Quản lý nội dung thông tin đối ngoại tại các Đài PT-TH địa phương

26/05/2017, 09:03

Quản lý nội dung thông tin đối ngoại tại các Đài PT-TH địa phương - Thông tin đối ngoại ngày càng được các đài PT-TH địa phương ở nước ta chú trọng phát triển, coi đó là một trong những giải pháp quan trọng để lan tỏa, quảng bá thông tin về địa phương trong xu thế hội nhập.

Hiện tại các tin tức, sự kiện đối ngoại ở báo đài địa phương rất ít, thưa về cường độ, thiếu sự đa dạng

Thách thức trong quản lý nội dung

Hoạt động báo chí đối ngoại có những đặc điểm khá riêng biệt so với hoạt động báo chí nói chung, cả về đối tượng tác động, địa điểm - không gian cho đến phương pháp, cách thức quản lý nội dung. Do đó, việc tổ chức sản xuất các sản phẩm báo chí đối ngoại, việc đào tạo những phóng viên, biên tập viên chuyên trách mảng báo chí đối ngoại cũng đòi hỏi những kỹ năng, quy trình đặc trưng riêng.

Trên thực tế, công tác báo chí đối ngoại của các đài phát thanh - truyền hình địa phương trong thời gian qua đã và đang đặt ra nhiều vấn đề về cách thức tổ chức sản xuất, về nội dung và hình thức của sản phẩm báo chí, sự tham gia của các biên dịch viên, các chuyên gia đối ngoại; về giải pháp phát huy lợi thế và khắc phục những tồn tại trong công tác tổ chức sản xuất để đáp ứng được yêu cầu của một sản phẩm báo chí đối ngoại với công chúng nhóm đối tượng đích.

Qua thực tế cho thấy, có thể rút ra một số điểm chung trong việc quản lý nội dung thông tin đối ngoại ở các đài PT- TH địa phương như sau:

Thứ nhất, từ cơ cấu tổ chức và định hướng phát triển. Ở các đài PT-TH địa phương phía Bắc, thông tin đối ngoại đều là lĩnh vực ra đời muộn nhất; đa số đều phát triển lên, được tách ra từ bộ phận sản xuất thời sự. Khung chương trình thông tin đối ngoại đều có điểm chung là sản xuất các bản tin thời sự quốc tế và các bản tin thời sự về địa phương bằng tiếng nước ngoài, cơ bản nhất là bản tin thời sự tiếng Anh và tiếng Trung. Một số chương trình, chuyên mục được mở ra theo sở trường, sở thích, chuyên môn của những người làm chứ chưa thật sự từ đòi hỏi thực tiễn.

Bản tin thời sự bằng tiếng nước ngoài của Đài PT-TH Khánh Hòa, Khánh Hòa là một tỉnh ven biển có du lịch là ngành rất phát triển, khách du lịch đến từ nhiều nơi trên thế giới nên bản tin thời sự bằng tiếng nước ngoài là kênh đối ngoại phù hợp

Thứ hai, nguồn lực con người. Sản phẩm báo chí đối ngoại có đặc thù riêng là những người tham gia quá trình sản xuất, từ lãnh đạo đến phóng viên, biên tập viên ngoài chuyên môn báo chí, đều phải có trình độ ngoại ngữ ở mức tương đối cao. Đây là bài toán rất khó ở địa phương, rất hiếm hoặc không có nhân lực sở hữu cả 2 khả năng đó. Trong đa số các trường hợp, có được người giỏi về ngoại ngữ thì chuyên môn báo chí lại hạn chế và ngược lại.

Chưa kể, người giỏi ngoại ngữ ở các địa phương thường làm ở những cơ quan, công ty mà mức đãi ngộ hấp dẫn hơn, cường độ công việc nhẹ nhàng hơn nhiều so với ở đài PT-TH. Với đội ngũ lãnh đạo quản lý bộ phận thông tin đối ngoại, bài toán về trình độ chuyên môn, đồng thời sở hữu khả năng ngoại ngữ là bài toán khó nữa, không chỉ tiếng Anh còn tiếng Trung, tiếng Nhật, tiếng Hàn và nhiều ngoại ngữ khác. Do đó, các đài chọn giải pháp thuê khoán người có trình độ ngoại ngữ làm kiêm nhiệm, tham gia thẩm định, hiệu đính các chương trình.

Thứ ba, thiếu các thông tin để thực hiện tốt việc quản lý nội dung. Mặc dù các thông tin chỉ đạo, định hướng đã được các cơ quan cấp bộ gửi tới lãnh đạo các cơ quan báo chí ở địa phương, nhưng phần lớn là thông tin về những vụ việc trong nước có tính phức tạp, nhạy cảm. Các thông tin chỉ đạo, định hướng thông tin đối ngoại chưa nhiều và chưa đều.

