Thách thức của Cách mạng Công nghiệp 4.0 đến an sinh xã hội Việt Nam

27/09/2017, 15:29

Thách thức của Cách mạng Công nghiệp 4.0 đến an sinh xã hội Việt Nam - Sự bùng nổ của Cách mạng Công nghiệp 4.0 và với những ảnh hưởng của cuộc cách mạng này, trong thời gian tới, nghề nghiệp có tính “truyền thống” sẽ mất đi; đồng thời, xuất hiện nhiều nghề nghiệp mới trong các lĩnh vực như kỹ thuật số, lập trình, bảo vệ dữ liệu, những nghề “xanh”... 

Dư thừa lao động do không đáp ứng được về kỹ năng trong Cách mạng công nghiệp 4.0 sẽ dẫn đến tình trạng thất nghiệp, tạo ra sức ép về việc làm và hệ thống an sinh xã hội quốc gia

Đối với Việt Nam, dự báo trong những năm tới (2017 – 2025), lực lượng lao động tăng bình quân hằng năm 1,28%, tương ứng 723 nghìn người/năm. Quy mô lực lượng lao động tăng từ 55,54 triệu người (năm 2016) lên 62 triệu người (năm 2025). Để đáp ứng nhu cầu việc làm cho người lao động, hằng năm, nền kinh tế cần tạo thêm khoảng 650 nghìn việc làm và chuyển dịch cơ cấu lao động.

Cơ cấu lao động qua đào tạo chưa phù hợp với nhu cầu thực tế, chưa cân đối giữa các ngành đào tạo. Đáng lưu ý là lao động được đào tạo trong các ngành kĩ thuật – công nghệ chiếm tỷ trọng thấp.

Hơn nữa, với công nghệ đào tạo lạc hậu, chất lượng đào tạo thấp, kỹ năng nghề nghiệp của người lao động Việt Nam chưa đáp ứng được yêu cầu hiện tại của các doanh nghiệp (công nghiệp 2.0, 3.0), nên càng không thể đáp ứng được yêu cầu của Cách mạng Công nghiệp 4.0.

Dư thừa lao động do không đáp ứng được về kỹ năng sẽ dẫn đến tình trạng thất nghiệp, tạo ra sức ép về việc làm và hệ thống an sinh xã hội quốc gia, đào tạo mới, đào tạo lại, cung cấp các kỹ năng mới là những vấn đề cấp bách, là giải pháp tích cực để giảm áp lực lên hệ thống An sinh xã hội quốc gia.

Nghị quyết số 15-NQ/TW có nói “đến năm 2020, cơ bản bảo đảm an sinh xã hội toàn dân, bảo đảm mức tối thiểu về thu nhập, giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch và thông tin, truyền thông, góp phần từng bước nâng cao thu nhập, bảo đảm cuộc sống an toàn, bình đẳng và hạnh phúc của nhân dân”. Nghị quyết chỉ rõ 04 nhóm nhiệm vụ, giải pháp về các lĩnh vực thuộc an sinh xã hội, bao gồm về việc làm, thu nhập, giảm nghèo; BHXH; trợ giúp xã hội; bảo đảm mức tối thiểu đối với các dịch vụ xã hội cơ bản (giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch, đảm bảo thông tin).

Tuy nhiên, làm thế nào để thực hiện được những vấn đề này, với nghĩa “đầu tư” thì vẫn còn là vấn đề đang được đặt ra. 

Trong Chiến lược Hội nhập quốc tế của Ngành BHXH Việt Nam đến năm 2020, mục tiêu là phát huy tối đa nguồn lực và điều kiện thuận lợi của hội nhập quốc tế góp phần xây dựng hệ thống An sinh xã hội tại Việt Nam bền vững, hiệu quả, hiện đại; xây dựng chính sách, tổ chức thực hiện chính sách về BHXH, BHYT phù hợp với các chuẩn mực, điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

Theo tinh thần nội hàm an sinh xã hội của Nghị quyết 15, đầu tư để hình thành vốn con người, bao hàm đầu tư cho việc học tập để nâng cao trình độ (từ trẻ nhỏ cho đến người cao tuổi), nâng cao kỹ năng nghề nghiệp thông qua đào tạo nghề nghiệp trong hệ thống giáo dục nghề nghiệp và đào tạo tại doanh nghiệp.

Đến năm 2020, cơ bản bảo đảm an sinh xã hội toàn dân, bảo đảm mức tối thiểu về thu nhập, giáo dục, y tế, nhà ở, nước sạch và thông tin, truyền thông, góp phần từng bước nâng cao thu nhập, bảo đảm cuộc sống an toàn, bình đẳng và hạnh phúc của nhân dân

Hệ thống An sinh xã hội ở Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều vấn đề khác như sự thay đổi về nhân khẩu học (già hóa dân số), thiên tai thảm họa; nghèo đói, môi trường…; việc cần đảm bảo việc trợ cấp về An sinh xã hội không trở thành vấn đề cản trở động lực làm việc của người dân; các chương trình An sinh xã hội phải được hoàn thiện để đáp ứng tích cực đối với tình hình này, tạo ra được hệ thống dịch vụ dễ tiếp cận đối với các nhóm lao động, nhóm dân cư, nhất là các nhóm dễ bị tổn thương.

An sinh xã hội của Việt Nam đang đứng trước nhiều thử thách, trước ảnh hưởng của Cách mạng Công nghiệp 4.0. Điều này cũng không chỉ có Việt Nam mà nhiều thành viên khác trong APEC đang và sẽ gặp phải. Chính vì vậy, với khẩu hiệu “Không ai bị để lại phía sau”, các nền kinh tế APEC cần tăng cường sự hợp tác, cần có sự thống nhất để đảm bảo quyền về An sinh xã hội trong các thể chế quốc gia và các khuôn khổ hợp tác khu vực./.

TH

Bình luận