Thông điệp truyền thông về doanh nghiệp khởi nghiệp trên báo điện tử

16/07/2019, 10:55

Thông điệp truyền thông về doanh nghiệp khởi nghiệp trên báo điện tử - Hệ sinh thái khởi nghiệp ở Việt Nam tuy còn non trẻ nhưng đã chứng tỏ được tiềm năng phát triển rất lớn. Nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp đã thu hút được sự quan tâm của cộng đồng khởi nghiệp trong khu vực; mạng lưới các nhà đầu tư đang tăng lên về số lượng, các trường đại học, các tổ chức ươm tạo và hỗ trợ khởi nghiệp với chất lượng ngày một nâng cao...

Thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam

Truyền thông về Doanh nghiệp khởi nghiệp

Nội dung thông điệp truyền thông được hiểu là tất cả những gì xuất hiện trên một phương tiện truyền thông đại chúng, từ các bài báo, tin tức hay hình ảnh in ấn trên báo chí cho tới âm thanh, hình ảnh được phát sóng trên đài phát thanh hay báo điện tử.

Điều quan trọng là thông điệp phải được diễn tả bằng thứ ngôn ngữ mà người cung cấp (nguồn) và người tiếp nhận đều hiểu được. Có thể là ngôn ngữ giao tiếp trong cuộc sống hàng ngày, ngôn ngữ trong khoa học kỹ thuật...

Thông điệp chuyển tải là cái lõi, lời gửi gắm từ chủ thể truyền thông. Có nhiều mức độ thông điệp truyền thông khác nhau. Trong báo chí, có thông điệp là quan điểm của tòa soạn, quan điểm của nhà báo, có thông điệp là quan điểm của nhân vật trong bài báo... Thông điệp khi được chuyển đến công chúng tiếp cận, một lần nữa nó sẽ bị khúc xạ trong quan điểm của công chúng và tạo nên ý nghĩa mới.

Doanh nghiệp khởi nghiệp là một khái niệm khá quen thuộc trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0 hiện nay, sự ra đời của hàng loạt thành tựu khoa học công nghệ kết hợp cùng xu thế thời đại. Đồng thời nhu cầu tìm kiếm lao động hay bản thân muốn tự kinh doanh ngày càng chiếm ưu thế, từ đây cụm từ doanh nghiệp khởi nghiệp càng phổ biến. Qua nghiên cứu thông điệp truyền thông về Doanh nghiệp khởi nghiệp trên Báo điện tử VnExpress và Báo Diễn đàn doanh nghiệp năm 2017 - 2018, có thể rút ra một số vấn đề sau:

Về mức độ thông tin

Trong thời gian hai năm 2017, 2018, tác giả đã chọn lọc được 1780 tin, bài liên quan đến chủ đề về Doanh nghiệp khởi nghiệp, trong đó Báo điện tử VnExpress có 759 tin, bài; Báo điện tử Diễn đàn doanh nghiệp có 1021 tin, bài.

Tổng hợp số lượng tin, bài trên báo điện tử khảo sát trong năm 2017

Một điểm chung của các báo điện tử là tần suất đưa thông tin về Doanh nghiệp khởi nghiệp khá đồng đều giữa các khoảng thời gian. Chủ đề Doanh nghiệp khởi nghiệp được đăng tải trải đều ở các tháng, thậm chí có thời điểm đăng tải liên tục.

Báo Diễn đàn doanh nghiệp là tờ báo chuyên ngành về lĩnh vực doanh nghiệp, doanh nhân, trực thuộc Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam nên nhiệm vụ thông tin tuyên truyền về lĩnh vực Doanh nghiệp khởi nghiệp được ưu tiên hàng đầu.

