Quốc hội thảo luận KT-XH và ngân sách nhà nước

25/05/2018, 09:57

Quốc hội thảo luận KT-XH và ngân sách nhà nước - Ngày 25/5, Quốc hội thảo luận ở hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2017; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2018 (trong đó có kết hợp thảo luận cùng Báo cáo về kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2017).

Trong 2 phiên thảo luận ngày 25/5, có 42 đại biểu phát biểu, 8 đại biểu phát biểu tranh luận. Trong phiên thảo luận chiều 25/5, đại biểu Trần Đăng Ninh (Hòa Bình); Thạch Phước Bình (Trà Vinh), Lê Minh Chuẩn (Quảng Ninh), Trần Hoàng Ngân (TPHCM), Mai Sĩ Diến (Thanh Hóa), Hà Thị Minh Tâm (Hà Nam), Nguyễn Quốc Hưng (Hà Nội), Vương Ngọc Hà (Hà Giang), Tạ Văn Hạ (Bạc Liêu), Đỗ Ngọc Thịnh (Khánh Hòa), Nguyễn Sĩ Cương (Ninh Thuận), Ngô Sách Thực (Bắc Giang), Đặng Thị Phương Thảo (Nam Định),... bày tỏ thống nhất cao với nội dung báo cáo của Chính phủ; đánh giá cao những kết quả ấn tượng đã đạt được về KT-XH, cũng như sự chỉ đạo điều hành quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các thành viên Chính phủ đã thực hiện... 

Nêu lên một số tồn tại, hạn chế hiện nay, các đại biểu đề nghị Chính phủ sớm trình Quốc hội dự thảo Luật Đầu tư công sửa đổi; đề nghị giải quyết căn bản vấn đề di dân tái định cư khi xây dựng các dự án thủy điện; rà soát tình hình thực hiện, đẩy nhanh tiến độ giải ngân các nguồn vốn đầu tư công; ưu tiên vốn cho các tỉnh nghèo để đầu tư các dự án an sinh xã hội, phòng chống thiên tai, chính sách dân tộc; tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp; quản lý chặt tài sản công, đất công; có cơ chế, chính sách hỗ trợ phong trào khởi nghiệp trong đồng bào dân tộc thiểu số; giải pháp xử lý tro xỉ các dự án nhiệt điện; đẩy mạnh thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; cải cách hành chính, môi trường đầu tư kinh doanh; tổ chức sản xuất, tiêu thụ theo chuỗi giá trị nông sản; giải pháp khắc phục những bất cập trong quản lý đất đai hiện nay; nâng cao năng suất lao động;...

Chỉ đạo quyết liệt, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công

Giải trình một số vấn đề đại biểu quan tâm, trước tiên về diễn biến tăng trưởng kinh tế, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết, dự báo tốc độ tăng trưởng GDP theo quý của năm 2018 sẽ không duy trì mô hình truyền thống đó là quý sau cao hơn quý trước mà có xu hướng giảm dần.

Theo Bộ trưởng, qúy I tăng cao một phần do được so sánh với mức thấp của quý I năm 2017, trong đó các quý còn lại của 2018 chưa định hình yếu tố bứt phá rõ ràng như năm 2017 lại phải so sánh với mức khá cao của các quý cuối năm 2017. Điều này dẫn tới tâm lý sớm hài lòng thỏa mãn và đang làm mất đi động lực và niềm tin, thiếu kiên trì quyết liệt trong triển khai nhiệm vụ giải pháp đề ra, hoặc kỳ vọng quá cao về mức tăng trưởng cao ở các quý cuối năm nếu theo mô hình truyền thống.

Để khắc phục điều này Chính phủ đã chỉ đạo các cấp, các ngành kiên định thực hiện nhiệm vụ giải pháp đề ra tại Nghị quyết 01. Đồng thời yêu cầu ngành, cấp tăng cường giải pháp bổ sung, đáp ứng diễn biến tình hình thực tế và chủ động xây dựng quyết tâm thực hiện mục tiêu, kịch bản tăng trưởng của từng ngành, lĩnh vực, địa phương. Phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2018 ở mức cao là 6,7%.

