Tác phẩm đoạt giải A:

Liên kết - Động lực để nông nghiệp bứt phá

21/06/2019, 19:29

Liên kết - Động lực để nông nghiệp bứt phá - Là những phóng viên của Phòng Nông nghiệp - Biển đảo, Ban Thời sự (VOV1), Đài Tiếng nói Việt Nam, chúng tôi luôn gắn bó, dõi theo những chuyển động của nông nghiệp và trăn trở của nhà nông.

Phóng viên Hương Lan phỏng vấn ở vườn dừa là. Ảnh: TGCC

Vì thế, những đề tài mà chúng tôi theo đuổi luôn là những vấn đề thời sự nóng của nông nghiệp, nông dân, nông thôn, với những phóng sự mang hơi thở cuộc sống ở nhiều vùng quê, cùng những phân tích, bàn luận sâu sắc, đa chiều của các chuyên gia, các nhà quản lý.

Năm 2018 là năm đánh dấu những bước đi quan trọng trên chặng đường phát triển của nông nghiệp, nông dân, nông thôn thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Nghị quyết 26 Hội nghị lần thứ 7, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa X về nông nghiệp, nông dân, nông thôn (năm 2008) đi vào thực tiễn cuộc sống đúng 10 năm và cũng tròn 5 năm ngành nông nghiệp nỗ lực thực hiện Đề án tái cơ cấu ngành.

Vậy sau chặng đường đó, mục tiêu được đề ra trong Nghị quyết 26: “Xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, chất lượng cao và phát triển bền vững, nâng cao thu nhập cho nông dân” đã được thực hiện ra sao? Thực tiễn sản xuất nông nghiệp còn đặt ra những vấn đề gì? Tại sao nông sản vẫn lâm cảnh ế thừa, rớt giá, đời sống nông dân còn khó khăn? Đó là những câu hỏi khiến các phóng viên nông nghiệp chúng tôi luôn băn khoăn để tìm câu trả lời. Ý tưởng hình thành nên loạt bài cũng bắt nguồn từ đó.

Có thể thấy rằng, sau 10 năm thực hiện Nghị quyết 26 về nông nghiệp, nông dân, nông thôn và 5 năm Đề án tái cơ cấu ngành nông nghiệp, mặc dù đã đạt được những thành tựu nhất định nhưng sản xuất nông nghiệp vẫn bộc lộ những tồn tại, hạn chế của một nền sản xuất nhỏ, năng suất, chất lượng thấp, sức cạnh tranh chưa cao. Mô hình kinh tế hợp tác còn chậm đổi mới; kinh tế hộ nhỏ lẻ vẫn chiếm tỷ trọng cao và đang bộc lộ những hạn chế, yếu kém, cản trở quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp. Thêm nữa, nông dân lại luôn phải lo lắng mỗi khi nông sản được mùa hay vào vụ thu hoạch rộ bởi điệp khúc “được mùa rớt giá” thường xuyên xảy ra.

Những điểm yếu, hạn chế này đã tồn tại nhiều năm nay đang là rào cản cho sự phát triển đi lên của một nền sản xuất nông nghiệp hiện đại, chất lượng cao, quy mô lớn. Những nút thắt này cần được thẳng thắn nhìn nhận và nhanh chóng điều chỉnh, tháo gỡ để tạo động lực cho ngành nông nghiệp bứt phá vươn lên.

Liên kết - Động lực để nông nghiệp bứt phá

Trong quá trình tác nghiệp, hình ảnh những người nông dân lam lũ, vất vả với ánh mắt đầy lo lắng, bất an khi rau trồng ra phải nhổ bỏ, thanh long để chất đống, hư hỏng bên đường; dưa hấu, khoai lang phải giải cứu hết đợt này đến đợt khác... ám ảnh chúng tôi rất nhiều. Hay những hợp tác xã chưa thể đổi mới, có xác mà không có hồn, sản xuất trì trệ khiến xã viên thiếu tin tưởng, rời bỏ... Càng đi nhiều, tìm hiểu thực tiễn, chúng tôi càng thấu hiểu những vất vả, khó khăn của nông nghiệp, nông dân nước mình!

