Mạng xã hội trong chiến lược phát triển công chúng của báo chí Lào

16/10/2017, 16:39

Mạng xã hội trong chiến lược phát triển công chúng của báo chí Lào - Tháng 6/2017, Laopost - cơ quan báo chí sử dụng nhiều mạng xã hội nhất tại Lào đã chính thức cắt bỏ 3/6 trang mạng xã hội. Chiến lược nào đặt ra đối với tờ báo được coi là “hiện tượng” với vị trí xếp thứ nhất trong các báo mạng điện tử và xếp thứ hai trong top 10 website có lượng truy cập cao nhất của Lào chỉ sau 4 năm thành lập?

Trang Facebook của Laopost. Ảnh: PV

Đối tượng công chúng của Báo Laopost

Thời điểm mới thành lập, lượng công chúng của Laopost rất hạn chế. Sau khi mở mạng xã hội, số lượng độc giả thường xuyên theo dõi Laopost ngày càng tăng lên, trong đó nổi bật nhất là Facebook. Hiện báo có hơn 115.000 người truy cập mỗi ngày từ các tài khoản mạng xã hội. Đây là một con số khá ấn tượng với một đất nước có dân số ít ỏi như CHDCND Lào.

Công chúng Laopost hầu hết là những công chúng trẻ tuổi tại các đô thị, có điều kiện để truy cập Internet, truy cập mạng xã hội hoặc tiếp nhận thông tin của Laopost từ mạng xã hội. Theo kết quả khảo sát, 74,1% công chúng báo Laopost đang sống tại thành phố, trong đó 44% là học sinh, sinh viên, 18,7% là nhân viên tài chính, thương mại tại các doanh nghiệp, 11,9% là cán bộ công chức Nhà nước. Đánh giá của công chúng về hiệu quả sử dụng mạng xã hội của Laopost cho thấy, Facebook có tỷ lệ cao nhất (85,9%), sau đó là Google+ (6,1%), Twitter (5%), những trang còn lại chỉ có 1%. Đồng thời, công chúng đánh giá cao các yếu tố cập nhật thông tin một cách nhanh chóng kịp thời (51,5%), khả năng tương tác với công chúng (22,7%), nội dung thông tin (12,9%), hình thức trình bày (9,1%) và sử dụng nhiều mạng xã hội (3,8%).

Theo thống kê của trung tâm Internet Lào năm 2016, cả nước có hơn 4 triệu người sử dụng mạng xã hội, chiếm 60% dân số

Chiến lược phát triển mạng xã hội của Báo Laopost

Chiến lược kênh đa năng

Laopost mở 6 fanpage của các mạng xã hội: Facebook, Instagram, Twitter, Pinterest, Myspace, GooglePlus.

Với việc sử dụng lượng fanpage lớn nhất tại Lào, Laopost hướng đến mục tiêu chủ yếu:

Gia tăng số lượng công chúng.

Thiết lập và duy trì mối quan hệ với công chúng.

Giúp báo trở nên phổ biến hơn, nâng cao hơn khả năng nhận diện cũng như uy tín của báo với tốc độ lan tỏa nhanh chóng.

Chiến lược ưu tiên tăng trưởng về tiêu thụ nội dung

Hiện nay, có nhiều cơ quan báo chí lớn trên thế giới đang dựa vào Instant Articles của Facebook hay Discover của Snapchat để đưa thông tin đến với độc giả, như Washington Post đưa 100% tin bài lên “nền tảng thứ 3” này.

Laopost trong những năm đầu mới sử dụng mạng xã hội, báo chỉ quảng bá một số thông tin quan trọng và nổi bật, có ý nghĩa đối với xã hội. Sau 3 năm hình thành và phát triển công chúng trên các trang mạng xã hội ngày càng cao, hiện nay, báo đã đưa 100% thông tin thông qua mạng xã hội đến với độc giả.

Tuy nhiên, Laopost phân bố tỷ lệ đăng tin bài trên các trang mạng khác nhau. Trong đó, Facebook đăng tải 100%, còn các trang mạng khác chọn lọc những nội dung thông tin phù hợp với từng trang.

Chiến lược thử nghiệm

Sau giai đoạn thử nghiệm 3 năm tính từ tháng 7/2014 đến 6/2017, Laopost đã chính thức cắt bỏ 3 trang mạng xã hội Instagram, Pinterest và Myspace. Nguyên nhân như chia sẻ của ông Somsak Khandavong - Tổng Biên tập, người phụ trách trang Fanpage của báo Laopost, “Do điều kiện ở Lào khó phát triển Instagram, Myspace và Pinterest, nên chúng tôi tập trung đẩy mạnh trang fanpage trên Facebook. Hơn nữa Laopost sử dụng cả 6 trang mạng xã hội nên tờ báo gặp nhiều khó khăn trong vấn đề tương tác, trả lời ý kiến phản hồi của công chúng”.

Trên thực tế, có thể thấy số lượng người theo dõi trên các trang mạng xã hội của Laopost chưa đồng đều. Cụ thể, Facebook có số lượng người theo dõi khoảng hơn 112.000, GooglePlus khoảng 100.000, Twitter khoảng 90.000, Instagram khoảng 80.000, Pinterest và Myspace khoảng 50.000. Hiện tại, Laopost đã đạt đến mục tiêu chủ yếu: Gia tăng số lượng công chúng; Giúp báo trở nên phổ biến hơn, nâng cao hơn khả năng nhận diện cũng như uy tín của báo trong lòng công chúng với tốc độ lan tỏa nhanh chóng. Thời gian tiếp theo, Laopost cần hướng đến mục tiêu chiến lược phù hợp với bối cảnh phát triển, điều kiện, khả năng của báo.