Về vấn đề giải ngân vốn đầu tư công và tốc độ giải ngân kế hoạch đầu tư vốn, Bộ trưởng cho biết, đầu tư ngân sách nhà nước của 4 tháng đầu năm 2018 đã có những bước cải thiện, trong đó riêng tháng 4 năm 2018 đã giải ngân bằng khoảng 45% tổng vốn giải ngân của cả 4 tháng đầu năm. Tuy nhiên, vẫn đang còn ở mức thấp, mặc dù Thủ tướng đã thực hiện giao kế hoạch vốn ngay từ đầu năm, đến nay 4 tháng thì giải ngân mới đạt 16,3%, thấp hơn so với cùng kỳ là 22,3%.

Theo Bộ trưởng, bên cạnh những nguyên nhân khách quan về những quy định pháp lý, quy trình thủ tục, yếu tố thời vụ thấp vào đầu năm, cao vào cuối năm thì nguyên nhân chủ quan rất lớn, nhiều đơn vị chưa thực sự quyết liệt trong công tác triển khai, từ khâu giao kế hoạch chi tiết hoàn thiện thủ tục đầu tư dự án, giải phóng mặt bằng đến khâu thanh toán giải ngân vốn đầu tư công.

Bộ trưởng cho biết, Chính phủ đã có chỉ đạo quyết liệt đối với việc đẩy mạnh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công và trong đó thì tiếp tục triển khai thực hiện quyết liệt có hiệu quả các nhiệm vụ giải pháp của Nghị quyết số 70 của Chính phủ. Thủ tướng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ Vương Đình Huệ đã chỉ đạo và đã trực tiếp kiểm tra, rà soát tình hình giải ngân tại các đơn vị Trung ương, địa phương và có kế hoạch vốn đầu tư công lớn nhưng tỷ lệ giải ngân còn chậm, để tìm ra những nguyên nhân cốt lõi tháo gỡ những khó khăn vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ giải ngân.

Theo đó, bên cạnh những việc khẩn trương hoàn thiện dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đầu tư công để trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 6 vào cuối năm nay, Chính phủ cũng đã chỉ đạo làm rõ trách nhiệm cá nhân đối với một số đơn vị giải ngân chậm cũng như kiên quyết thu hồi số vốn đã giao nhưng không triển khai thực hiện. Công khai kết quả giải ngân của các đơn vị, bộ, ngành, địa phương để theo dõi giám sát.

Để không còn bất an, bất ổn, cú sốc văn hóa

Nhất trí cao với báo cáo của Chính phủ về thành tựu to lớn về KT-XH... đại biểu Nguyễn Quốc Hưng (Hà Nội) cho rằng, cùng với tín hiệu mừng vẫn còn nhiều nỗi lo. Đó là xã hội còn nhiều bất an, bất ổn, cú sốc văn hóa. Những giả dối, lừa đảo như hàng giả, bằng giả, thực phẩm giả… đang làm suy giảm niềm tin của cộng đồng và quốc tế. Sự thiếu hiểu biết về thói quen, hành vi vô văn hóa trong giao thông, kinh doanh… đã gây ra thiệt hại, tổn thất to lớn cả về vật chất, uy tín của đất nước. 

“Câu chuyện rau hai luống, lợn hai chuồng - là đạo đức làm người, văn hóa kinh doanh. Nhuộm cà phê bằng pin không chỉ là lợi nhuận, kinh tế mà còn là tội phạm, chứ không phải con người. Vì lợi nhuận, người ta sẵn sàng đầu độc cả đồng bào mình”, chỉ ra thực tế này, đại biểu Nguyễn Quốc Hưng đặt câu hỏi: Nguyên nhân sâu xa có phải do văn hóa con người, văn hóa kinh doanh, văn hóa giao thông, văn hóa công sở của chúng ta còn có nhiều bất cập? Những vấn đề chúng ta phải chỉ ra giải quyết bằng văn hóa, thông qua văn hóa không?...

Để giải quyết những vấn đề đặt ra, đại biểu Nguyễn Quốc Hưng cho rằng, các ngành, các cấp cần tiếp tục quán triệt Văn kiện Đại hội XII của Đảng, các Nghị quyết của Đảng về văn hóa, thể thao, tiếp tục nhận thức đúng đắn vị trí, vai trò của văn hóa, thể thao, tiếp tục chỉ đạo đầu tư nhân lực, vật lực, trí lực vào văn hóa, thể thao. 