Nếu coi thông tin đối ngoại là một mặt trận, các đài phát thanh - truyền hình địa phương là một binh chủng thì sự hiệp đồng phối hợp đến nay chưa chặt chẽ, các đài phát thanh - truyền hình địa phương, ở xa các đầu mối thông tin đối ngoại nên thiếu các thông tin tham khảo hoặc phải dựa vào tầm mức, thời lượng đưa tin của các cơ quan báo chí trung ương rồi mới quyết định sẽ thông tin về vấn đề như thế nào.

Thứ tư, các tin tức, sự kiện đối ngoại ở địa phương rất ít. Các vấn đề, sự kiện, hội nghị, hội thảo, hoạt động hợp tác quốc tế ở địa phương thưa về cường độ, thiếu sự đa dạng, thậm chí thiếu vắng trong một thời gian... Do vậy, các bản tin thời sự đối ngoại bằng các thứ tiếng, chiếm tỷ trọng lớn là các nội dung thông tin có yếu tố đối ngoại, muốn quảng bá ra bên ngoài. Thực tế này vô hình trung làm mất cân đối trong cơ cấu nội dung và khó khăn cho đài phát thanh - truyền hình các địa phương trong việc xác định những nhu cầu của nhóm đối tượng công chúng mục tiêu.

Thứ năm, việc đầu tư nguồn lực cho đài phát thanh - truyền hình địa phương gặp khó khăn nhất là nguồn tài chính để mua bản quyền các chương trình truyền hình. Các chương trình cần có bản quyền khai thác và phát sóng hợp pháp, bảo đảm các thông lệ quốc tế và các quy định hiện hành của pháp luật. Với đa số các tin tức quốc tế, phóng sự, chuyên mục, các đài hiện đang khai thác qua thu tín hiệu vệ tinh, download từ Internet, không có bản quyền hợp pháp. Mặt khác, cũng cần có sự phối hợp giữa các đài phát thanh - truyền hình địa phương với nhau, hình thành các hội, liên minh về bản quyền để đàm phán mua bản quyền các chương trình tin tức, phim tài liệu khoa học, phóng sự, phim tài liệu nước ngoài, mua số lượng nhiều, giảm giá và tiết kiệm chi phí.

Bản tin bằng tiếng Pháp ngày 2/5/2017 của Đài PT-TH Khánh Hòa

Các giải pháp trọng tâm

Về chiến lược quản lý nội dung các sản phẩm báo chí đối ngoại: không chỉ phục vụ đối ngoại về thông tin của địa phương, thành phố đó, mà còn thể hiện một phần diện mạo của đất nước. Hình thành những format chương trình đối ngoại về chính trị, thời sự, văn hóa, kinh tế, sau đó các địa phương làm theo một chỉnh thể thống nhất, kết hợp với các đặc trưng địa phương sẽ tạo nên một mặt trận thông tin thống nhất trong đa dạng. Các kênh phát thanh - truyền hình đối ngoại của quốc gia cần tăng cường sử dụng các tác phẩm báo chí đối ngoại do các đài phát thanh - truyền hình địa phương thực hiện, qua đó đem đến sự đa dạng về nội dung, phong phú về các địa phương, vùng miền.

Mặt khác, đẩy mạnh sự trao đổi để sản phẩm báo chí đối ngoại giữa đài trung ương với các địa phương, giữa các đài địa phương với nhau. Trong nỗ lực tăng cường sự quản lý và vận hành thống nhất quản lý nội dung này, cần 1 đơn vị có vai trò xây dựng chính sách, điều phối nhịp nhàng hoạt động tuyên truyền đối ngoại.

Về giải pháp kỹ thuật, tăng cường quảng bá bằng tất cả các nền tảng truyền thông hiện đại. Hiện nay, cơ bản các đài địa phương đã phát sóng qua vệ tinh, truyền hình cáp, truyền hình số mặt đất DVB-T2. Tuy nhiên, các hạ tầng phát sóng này hoặc là rất khó tiếp cận với khán giả ở bên ngoài lãnh thổ Việt Nam, hoặc gặp trở ngại ở phương thức phát sóng theo tuyến tính thời gian, khó theo dõi. Cần đẩy mạnh việc xây dựng kênh, quảng bá qua Internet, mạng xã hội. Việc đẩy các chương trình đối ngoại bằng nhiều thứ tiếng lên Facebook hoặc Youtube giúp khán giả có thể xem mọi lúc, mọi nơi, có thể tìm kiếm để xem, tra cứu thông tin bất cứ khi nào.

Lực lượng làm công tác thông tin đối ngoại tại các đài phát thanh - truyền hình ở địa phương hiện nay cần nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ báo chí, trình độ ngoại ngữ, kỹ năng và kiến thức đối ngoại - ngoại giao. Tăng cường các khóa học, lớp đào tạo các kiến thức, kỹ năng này sẽ góp phần nâng cao chất lượng việc quản lý và phát triển nội dung các chương trình thông tin đối ngoại./.

Phan Lê Tùng (Đài PT-TH Thái Nguyên)

Bình luận