Thông điệp về bóng đá trên báo chí Việt Nam 2018

08/01/2019, 02:38

Thông điệp về bóng đá trên báo chí Việt Nam 2018 - Năm 2018 là năm bóng đá thế giới có rất nhiều sự kiện nổi bật: World Cup 2018, Chung kết Champions League, AFF Cup 2018, CHAN 2018, VCK nữ châu Á 2018..., thu hút sự quan tâm của giới truyền thông trên toàn cầu.

Năm 2018 là năm bóng đá Việt Nam có những thành công ngoài mong đợi đặc biệt là chức vô địch AFF Cup 2018.  

Môn thể thao “vua”

Qua khảo sát 3 báo điện tử bongdaplus.vn, vnexpress.net, thethaovanhoa.vn có thể rút ra những thành công, hạn chế của báo mạng điện tử nói riêng, báo chí nói chung trong việc xây dựng và truyền tải thông điệp về bóng đá.

Tỷ lệ số lượng tác phẩm về dạng thông điệp này không cao, chỉ chiếm 7.3% trên bongdaplus.vn, 5.2% trên thethaovanhoa.vn, 3.8% trên vnexpress.net. Trong đó, dạng thông tin khẳng định vị thế số 1 của bóng đá hầu hết là các tác phẩm đơn thuần mang tính chất thông tin tích cực, có định hướng tuyên truyền. Nội dung thông điệp có thể được thể hiện trực diện, cụ thể hoặc gián tiếp.

Các báo chủ yếu đưa các thông điệp về vấn đề bóng đá đã và cần được đầu tư, tập trung nhiều về chính sách, sự quan tâm, các nguồn lực... để phát triển. Vấn đề này thường đề cập về bóng đá trong nước, với mong muốn bóng đá Việt Nam có thể có vị thế cao trên bản đồ thế giới, châu lục. Ví dụ, vnexpress.net có các bài: U23 Việt Nam nhận 1,6 tỷ tiền thưởng sau chiến công lịch sử (17/1); Ba đội tuyển bóng đá quốc gia có thêm nhà tài trợ mới (27/4), Vingroup tài trợ 5 triệu USD cho VTV mua bản quyền World Cup 2018 (8/6)... Các chủ đề được đề cập nhiều như chuyện phần thưởng của đội tuyển U23, các “mạnh thường quân” có công với nền bóng đá...

Ngoài các tác phẩm mang tính chất thông tin, dạng thông điệp này còn có nhiều bài mang tính phản biện xã hội. Điển hình như chuyện chiến lược phát triển bóng đá trẻ, bản quyền World Cup 2018, so sánh tiền thưởng giữa đội bóng nam và nữ,... Hay như chuyện phần thưởng của đội tuyển U23 Việt Nam, bên cạnh nhiều bài tuyên truyền, ca ngợi, có một số bài viết theo hướng trái chiều. Ví dụ bài HLV Park Hang Seo: Tiền thưởng lớn đi kèm áp lực (12/4), bongdaplus.vn đưa thông tin “HLV Park Hang Seo thừa nhận rằng vấn đề tiền thưởng có thể ảnh hưởng tiêu cực tới cầu thủ. Còn với ông, 100 triệu won (khoảng hơn 2 tỷ Việt Nam đồng) không phải là lớn nhưng tại Việt Nam, ông đang đối diện áp lực về tâm lý”.

20h30 ngày 8/1/2019 sẽ diễn ra trận đấu giữa tuyển Iraq và tuyển Việt Nam tại Asian Cup 2019

Thông tin, dự đoán trận đấu, giải đấu

Thông điệp này chiếm tỷ lệ nhiều nhất với 39.6% trên bongdaplus.vn, 32.9% trên thethaovanhoa.vn, 36.4% trên vnexpress.net.

Bongdaplus.vn có nhiều thông tin dự đoán, điển hình như các chuyên mục Soi kèo, Nhận định bóng đá. Dựa vào tỷ lệ của các nhà chuyên môn đưa ra dự đoán kết quả trận đấu. Riêng World Cup 2018, báo thiết kế 64 video cho mục "Vẹt tiên tri" với cô vẹt Natasha dự đoán chính xác kết quả 37/64 trận. Đặc biệt, Natasha dự đoán chính xác Pháp hạ Croatia trong trận chung kết.

Những giải đấu lớn trên thế giới, các giải vô địch quốc gia... đều được các báo đăng tải thông tin. Đối với bóng đá trong nước, các báo truyền thông cho tất cả các giải đấu có đội tuyển Việt Nam tham gia và các giải đấu cấp quốc gia. Còn các giải đấu địa phương, ngành, hội... được đưa tin tùy tính chất sự kiện. Thông tin ngay trong quá trình trận đấu diễn ra, giữa giờ nghỉ giải lao, kết quả sau trận đấu cũng được đăng tải trên các báo chiếm tỷ lệ cao, cập nhật liên tục.