Đại biểu đề nghị Chính phủ có chương trình hành động cụ thể về văn hóa, thể thao trong thời kỳ mới, nhằm làm cho văn hóa thực sự là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu động lực thúc đẩy phát triển KT-XH, vì sự bình an của xã hội, vì hạnh phúc sức khỏe, vật chất tinh thần của nhân dân.

Tốc độ tăng trưởng nông nghiệp cao nhất từ trước đến nay

Phát biểu làm rõ một số vấn đề đại biểu quan tâm, về tái cơ cấu nông nghiệp, Bộ trưởng NNPTNT Nguyễn Xuân Cường cho rằng, nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước 2 "cái nhất". 

Theo đó, dù đang phải đối mặt với những "thách thức lớn nhất" (hiện đại hóa nền nông nghiệp từ nền kinh tế hộ nhỏ lẻ; biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt; cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu,...) nhưng được "sự quan tâm cao nhất của cả hệ thống chính trị" ngành nông nghiệp đã đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Trong 4 tháng đầu năm nay, tốc độ tăng trưởng của nông nghiệp đạt 4,05% - mức tăng trưởng cao nhất từ trước đến nay. Xuất khẩu nông sản liên tục tăng cả về nhóm nông sản và thị trường xuất khẩu. Hàng hóa nông nghiệp Việt Nam đã đến 180 thị trường trên thế giới, trong đó có một số thị trường rất khó tính. Giá trị tuyệt đối xuất khẩu nông sản rất cao, đến nay có thể dự báo vượt chỉ tiêu xuất khẩu năm 2018. Xuất khẩu tăng cả về lượng và chất. Số thặng dự năm 2018 cũng dự đoán vượt 19 tỷ đồng. Giá trị thặng dư tăng sẽ tác động trở lại cho các đối tượng tham gia chuỗi sản xuất, góp phần cân đối ngoại tệ cho quá trình phát triển kinh tế thời gian tới.

Bộ trưởng thẳng thắn thừa nhận trong sản xuất nông nghiệp còn nhiều tồn tại như các đại biểu Quốc hội đã nêu như: Tính liên kết 3 trục sản phẩm (nhóm sản phẩm nông nghiệp cấp quốc gia; nhóm sản phẩm cấp tỉnh và nhóm sản phẩm đặc sản địa phương cấp làng xã) chưa cao; khâu chế biến còn yếu dù thời gian qua chúng ta đã hành động tích cực; quản lý nhà nước còn nhiều bất cập (bất cập trong quản lý vật tư đầu vào, tổ chức sản xuất, kiểm soát lưu thông hàng hóa); yếu về thị trường (thị trường hết sức bấp bênh, chưa ổn định, chưa có thương hiệu, chưa tổ chức được thị trường trong nước...);... đồng thời cho biết, hiện nay Chính phủ đang chỉ đạo quyết liệt để từng bước tháo gỡ khó khăn trong những khâu "yết hầu" nêu trên để đưa lĩnh vực nông nghiệp Việt Nam tiếp tục phát triển bền vững trong thời gian tới.

Về xây dựng nông thôn mới, Bộ trưởng cho biết, 19 tiêu chí đều được chỉnh sửa theo hướng nâng cao chất lượng cả về đời sống kinh tế, thúc đẩy sản xuất, xây dựng đời sống văn hóa, bảo đảm an ninh trật tự xã hội, bảo vệ môi trường... đồng thời tập trung nguồn lực xây dựng nông thôn mới đảm bảo thực hiện hoàn thành mục tiêu quốc hội đề ra.  

Tăng cường xúc tiến thương mại nội địa

Để nền kinh tế tiếp tục tăng trưởng bền vững hơn, đại biểu Trần Hoàng Ngân kiến nghị Chính phủ cần có giải pháp kiểm soát độ mở nền kinh tế theo hướng tăng cường xúc tiến thương mại nội địa để tận dụng ưu thế của thị trường hơn 90 triệu dân, qua đó hạn chế những tác động tiêu cực từ bên ngoài đối với nền kinh tế, nhất là trong bối cảnh xu hướng bảo hộ của các nước đang tăng lên.