Thế nhưng ngược lại, chúng tôi cũng được chứng kiến những tín hiệu vui trên những cánh đồng lớn khi bà con nông dân có thu nhập ngày càng cao, làm lúa mà lãi đến cả gần trăm triệu mỗi vụ như ở An Giang, Đồng Tháp; hay ở Hà Nam, bà con vừa có thu nhập khi cho doanh nghiệp thuê ruộng, vừa được “ăn lương” khi trở thành công nhân nông nghiệp; rồi những Hợp tác xã kiểu mới mạnh dạn làm ăn, thu lãi tiền tỷ, xã viên được đổi đời; những doanh nghiệp ngày một ăn nên làm ra khi liên kết bền chặt với hàng nghìn nông dân tạo ra vùng nguyên liệu ổn định, rộng lớn...

Và bí quyết của những thành công này là gì? Đó là LIÊN KẾT. Nông dân liên kết với nông dân thành Hợp tác xã; Nông dân và Hợp tác xã liên kết với Doanh nghiệp; Nông dân - Doanh nghiệp - Nhà nước liên kết, hỗ trợ nhau... tạo chuỗi hoàn chỉnh từ sản xuất đến chế biến, tiêu thụ.

Như vậy, một nền sản xuất nhỏ lẻ, manh mún với hơn 70 triệu thửa ruộng, mạnh ai nấy làm như hiện nay thì không thể tiến lên sản xuất hàng hóa quy mô lớn, nâng cao thu nhập cho nông dân được. Vì thế, hơn lúc nào hết, nền nông nghiệp nước ta phải được tổ chức lại, đẩy mạnh liên kết trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ theo chuỗi giá trị. Đây cũng được coi là giải pháp trọng tâm để đổi mới mô hình tăng trưởng trong nông nghiệp, chuyển từ chiều rộng sang chiều sâu, từ số lượng sang chất lượng, phát huy lợi thế của một nước nông nghiệp với kỳ vọng để nước ta trở thành cánh đồng, bếp ăn của thế giới. Đó cũng là thông điệp chúng tôi muốn chuyển tải qua loạt bài viết: “Liên kết - động lực để nông nghiệp bứt phá”.

Để làm nên loạt bài, không chỉ các phóng viên phải lăn lộn trong thực tế sản xuất và đời sống của nông dân ở nhiều vùng miền, mà chúng tôi cũng đã phải trao đổi, phỏng vấn, lấy ý kiến từ rất nhiều chuyên gia lâu năm trong ngành nông nghiệp, các nhà quản lý, các doanh nghiệp để có cái nhìn đa chiều. Qua trao đổi với các chuyên gia, chúng tôi càng hiểu sâu hơn, có cái nhìn toàn diện hơn về đề tài mình theo đuổi.

Trong loạt bài, chúng tôi không chỉ đưa ra nhận định: Trong bối cảnh hội nhập hiện nay, không có con đường nào khác là ngành nông nghiệp phải tổ chức lại sản xuất, phát triển các hình thức liên kết, hình thành nên những cánh đồng lớn gắn với chế biến, tiêu thụ; mà còn chỉ ra những giải pháp: làm sao để tổ chức được các hình thức liên kết một cách bền chặt; các chủ thể trong chuỗi liên kết này phải làm như thế nào; những kinh nghiệm thực tiễn từ các mô hình liên kết sản xuất đã thành công... Qua đó, chúng tôi mong rằng, Đảng, Nhà nước tiếp tục có những quan tâm đặc biệt, những chỉ đạo sâu sắc, sát thực tiễn đối với lĩnh vực nông nghiệp - một thế mạnh của đất nước - để ngành phát triển bền vững, tương xứng với tiềm năng.

Hương Lan

Bình luận