Công chúng Laopost hầu hết là những công chúng trẻ tuổi tại các đô thị, có điều kiện để truy cập Internet, truy cập mạng xã hội hoặc tiếp nhận thông tin của Laopost từ mạng xã hội

Một số vấn đề đặt ra

Sử dụng mạng xã hội đem lại hiệu quả phát triển công chúng mạnh mẽ

Với một cơ quan báo chí có tuổi đời non trẻ mới hoạt động được 4 năm, đó là thành công lớn sau nhiều nỗ lực của báo, trong đó có chiến lược sử dụng mạng xã hội để phát triển công chúng. Trang Facebook của Laopost trở thành một “hiện tượng” trong giới nghiên cứu truyền thông Lào.

Qua khảo sát, 91% công chúng bắt đầu biết và đọc báo Laopost sau khi sử dụng mạng xã hội, 89,7% thích đọc báo qua mạng xã hội. Những số liệu trên cho thấy hiệu quả mạnh mẽ, ấn tượng trong việc sử dụng mạng xã hội để phát triển công chúng của Laopost.

Cần có mục tiêu lâu dài, bền vững

Việc Laopost cắt bỏ 3 mạng xã hội trong thời điểm đạt được thành công như trên cho thấy, báo đã thực hiện chiến lược phát triển hợp lý. Mục tiêu lâu dài báo cần là chiến lược phát triển công chúng bền vững, có chiều sâu, nâng cao chất lượng, gia tăng khả năng tương tác với công chúng. Theo định hướng của Ban Biên tập, trong tương lai gần, Laopost sẽ phải lựa chọn một số mạng phù hợp với nhóm công chúng Lào để tiếp tục phát triển và có đội ngũ chuyên nghiệp riêng. Hiện nay, Ban Mạng xã hội của Laopost có 9 người phụ trách riêng các tài khoản fanpage. Điều này, khẳng định báo coi trọng nguồn nhân lực. Thậm chí, Laopost đã tính đến chiến lược “social first” nghĩa là khi có thông tin dạng breaking news sẽ đẩy lên mạng xã hội trước.

Tuy nhiên, vấn đề đặt ra cho Laopost là việc ưu tiên tăng trưởng về tiêu thụ nội dung tin bài trên “nền tảng thứ 3” có thể đẩy tờ báo đến tình trạng mất kiểm soát nội dung, suy giảm ảnh hưởng của cơ quan báo chí đến công chúng như quan ngại của giới truyền thông hiện nay. Vấn đề sử dụng thông tin và quản lý thông tin trên mạng xã hội cũng đặt ra nhiều bất cập trong hoạt động. “Chính vì vậy, Laopost cần phải thận trọng, tỉnh táo và khôn ngoan khi sử dụng các nguồn tin trên mạng xã hội, những thông tin phải có độc quyền hay phải rõ nguồn gốc. Tất cả đều cần được kiểm chứng hơn nữa trước khi đăng tải những thông tin đó lên”, ông Sounthone Khanthavong, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Lào, nhấn mạnh.

Bên cạnh những tiện ích của mạng xã hội, giúp báo chí quảng bá rộng rãi thương hiệu, dễ tiếp cận với công chúng, mạng xã hội đã và đang là một thách thức lớn trong cơ chế quản lý về báo chí của Lào

Bài toán chiến lược trong sử dụng mạng xã hội

Theo thống kê của trung tâm Internet Lào năm 2016, cả nước có hơn 4 triệu người sử dụng mạng xã hội, chiếm 60% dân số. Các mạng xã hội có số người sử dụng phổ biến nhất là Facebook (75%), Whatsapp (46%), Youtube (45%), GooglePlus (39%).

Hiện nay, một số cơ quan báo chí Lào lập các fanpage để thu hút, tăng lượng công chúng. Tuy nhiên, theo đánh giá của ông Somsak Khandavong - Tổng Biên tập Báo Laopost, “đa phần các cơ quan báo chí Lào không quan tâm đến mạng xã hội”.

Đối với báo chí Lào, sử dụng mạng xã hội để tăng lượng công chúng chủ yếu nhất vẫn thể hiện ở các tòa soạn báo lập các fanpage, qua đó tăng kênh giao tiếp với công chúng và nhúng các tùy chọn chia sẻ lên mỗi bài báo, giúp bài báo link thẳng tới các tài khoản mạng xã hội. Điển hình như báo Laopost, Thulakhong, KPL, Sedthakid, Vientiane Time...

Bên cạnh những tiện ích của mạng xã hội, giúp báo chí quảng bá rộng rãi thương hiệu, dễ tiếp cận với công chúng, mạng xã hội đã và đang là một thách thức lớn trong cơ chế quản lý về báo chí của Lào. Điều đó thể hiện ở việc sử dụng thông tin trên mạng xã hội còn có nhiều hạn chế, chưa thực sự kiểm chứng được những nội dung nhạy cảm, tin giả, tin rác.

Những vấn đề đặt ra từ chiến lược của Laopost gợi mở bài toán xây dựng chiến lược sử dụng mạng xã hội cho các cơ quan báo chí Lào hiện nay./.

TS. Lê Thu Hà - Kaoxiong Nengma

Bình luận