:25

Thông tin giáo dục và đào tạo trên báo chí hiện nay - Thông tin về giáo dục và đào tạo trên báo chí thời gian qua đã có những hiệu quả nhất định, tuy nhiên trên thực thế vẫn còn nhiều hạn chế về hình thức và nội dung.

Cô giáo Nguyễn Thị Thanh Minh (Lào Cai) đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng Bằng khen do chăm sóc 4 học sinh người Mông. Ảnh: TL

Yêu cầu từ thực tiễn

Nghị quyết số 29-NQ/TW ban hành ngày 4/11/2013 “Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” được hội nghị Trung ương 8 (khóa XI) thông qua.

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục là một công việc hết sức trọng đại. Bởi vậy, thông tin về giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) là một trong những đề tài thu hút nhiều sự quan tâm của công chúng và gây ra nhiều tranh cãi trong suốt những năm gần đây.

Không ít các tờ báo đã khai thác, tìm hiểu, đăng tải thông tin khá kỹ lưỡng về nội dung này, cung cấp cho độc giả mọi thông tin về từng bước phát triển, thực hiện đổi mới giáo dục, góp phần tuyên truyền, quán triệt sâu rộng các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước, các định hướng và nhiệm vụ chủ yếu của ngành giáo dục; góp phần mở rộng tầm nhìn cho công chúng, thống nhất về nhận thức, tạo sự đồng thuận và huy động sự tham gia đánh giá, giám sát và phản biện của toàn xã hội đối với công cuộc phát triển giáo dục. Bên cạnh đó, vẫn còn những hạn chế nhất định do thông tin hời hợt, kém chất lượng.

Trong xu thế cách mạng công nghiệp 4.0, sự cạnh tranh giữa báo chí và các hình thức truyền thông mới diễn ra hết sức mạnh mẽ, quyết liệt. Truyền thông xã hội không chỉ thay đổi cách thức sản xuất truyền thông mà còn mở ra một xu thế mới trong việc người dùng tiếp cận, phân tích và đánh giá thông tin.

Công chúng có thể phản hồi, phản biện, chia sẻ thông tin nhanh chóng, thể hiện quan điểm cá nhân một cách mạnh mẽ và có thể khởi tạo nội dung truyền thông của riêng mình. Do vậy, để nâng cao chất lượng thông tin nói chung và thông tin về GD&ĐT cũng như đưa các chính sách, nghị quyết của Đảng, chính phủ vào cuộc sống, các cơ quan báo chí cần phải xây dựng chiến lược, giải pháp cụ thể và có hiệu quả.

Những ngày gần đây, Công an Quảng Bình đã ra quyết định khởi tố hình sự vụ cô giáo Nguyễn Thị Phương T. bắt học sinh tát bạn 231 cái. Ảnh: TL

Một số giải pháp gợi ý

Thứ nhất, về ứng dụng mô hình thông tin.

Mô hình thông tin GD&ĐT phải được ứng dụng theo cách tổ chức chuyên trang, chuyên mục, linh hoạt theo tính thời sự, thực tế quan tâm của công chúng, xã hội, sự luân chuyển thông tin GD&ĐT phù hợp, linh hoạt ở trang thời sự và các trang khác. Riêng báo chuyên sâu về giáo dục phải thể hiện về nội dung, hình thức đặc thù, chuyên sâu và sự khác biệt, độc đáo thông tin GD&ĐT. Cụ thể, về phương thức thông tin: nhật báo, tuần báo thông qua chuyên trang, chuyên mục, mục, thông tin thời sự; các chuyên mục trong các chương trình thời sự trên sóng phát thanh,truyền hình.

Về nội dung thông tin: các đề tài, chủ đề phải đảm bảo đúng quan điểm, chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước; nội dung thông tin về giáo dục và đào tạo trong đó phản ánh các sự kiện, vấn đề phải mang tính thời sự, đồng thời nêu các sự vật, hiện tượng, nhân vật chi tiết phải chân thật, khách quan, tính giáo dục cao và có ý nghĩa xã hội; nội dung đảm bảo được luận điểm, luận cứ khoa học; đảm bảo tính nhân văn, giáo dục và văn hóa. Về hình thức thông tin, thông tin GD&ĐT phải thể hiện được đặc thù của báo chí, trình bày đẹp, hấp dẫn, khoa học, hiện đại mang tính giáo dục.

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục là một công việc hết sức trọng đại. Ảnh: TL

Thứ hai, về nội dung và hình thức.

Cần xây dựng kế hoạch và chủ động nội dung phối hợp với ngành giáo dục để thực hiện các chức năng của báo chí, đặc biệt là lộ trình đổi mới giáo dục và đào tạo đang thực hiện. Trong thời gian này ngành giáo dục có rất nhiều quyết sách mới, đồng thời rà soát các văn bản đã có những điểm lỗi thời, không phù hợp... Vì vậy, việc tăng cường giám sát, tăng tính phản biện khoa học, khách quan để góp phần ban hành các chủ trương, chính sách của ngành giáo dục tạo sự đồng thuận trong xã hội.

Ngoài ra, các cơ quan báo chí cũng cần lựa chọn sự kiện, vấn đề có tính thời sự, đặc sắc có tính chuyên sâu về giáo dục và đào tạo, đây là yếu tố rất quan trọng. Mặt khác, nhân vật, chi tiết trong thông tin GD&ĐT được lựa chọn phù hợp đối tượng với nội dung phản ánh từ mảng chính sách đến hoạt động giáo dục đến các cấp học.