Tuy nhiên, số lượng tin, bài về Doanh nghiệp khởi nghiệp vẫn còn khá khiêm tốn nếu xét về vai trò của một tờ báo ngành, nhất là trong điều kiện khi mà “Đại hội Đảng đã xác định trong 05 năm tới sẽ hoàn thiện cơ bản phát triển kinh tế thị trường, phát triển số lượng doanh nghiệp tăng gấp đôi vào năm 2020 tức là sẽ có 1 triệu doanh nghiệp hoạt động có hiệu quả. Vì vậy 05 năm tới là sự chuyển biến về chất của nền kinh tế Việt Nam. Chúng ta phải nghĩ tới sự đột phá về chất lượng của đội ngũ doanh nghiệp Việt Nam”.

Có lẽ chưa bao giờ cụm từ “khởi nghiệp”, “Quốc gia khởi nghiệp”... được nhắc tới nhiều như hiện nay. Mặc dù VCCI đã khởi xướng chương trình Khởi nghiệp cách đây 14 năm, nhưng tác giả cho rằng đây mới là thời điểm thích hợp để khởi nghiệp nở rộ.

Rất có thể trong vòng 5 năm tới, Việt Nam sẽ là quốc gia khởi nghiệp, vấn đề là chúng ta phải có trường kinh doanh làm bệ đỡ cho doanh nghiệp phát triển mạnh mẽ; là cơ quan được Chính phủ giao chủ trì tham mưu về Doanh nghiệp khởi nghiệp.

VnExpress là tờ báo điện tử hàng đầu có lượng độc giả truy cập lớn nhất tại Việt Nam, tờ báo cũng là cơ quan trực thuộc Bộ KH&CN. Giai đoạn 2017 - 2018 với tư cách là cơ quan truyền tải thông tin về “khởi nghiệp”, Báo VnExpress đã ghi nhận nhiều nỗ lực, hoạt động của Chính phủ, Thủ tướng cũng như các bộ, ban, ngành trong việc thúc đẩy hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo Việt Nam.

Biểu đồ: Số lượng bài đăng và số bình luận trên báo VnExpress và Diễn đàn doanh nghiệp

Bảng thống kê các nhóm nội dung về Doanh nghiệp khởi nghiệp trên báo VnExpress và Diễn đàn doanh nghiệp

Về Nội dung thông điệp

Nhằm làm rõ nội dung thông điệp truyền thông về Doanh nghiệp khởi nghiệp trên Báo VnExpress và Diễn đàn Doanh nghiệp trong 2 năm 2017 và 2018, tác giả phân tích các bài viết thành bốn nhóm chủ đề:

Nhóm thứ nhất: Truyền thông về chủ trương, chính sách hỗ trợ của Đảng và nhà nước tới Doanh nghiệp khởi nghiệp.

Nhóm thứ hai: Truyền thông thực thi triển khai chính sách về Doanh nghiệp khởi nghiệp.

Nhóm thứ ba: Truyền thông về kinh nghiệm quốc tế, xu hướng khởi nghiệp, tấm gương doanh nghiệp khởi nghiệp tiêu biểu.

Nhóm thứ tư: Thông tin phản biện.

Tỷ lệ các nhóm nội dung trên mỗi báo được thể hiện qua biểu đồ sau:
Biểu đồ: Tỷ lệ nhóm nội dung về Doanh nghiệp khởi nghiệp trên Báo VnExpress và Diễn đàn doanh nghiệp

Nội dung bình luận

Khởi nghiệp, Doanh nghiệp khởi nghiệp là những vấn đề thu hút sự quan tâm mạnh mẽ của toàn xã hội. Thông qua báo chí các thông tin về Doanh nghiệp khởi nghiệp đến được gần gũi với đa số công chúng và công chúng cũng qua đó góp tiếng nói, giải quyết nhu cầu thông tin.