Tuyển Pháp vô địch World Cup 2018 nhờ sức mạnh tổng hợp vượt trội các đội khác

Chiến thắng được tạo bởi sức mạnh tổng hợp

Thông điệp này chiếm 8,7% trên bongdaplus.vn, 10,3% trên thethaovanhoa.vn, 12,2% trên vnexpress.net, khẳng định bóng đá là 1 môn thể thao hội tụ rất nhiều yếu tố: tinh thần đồng đội, tính đối kháng, sự tỏa sáng của cá nhân, thể lực, kỹ thuật, tốc độ, tư duy và sự sáng tạo, chiến thuật hợp lý, sự cố gắng không ngừng nghỉ đến những giây phút cuối cùng...

Sự tỏa sáng của cầu thủ, huấn luyện viên, đặc biệt là các “ngôi sao” lớn bao giờ cũng được quan tâm nhiều nhất. Vì vậy, các báo kịp thời cập nhật thông tin, bài viết, bài phân tích chuyên sâu... phục vụ nhanh nhất nhu cầu của đông đảo công chúng. Ví dụ trên thethaovanhoa.vn: Cả thế giới thán phục “Siêu nhân” Zidane, giành 9 danh hiệu trong 2,5 năm (26/5); Chấm điểm Real Madrid 3-1 Liverpool: Gareth Bale hay nhất, Karius xứng đáng nhận điểm 0 (27/5); Sir Alex Ferguson vĩ đại cỡ nào trong lịch sử M.U và Premier League? (5/6), Cú sút phạt “thần sầu” của Công Phượng lọt TOP 5 bàn thắng đẹp (30/6)...

Thông điệp cũng cho người hâm mộ bóng đá hiểu rõ hơn vai trò tập thể và tập thể làm nên cá nhân xuất sắc. Thông điệp này được đăng tải nhiều sau các giải lớn, những trận thắng với tinh thần tập thể đoàn kết, cố gắng đến những giây phút cuối cùng. Bài viết thường mang tính chuyên sâu. Ví dụ, trong bài Đội tuyển Đức & thất bại của sự ảo tưởng trên bongdaplus.vn ngày 29/6 khẳng định: “Và ở một sân chơi lớn, với một môn thể thao tập thể, khi mọi mắt xích đều đi chệch hướng thì thất bại đến là điều không thể tránh khỏi!”. Hoặc điển hình như đội tuyển U23 Việt Nam với những câu chuyện chiến thắng và cả thất bại bằng những bàn thắng ở phút cuối: Việt Nam hạ Iraq trong loạt luân lưu, vào bán kết U23 châu Á (20/1); Lại thắng luân lưu, Việt Nam vào chung kết U23 châu Á (23/1); Thủng lưới phút cuối, Việt Nam về nhì ở giải U23 châu Á (27/1);...

Lễ Khai mạc World Cup 2018. Ảnh: TL

Hướng tới tinh thần thể thao lành mạnh

Dạng thông điệp này thường là các bài mang tính phản biện xã hội hoặc các thông tin về vấn đề tiêu cực trong bóng đá, chiếm 6.6% trên bongdaplus.vn, 7.9% trên thethaovanhoa.vn, 8.0% trên vnexpress.net.

Ví dụ bài viết trên báo vnexpress.net PSG bị phạt đóng cửa một phần sân vận động (23/3); Thủ môn nhận thẻ đỏ vì đi tiểu trên sân (27/3), Việt Nam giành giải Fairplay tại U23 châu Á (27/1)...

Chống cá độ bóng đá, tiêu cực về cách tổ chức, trọng tài... là những vấn đề nổi cộm của bóng đá trong nước và quốc tế, là đề tài mà người hâm mộ luôn quan tâm theo dõi và có số lượng người đọc lớn. Chính vì vậy các báo thường cung cấp cụ thể cho độc giả những thông tin nóng hổi xoay quanh chủ đề này. Ví dụ trên thethaovanhoa.vn có một loạt bài về vấn đề trọng tài: GĐĐH HAGL mất ngủ vì “tiếng còi oan trái” của trọng tài Văn Kiên (7/5); VPF chính thức không mời trọng tài Nguyễn Văn Kiên vô thời hạn (9/5); Cách mạng công tác trọng tài từ đâu? (10/5); Ông Dương Nghiệp Khôi và “đại án” trọng tài (18/5)...