Vì vậy, ban biên tập, phóng viên chuyên trách giáo dục cần xây dựng đội ngũ chuyên gia tư vấn chuyên ngành giáo dục. Các cơ quan báo chí cần công khai, minh bạch những thông tin giám sát, phản biện về giáo dục và đào tạo tới đông đảo công chúng báo chí. Thông qua báo chí người dân có thể thực hiện quyền giám sát, phản biện dễ dàng, thuận lợi.

Báo chí cần thực hiện chức năng nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài thông qua các chuyên mục như: hỗ trợ kiến thức, tư vấn ôn thi... cho các đối tượng từ mầm non đến đại học. Các chuyên mục sẽ như một tài liệu quý giá để học sinh, sinh viên học tập, dành cho phụ huynh tham khảo trong việc phối hợp với nhà trường trong việc dạy và học.

Đây cũng chính là một giải pháp thu hút công chúng khi mà hơn 23 triệu giáo viên, học sinh,sinh viên... kèm theo là các phụ huynh, gia đình người thân luôn quan tâm, cũng chính là đối tượng mà báo chí cần hướng tới.

Đối với các báo ngành, cần nâng cao tính chuyên sâu về vấn đề, sự việc, tập trung phản biện nhiều hơn nữa, tăng tính thời sự, cập nhật tin tức nhanh; trên cơ sở điều kiện tổ chức và cơ sở vật chất cần xem xét việc tổ chức báo ngày thay vì tuần như hiện nay.

Trong xu thế cách mạng công nghiệp 4.0, sự cạnh tranh giữa báo chí và các hình thức truyền thông mới diễn ra hết sức mạnh mẽ, quyết liệt

Đổi mới hình thức thông tin

Thứ nhất, rút tít ngắn gọn, hấp dẫn, đảm bảo thu hút sự chú ý và đủ sức truyền tải thông điệp đầu tiên tới đối tượng tiếp nhận thông tin sẽ giúp nâng cao lượng công chúng cũng như uy tín của các báo. Bên cạnh đó, đối với báo mạng và báo in cách trình bày dòng chữ tít cũng cần thay đổi. Hàng chữ to đậm, màu sắc hài hòa, nổi bật sẽ thu hút được sự quan tâm, chú ý của độc giả nhanh hơn là dòng chữ bé.

Thứ hai, về ngôn ngữ, văn phong: đổi mới và tăng cường kiểm soát việc dùng từ ngữ nội dung bài đảm bảo tính giáo dục, nhân văn, tránh chạy theo thông tin giật gân, câu khách; thông tin giáo dục và đào tạo cần nâng cao tính khoa học giáo dục và báo chí, theo đó các báo cần nhận thức đúng và chấp hành nghiêm các hoạt động báo chí theo Luật báo chí và 10 điều quy định đạo đức người làm báo Việt Nam.

Thứ ba, tăng cường lượng công chúng bằng cách đăng tải các bài về GD&ĐT lên các trang mạng xã hội, liên kết để thông tin cùng với các báo mạng trong cùng cơ quan báo chí. Khi đăng tải thông tin về GD&ĐT trên trang mạng xã hội hay báo mạng, cần sử dụng nhiều cách thức mới trong trình bày bài báo như inforgraphic, video, ảnh... cần nâng cao trình độ sử dụng photoshop, cập nhật các công nghệ mới cho các phóng viên, biên tập viên.

Thứ tư, tăng cường hỗ trợ tính giao lưu tương tác, phản hồi giữa báo chí và công chúng. Cần duy trì, tăng cường hơn nữa tính giao lưu, tương tác phản hồi từ công chúng đối với từng bài viết để nâng cao chất lượng thông tin.

Để tăng tính tương tác với công chúng, các báo cần xây dựng đường dây điện thoại, địa chỉ hòm thư điện tử, địa chỉ tòa soạn, đường dây nóng... Đối với một số sản phẩm báo in, báo mạng những mục này đang nằm ở vị trí khó nhìn và chiếm một diện tích khiêm tốn trên trang báo. Chú trọng việc bố trí chuyên mục mang tính ổn định nhưng lại phải liên thông thông tin ở những vị trí mang tính thời sự của tờ báo để lôi kéo người đọc khi nhìn tờ báo sẽ muốn tiếp tục tìm hiểu ở trang chính về giáo dục.

Bên cạnh những đổi mới hình thức và nội dung thông tin về GD&ĐT cần chủ động tổ chức diễn đàn, tọa đàm, đối thoại trên báo về một vấn đề giáo dục đào tạo để có cái nhìn khoa học, khách quan và tạo thương hiệu của tờ báo, thu hút độc giả và tăng tính tương tác của độc giả với báo.

Chủ động tổ chức hội thảo khoa học do chính báo chủ trì với sự tham gia của nhiều nhà khoa học, quản lý giáo dục, nhà giáo, học sinh, sinh viên để tạo một diễn đàn dư luận bàn về một vấn đề, thực trạng giáo dục như: đổi mới kỳ thi THPT quốc gia và Tuyển sinh đại học hay đổi mới chương trình, sách giáo khoa phổ thông...

Đổi mới trong mỗi phóng viên để thường xuyên có những phương thức phù hợp trong từng điều kiện, hoàn cảnh trong việc cập nhật thông tin cũng như đưa tin bài đến công chúng một cách nhanh nhạy, hiệu quả./.

An Việt

Bình luận