Qua việc khảo sát trên Báo VnExpress và Diễn đàn doanh nghiệp, dựa vào số lượng bình luận tích cực, tiêu cực, đề xuất giải pháp, ý kiến khác có thể hình dung ra nhu cầu của công chúng với thông tin về Doanh nghiệp khởi nghiệp hiện nay

So sánh nội dung thông điệp truyền thông và bình luận của công chúng về Doanh nghiệp khởi nghiệp trên hai báo:

Qua việc khảo sát Báo VnExpress và Diễn đàn doanh nghiệp có thể rút ra một số nhận xét sau:

Thứ nhất, VnExpress và Diễn đàn doanh nghiệp đều có cùng xu hướng trong cách thể hiện các nhóm nội dung thông điệp truyền thông về Doanh nghiệp khởi nghiệp. Tuy nhiên, với nhóm nội dung truyền thông về kinh nghiệm quốc tế, xu hướng khởi nghiệp, tấm gương Doanh nghiệp khởi nghiệp tiêu biểu, VnExpress chiếm tỷ lệ cao hơn.

Các nhóm nội dung truyền thông về chủ trương, chính sách hỗ trợ của Đảng và nhà nước tới Doanh nghiệp khởi nghiệp; Truyền thông thực thi triển khai chính sách về Doanh nghiệp khởi nghiệp; Thông tin phản biện trên Báo Diễn đàn doanh nghiệp chiếm tỷ lệ cao hơn VnExpress. Điều này có thể lý giải do sự lựa chọn cách thể hiện thông điệp truyền thông về Doanh nghiệp khởi nghiệp của mỗi cơ quan báo chí khác nhau nhằm phù hợp với từng nhóm công chúng của mỗi báo.

Thứ hai, số lượng bình luận dưới các bài đăng giữa VnExpress và Diễn đàn doanh nghiệp khác nhau và không tỉ lệ thuận với số bài đăng trên hai báo. Báo VnExpress có số bài đăng ít hơn, nhưng có số bình luận lớn hơn rất nhiều, vượt xa Báo Diễn đàn doanh nghiệp. Điều này chứng tỏ, VnExpress có cách thể hiện nội dung thông điệp truyền thông về Doanh nghiệp khởi nghiệp dễ tiếp cận với công chúng hơn.

Về hình thức truyền thông Doanh nghiệp khởi nghiệp

Báo điện tử là loại hình báo chí mới tích hợp đa chức năng: Text, hình ảnh, âm thanh, video, infographic. Với lợi thế đó, báo điện tử có thể thể hiện sinh động, đa dạng với sự kết hợp các loại hình, các dạng thức khác nhau với cùng một nội dung thông tin.

Theo đó, qua những phân tích thực trạng trên có thể thấy vấn đề truyền thông về Doanh nghiệp khởi nghiệp được thể hiện cả trên những mặt tích cực và hạn chế. Cụ thể:

Về mặt tích cực: Các báo điện tử đều thể hiện được tất cả các nội dung cũng như hình thức truyền thông phong trào khởi nghiệp quốc gia. Do đó, về cơ bản đã đóng góp vai trò nhất định cho việc phát triển tinh thần khởi nghiệp trong cộng đồng.

Với độc giả, khi đón nhận các thông tin về khởi nghiệp đã thêm hiểu biết và thôi thúc ý chí khởi nghiệp trên toàn xã hội.

Về mặt hạn chế: Dường như việc truyền thông về doanh nghiệp khởi nghiệp vẫn chưa trở thành một trong những chủ đề chính mà báo điện tử hướng tới. Bởi lẽ so với tương quan tổng lượng bài viết trong năm 2017 - 2018, số bài dành cho khởi nghiệp vẫn còn khiêm tốn.

Bên cạnh đó, trong từng báo còn nghiêng về các đối tượng, lĩnh vực riêng phù hợp với vị trí, vai trò, chức năng của báo mình. Hai báo điện tử chủ yếu tiếp cận tới các quy trình, phương thức kinh doanh của doanh nhân để phát hiện, làm nổi bật cái mới, cái lạ, cái giá trị khác biệt, chưa chủ động đi sâu vào đời sống, công việc kinh doanh của doanh nghiệp khởi nghiệp để thấu hiểu cái họ mong muốn những gì trong quá trình phát triển doanh nghiệp của mình.