Văn hóa của cổ động viên góp phần quan trọng đến chất lượng và thành công của giải đấu. Chính vì vậy, các bài viết liên quan đến nội dung người hâm mộ không có hành động bạo lực hoặc thiếu văn hóa cũng được đề cập khá nhiều. Cách đưa thông tin liên quan đến các hành động bạo lực, thiếu văn hóa của cổ động viên thường được các báo đưa cụ thể, đặc biệt là thông qua các hình ảnh, đoạn video... Sau trận đấu xảy ra các sự cố liên quan đến hành động bạo lực của cổ động viên có các bài viết về việc xử lý của các cơ quan chức năng, thông tin án phạt dành cho chính cổ động viên và chủ quản đội bóng đó. Ví dụ các bài Hải Phòng khám xét CĐV, chặn pháo sáng ở trận đấu HAGL (16/3, vnexpress.net); CĐV Hải Phòng đốt pháo sáng ở “chảo lửa” Thiên Trường (22/3, vnexpress.net), CĐV đốt pháo có thể bị xử lý hình sự (14/3, bongdapus.vn)...

Công Phượng và Quang Hải là hai cầu thủ từng được báo chí khai thác quá sâu về thông tin đời tư. Ảnh: TL

Thông tin đời tư, đời sống của đội bóng

Đây là dạng thông điệp nhiều thứ 2 của các báo khảo sát, với 32.8% trên bongdaplus.vn, 35.9% trên thethaovanhoa.vn, 35.1% trên vnexpress.net.

Ví dụ bongdaplus.vn có các chuyên mục chuyện của sao, tin tức ngôi sao, bên lề với thông tin đời tư cầu thủ: Ramos khoe hình xăm mới trước chung kết Champions League (23/5), Neymar và bạn gái quảng cáo bằng ảnh “nóng” (17/5), David Silva đón con trai về nhà từ bệnh viện (16/5)...

Tuy nhiên, số lượng thông tin khai thác về đời tư trên các báo quá nhiều, nhiều vấn đề nhạy cảm được đưa lên báo. Ví dụ trên thethaovanhoa.vn có bài Jesse Lingard bị bồ “siêu vòng 3” đá vì léng phéng với gái một con (12/3) đưa nhiều thông tin rất riêng tư, ảnh trong bài chủ yếu là ảnh “nóng” của cô người mẫu. Hay những thông tin Rooney bay đêm với gái lạ, sao Watford thác loạn, đánh đập và quỵt tiền gái bán hoa trong bài Những scandal rúng động Ngoại hạng Anh 2017/18 trên bongdaplus.vn ngày 13/5.

Các thông tin chuyển nhượng, vấn đề đời sống của đội bóng cũng được đăng tải nhiều, chủ yếu là thông tin chuyển nhượng bóng đá quốc tế. Ví dụ bongdaplus.vn có chuyên mục chuyển nhượng với thông tin cập nhật hàng ngày. Chỉ riêng ngày 3/4, có các thông tin chuyển nhượng sau: Chuyển nhượng 3/4: Salah ra yêu sách để gia nhập Real; Tin chuyển nhượng 3/4: M.U chi 33 triệu bảng mua cặp sao Monaco; Chi 15 triệu bảng, Chelsea sắp có sao Ligue 1...

HLV Park Hang Seo quyết định tặng lại 100.000 USD được thưởng từ Công ty Ô tô Trường Hải để làm từ thiện cho người nghèo và phát triển bóng đá Việt Nam. Ảnh: TL

Bóng đá kết nối cộng đồng, vì cộng đồng

Tỷ lệ nội dung thông điệp này còn ít so với các dạng thông điệp khác, chiếm 5% trên bongdaplus.vn, 7.8% trên thethaovanhoa.vn, 4.5% trên vnexpress.net, đề cao sự kết nối của người hâm mộ, lòng tự hào dân tộc, hướng đến tính nhân văn trong các hoạt động từ thiện, xã hội của đội bóng, của cầu thủ, của những tổ chức và cá nhân quan tâm đến bóng đá...

Nhiều tin, bài, video rất ấn tượng và cảm xúc về tình cảm của người dân cả nước. Không chỉ cổ động viên Việt Nam, mà nhiều người hâm mộ trên thế giới cũng hướng đến đội tuyển của chúng ta với sự khích lệ, động viên, yêu mến nồng nhiệt. Ngược lại, đội bóng và những người có liên quan cũng thể hiện tình cảm tri ân, gắn bó với cổ động viên.