Cho rằng, hoạt động đầu tư nước ngoài còn rất nhiều tồn tại về môi trường, tài chính, chuyển giao công nghệ,... đại biểu kiến nghị Chính phủ cần có định hướng trong thu hút các dự án FDI, bảo đảm chỉ thu hút các dự án theo tiêu chí: XANH - SẠCH - CÔNG NGHỆ CAO - LAN TỎA; cần có bàn tay hữu hình của Chính phủ để kết nối doanh nghiệp trong nước với doanh nghiệp nước ngoài,... 

Đại biểu Mai Sĩ Diến đề nghị cần đẩy mạnh thực hành tiết kiệm, chống lãnh phí theo hướng quy trách nhiệm cụ thể cho người đứng đầu; đồng thời phải siết chặt quản lý tài sản công, đất đai, ngân sách nhà nước; rà soát, sửa đổi xây dựng mới hệ thống tiêu chí đánh giá việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, đảm bảo việc đánh giá phải lượng hóa được,...

Về sắp xếp, tổ chức lại bộ máy, và đội ngũ cán bộ theo Nghị quyết 18, 19 của Trung ương, đại biểu Hà Thị Minh Tâm khẳng định sự cần thiết và phải quyết liệt thực hiện trong thời gian tới. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng thực tế triển tại địa phương còn gặp nhiều vướng mắc về xử lý lực lượng dôi dư cả chuyên trách, không chuyên trách khi sáp nhập thôn, xóm và một số đơn vị;... đại biểu kiến nghị Quốc hội, Chính phủ sớm rà soát lại các quy định để giải quyết căn cơ vấn đề này.

Điều hành quyết liệt, bài bản

Phát biểu mở đầu phiên thảo luận chiều 25/5, đại biểu Trần Đăng Ninh (Hòa Bình) cho rằng, kết quả KT-XH từ đầu năm đến nay rất khả quan, GDP tăng trưởng cao, kinh tế vĩ mô được bảo đảm, quản lý nợ công và doanh nghiệp cải thiện, nông nghiệp và dịch vụ đều tăng cao...  “Tôi đánh giá cao chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các thành viên Chính phủ, có thể nói là quyết liệt, bài bản, có đánh giá, kiểm tra” - đại biểu nói. 

Cũng trong năm qua, các bộ chuyên ngành đã có nhiều cố gắng tháo gỡ về thủ tục hành chính. Tuy nhiên, theo đại biểu Trần Đăng Ninh, các quy định này chưa tác động nhiều vào việc thúc đẩy phát triển kinh tế, do vậy cần tiếp tục quyết liệt hơn nữa. 

Bên cạnh đó, một số quy định của luật còn chồng chéo, gây khó khăn trong đầu tư giải phóng mặt bằng. Tai nạn giao thông giảm, nhưng còn nhiều tai nạn thảm khốc, nhất là ở các tỉnh miền núi. Cử tri đặt vấn đề hiệu quả kiểm tra, kiểm soát của các cơ quan chức năng.

“Trong chương trình xây dựng luật, pháp lệnh thời gian tới, Chính phủ cần sớm trình Quốc hội sửa đổi Luật Đầu tư công”, đại biểu Trần Đăng Ninh kiến nghị. Bởi theo quy định hiện nay, có nhiều quy định khó thực hiện, hoặc không thể thực hiện được. Ví dụ, về nguyên tắc, mỗi dự án phải có vốn mới có căn cứ để thực hiện, song quy định hiện hành yêu cầu phải có dự án mới được bố trí vốn. Hay như quy trình chuẩn bị đầu tư, thẩm định, triển khai dự án cần qua nhiều khâu, tốn nhiều thời gian. 

Đại biểu Trần Đăng Ninh cũng đề nghị sửa đổi Luật Đất đai theo hướng thuận lợi cho công tác giải phóng mặt bằng, hài hòa lợi ích giữa người dân - doanh nghiệp - Nhà nước. Khi dự án có hiệu quả, người dân tái định cư được hưởng giá trị dự án mang lại. 

Xóa bỏ tình trạng đời sống công nhân “5 không”

Đề cập đến một vấn đề liên quan đến lĩnh vực văn hóa đó là đời sống văn hóa của công nhân ở khu công nghiệp, đại biểu Triệu Thế Hùng (Lâm Đồng) cho rằng, bên cạnh những khó khăn về vật chất thì những khó khăn về văn hóa, tinh thần của công nhân và người lao động ở những khu công nghiệp hiện nay rất đáng lo ngại.