Thông điệp truyền thông về doanh nghiệp khởi nghiệp trên báo điện tử

Một số kiến nghị và giải pháp

Như vậy, báo chí nói chung, đặc biệt là báo điện tử - hiện đang là một loại hình báo chí chủ lực của các cơ quan báo chí truyền thông. Để nâng cao tính hiệu quả về truyền thông về Doanh nghiệp khởi nghiệp các đơn vị báo điện tử cần chú trọng vào một số giải pháp sau:

Thứ nhất, bám sát chủ trương của Đảng trong công tác tuyên truyền về Doanh nghiệp khởi nghiệp để có định hướng thông tin phù hợp; Tăng cường đưa các tin, bài chuyên sâu, có tính phân tích, bình luận, đánh giá về khởi nghiệp và đưa ra các giải pháp phát triển.

Thứ hai, lãnh đạo các cơ quan báo chí điện tử cần chỉ đạo và quan tâm nhiều hơn nữa đến hoạt động truyền thông về khởi nghiệp.

Thứ ba, để thông tin đến với cộng đồng dễ dàng hơn, phóng viên, biên tập viên cần chủ động trau dồi kiến thức về khởi nghiệp sáng tạo, đặc biệt là khả năng ngoại ngữ, kỹ năng tìm từ khóa liên quan đến startup; chú trọng xây dựng mạng lưới cộng tác viên là các chuyên gia, nhà quản lý, nhà doanh nghiệp và các đối tượng độc giả quan tâm đến chủ đề có nguồn khai thác thông tin đa dạng hơn.

Thứ tư, ngoài nội dung chú trọng đưa tin chuyên sâu về khởi nghiệp, trong đó đăng tải các bài viết phân tích, bình luận, phản biện về doanh nghiệp khởi nghiệp, các ngành nghề, lĩnh vực xã hội có liên quan đến Doanh nghiệp khởi nghiệp; hình thành các diễn đàn khởi nghiệp, vườn ươm khởi nghiệp cho các đối tượng quan tâm bàn về khởi nghiệp sáng tạo nhằm thu hút đa dạng các đối tượng cùng quan tâm, hưởng ứng.

Thứ năm, hình thức thiết kế giao diện chuyên trang/chuyên mục khởi nghiệp cần lôi cuốn, bắt mắt, chú trọng điểm nhấn thông tin Doanh nghiệp khởi nghiệp chuyên sâu trên trang như: Dòng sự kiện, tiêu điểm,...

Để thúc đẩy nhận thức về khởi nghiệp trong cộng đồng, Nhà nước nên hỗ trợ quảng cáo và truyền thông như có các chương trình truyền thông rộng rãi trong công chúng; tạo các diễn đàn, hội thảo chia sẻ kinh nghiệm, những đổi mới sáng tạo cần vốn; phổ biến về các sáng kiến mới và xúc tiến các cơ hội quốc tế./.

Đào Thị Thúy Ngọc

---

Tài liệu tham khảo:
1. GS. Phạm Ngọc Quang (2008), Doanh nhân là một bộ phận đặc thù của trí thức, Tạp chí Cộng sản điện tử
, số 20 (164).
2. Senor, D., và Singer, S (2013), Quốc gia khởi nghiệp, Câu chuyện về nền kinh tế thần kỳ của Israel, NXB Thế giới, Hà Nội 2013;
3. Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (2015), Báo cáo khởi nghiệp Việt Nam 2014
4. Lương Minh Hà, Đỗ Thu Hằng, Vương Thu Trang (2015), Khởi nghiệp Việt Nam: Từ niềm tin tới thực tế, Tạp chí Kinh tế và Dự báo, số 19/2015
5. Vương Đình Huệ (2016); Nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
6. Phạm Hoàng Ân, Chính sách tài chính hỗ trợ DNNVV: Kinh nghiệm quốc tế và bài học đối với Việt Nam.

Bình luận