Nội dung chống kì thị, phân biệt chủng tộc trên cả 3 báo không nhiều. Ví dụ, báo vnexpress.net có bài Balotelli nhận thẻ vàng do tố khán giả phân biệt chủng tộc (2/2), báo thethaovanhoa.vn có bài Nội bộ Chelsea lại nóng vì scandal phân biệt chủng tộc (13/1), Đội bóng Nga bị cáo buộc phân biệt chủng tộc vì nói cầu thủ là... socola (14/1). Đây là vấn đề nhức nhối trong bóng đá trên thế giới. Báo chí cần truyền thông liên tục, lên tiếng kêu gọi tăng cường nhận thức về tình đoàn kết vì một tình yêu bóng đá đẹp, chống nạn phân biệt chủng tộc. Đối với thông điệp về chống bất bình đẳng giới, chỉ có một số ít thông tin đề cập gián tiếp qua chuyện so sánh quyền lợi, sự khó khăn... của cầu thủ nữ với cầu thủ nam.

Về hoạt động từ thiện, hoạt động xã hội của đội bóng, cầu thủ, có thể nói bóng đá mang một thiên chức cao cả: sự kết nối - chung tay, chia sẻ một phần trách nhiệm xã hội, đặc biệt đối với những người dân gặp khó khăn, nghèo, đói, lũ lụt trên khắp thế giới. Ví dụ, bài Juan Mata được vinh danh Cầu thủ của năm (3/1, bongdaplus.vn), Drogba làm từ thiện trên mỗi đôi giày bán được (19/4, vnexpress.net), Cựu danh thủ Huỳnh Đức và Văn Lợi trao 29,4 triệu đồng cho học sinh nghèo Phú Quốc (22/5, thethaovanhoa.vn)...

Kênh Fox Sports đang rất quan tâm về tuyển bóng đá Việt Nam với mật độ tin tức khá dày. Ảnh: TL

***

Có thể thấy, nội dung của các báo có chủ đề thông điệp phong phú, đa dạng, hấp dẫn, đáp ứng được nhu cầu của công chúng với thông tin tổng hợp về bóng đá quốc tế cũng như trong nước, về các giải đấu lớn, trận đấu hay, đến các thông tin bên lề sân cỏ thú vị... Trong đó, dạng thông điệp mang tính chất thông tin về trận đấu, cầu thủ chiếm nhiều nhất trên báo chí.

Các dạng thông điệp đề cao bóng đá đẹp, có tính phản biện xã hội sâu sắc, đề cao bóng đá vì cộng đồng, hướng đến tính nhân văn trong các hoạt động từ thiện, xã hội của đội bóng, của cầu thủ, của những tổ chức và cá nhân quan tâm đến bóng đá... chưa nhiều.

Bên cạnh đó, có nhiều bài khen quá nhiều, mong đợi quá nhiều, tung hô quá trớn, dẫn đến tạo áp lực lớn cho cầu thủ, cho huấn luyện viên. Nhiều xu hướng nội dung mang tính “ăn theo”, giải trí. Đây là những thành công và hạn chế của báo mạng điện tử nói riêng và báo chí nói chung trong việc thúc đẩy công tác truyền thông trong lĩnh vực thể thao, góp phần xây dựng bóng đá chuyên nghiệp, đáp ứng nhu cầu của đông đảo công chúng.

Thực hiện một tìm kiếm nhanh trên google, chúng tôi thu được kết quả như sau: chỉ 0,61 giây với từ khóa “bóng đá” có khoảng 109.000.000 kết quả, “bóng đá Việt Nam” có khoảng 98.000.000 kết quả (1,12 giây), “bóng đá quốc tế” có khoảng 70.100.000 kết quả (0,43 giây). Chỉ riêng từ khóa “U23 Việt Nam 2018” có tới 15.900.000 kết quả (0,60 giây).

Chủ đề U23 Việt Nam thậm chí còn đứng đầu diễn đàn bóng đá lớn nhất thế giới Reddit. Đây là lần đầu tiên một tin tức về Việt Nam xuất hiện ở vị trí số một mục bóng đá mạng xã hội do người Mỹ sáng lập, mạng xã hội này đứng thứ 6 trong danh sách những website lớn nhất thế giới, theo thống kê của Alexa (sau Google, Youtube, Facebook, Baidu và Wikipedia). Những con số trên cho sức hấp dẫn và vị thế đặc biệt của bóng đá./.

Lê Thu Hà, Trần Đắc Nhật Trường

Bình luận
Trị dứt điểm bệnh ngủ ngáy Gia đình trái cây Pushmax Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Violet Không lo căng thẳng mệt mỏi, giải nhiệt cuộc sống Trà sữa - Ngon khó cưỡng