Theo con số thống kê hiện nay, cả nước có khoảng 4 triệu công nhân đang làm việc tại hơn 300 khu công nghiệp, con số này dự báo sẽ còn tăng nhanh theo sự tăng trưởng và phát triển của kinh tế.

Tuy nhiên, ở mức độ thụ hưởng về văn hóa của công nhân còn quá hạn chế, lý do một số chính quyền địa phương đưa ra trước đây quy hoạch các khu công nghiệp không tính đầy đủ đến các thiết chế văn hóa, thể thao dành cho đối tượng này.

Đại biểu cho biết, cả nước hiện nay chỉ có 3 nhà văn hóa công nhân ở khu công nghiệp tại Vĩnh Phúc, Hà Nam và Bình Dương, nhưng cũng chưa thực sự thu hút công nhân đến tham gia. Mặc dù Thủ tướng và các cơ quan của Chính phủ có quan tâm vấn đề này nhưng vẫn tồn tại nghịch lý giữa tăng trưởng kinh tế, lợi nhuận doanh nghiệp và đời sống công nhân, trong đó có đời sống văn hóa, tinh thần.

Đa số công nhân tại các khu công nghiệp là trẻ tuổi, chưa lập gia đình, có ý kiến nhận xét rằng nhiều người trong số họ trong tình trạng 5 không: Không nhà cửa, không gia đình, không tình yêu, không vui chơi giải trí, không thể dục thể thao.

Đại biểu cho rằng, đời sống vật chất khó khăn, cường độ lao động cao khiến mức thụ hưởng văn hóa của công nhân hầu như không có gì đáng kể, phần lớn không được tiếp cận thường xuyên và đầy đủ thông tin về chính trị, xã hội, chính sách, pháp luật, quy định quyền, lợi ích hợp pháp liên quan đến mình. Chính vì thế nên có nhiều tranh chấp và xung đột lao động tăng lên, cùng với đó là xu hướng gia tăng tệ nạn xã hội ở khu vực này. Mặc dù khi xin giấy phép các nhà đầu tư trong các khu công nghiệp đều cam kết bảo đảm đời sống tinh thần cho công nhân nhưng chỉ là hình thức, hầu như không tổ chức gì ngoài vài ba cuộc gặp định kỳ trong năm.

Từ thực trạng trên và kiến nghị của cử tri, đại biểu đề nghị Chính phủ cần rà roát chính sách hợp lý để tăng cường mạnh hơn nữa, hiệu quả hơn hoạt động của tổ chức công đoàn và cơ sở, đảm bảo công đoàn tại các khu công nghiệp đủ mạnh để thực sự là tổ chức đại diện và bảo vệ quyền lợi chính đáng cho công nhân.

Thứ hai, nhà nước cần quy định cụ thể, mạnh hơn nhằm nâng cao nhận thức trách nhiệm của các cấp, ngành, nhất là chủ sử dụng lao động về tầm quan trọng của việc công nhân có quyền có thời gian tham gia hoạt động về văn hóa, thể dục và thể thao, được quyền tiếp cận thông tin giải trí và tổ chức sinh hoạt văn hóa, văn nghệ nhằm thỏa mãn nhu cầu giải trí và hoạt động xã hội. Các quyền này phải được quy định cụ thể, bảo đảm thực hiện đầy đủ trên thực tế, có sự kiểm tra, giám sát của các cấp, ngành.

Thứ ba là phải tăng mức lương tối thiểu vùng đủ để đảm bảo mức sống tối thiểu của công nhân. Khi lương và thu nhập đủ sống, công nhân mới nghĩ đến việc thụ hưởng văn hóa, giải trí để tái tạo sức lạo động, khi mà chất lượng cuộc sống và văn hóa tinh thần đủ đối với công nhân, thì hiệu quả lao động sẽ tăng cao hơn, công nhân sẽ toàn tâm, toàn ý phục vụ lợi ích của doanh nghiệp và xã hội, điều này có lợi cho cả người lao động và người sử dụng lao động nhằm phát triển KT-XH của đất nước nhanh và bền vững, đảm bảo chỉ tiêu kinh tế, phát triển KT-XH mà chúng ta đã đề ra ở năm 2018 và trong những năm tiếp theo, và cũng đúng theo tinh thần các nghị quyết của Đảng: "Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là mục tiêu, động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển".

Khắc phục bệnh vô cảm, giảm bớt các tệ nạn xã hội

Đại biểu Lưu Thành Công (Vĩnh Long) đề nghị Chính phủ tăng cường phát huy hơn nữa sức mạnh của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, xử lý triệt để các vi phạm khắc phục tốt hơn nữa những tiêu cực trong xã hội hiện nay, đặc biệt những vấn đề nóng như phòng chống cháy nổ, hàng giả làm ảnh hưởng tính mạng, vấn đề sử dụng biên chế cán bộ vượt quá quy định.

Theo đại biểu, những vấn đề này ảnh hưởng trực tiếp tính mạng và tài sản của nhân dân, nhà nước thất thu một khoản kinh phí lớn.

“Cử tri có một bình luận là việc phát triển kinh tế của ta chưa song hành cùng phát triển văn hóa, đề nghị Chính phủ nghiên cứu thêm vấn đề này” – đại biểu bày tỏ và đề nghị cần tăng cường hơn nữa việc dùng văn hóa để tuyên truyền, giáo dục, xây dựng hình ảnh con người Việt Nam thời hội nhập.

Theo đại biểu, đây là yêu cầu bức xúc hiện nay khi đạo đức con người trong gia đình và ngoài xã hội đang bị xói mòn, bị rạn nứt, tiềm ẩn một nguy cơ rất lớn trong xã hội.

“Kinh tế có phát triển đến đâu đi chăng nữa mà chúng ta không quan tâm kiến tạo, giữ gìn đạo đức, hình ảnh của con người Việt Nam thì chúng ta tự đánh mất chúng ta, việc phát triển kinh tế là vô nghĩa.

Nếu làm tốt được vấn đề này, chúng ta sẽ khắc phục được nhiều hiện tượng tiêu cực trong mối quan hệ giữa người với người, khắc phục được bệnh vô cảm, giảm bớt đi các tệ nạn xã hội, việc quản lý nhà nước sẽ nhẹ nhàng hơn” – đại biểu bình luận.

Trong phiên thảo luận sáng 25/5, có 25 đại biểu phát biểu; 4 đại biểu phát biểu tranh luận. Phát biểu thảo luận, các đại biểu Quốc hội đánh giá cao những kết quả toàn diện về KT-XH đã đạt được trong năm 2017 và những tháng đầu năm 2018. Các đại biểu cho rằng bức tranh kinh tế đất nước rất sáng và đáng mừng, những kết quả đạt được là hết sức ấn tượng và đáng trân trọng, đồng thời bày tỏ tin tưởng rằng với sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo quyết liệt, sáng tạo của Nhà nước, Chính phủ, sự nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương, nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp, chúng ta sẽ thực hiện thành công các mục tiêu KT-XH đề ra trong năm 2018 và những năm tiếp theo.

Chiều nay, Quốc hội mời Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn; Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư phát biểu làm rõ thêm một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm.

Đại biểu Nguyễn Văn Cảnh (Bình Định). Ảnh ĐBND

Bức tranh kinh tế rất sáng và đáng mừng

Mở đầu phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Văn Cảnh (Bình Định) đánh giá cao những kết quả đã đạt được về KTXH năm 2017 và những tháng đầu năm, qua đó khẳng định những nỗ lực của Chính phủ trong chỉ đạo, điều hành, thực hiện các mục tiêu được Quốc hội giao. Đồng thời đại biểu góp ý một số nội dung về xây dựng thể chế. Lấy ví dụ về văn bản hướng dẫn trong lĩnh vực đấu giá biển số xe đẹp, đại biểu đề nghị khi xây dựng Nghị định, Thông tư cần tiếp tục lấy ý kiến của đại biểu Quốc hội, nhằm cụ thể hóa các quy định của luật, tránh tình trạng luật quy định rộng, nhưng đến văn bản dưới luật lại co hẹp lại...

Đại biểu Nguyễn Thanh Xuân (Cần Thơ) đánh giá cao báo cáo của Chính phủ về KT-XH, cho rằng báo cáo  có chiều sâu, số liệu đầy đủ, thuyết phục; khẳng định bức tranh KT-XH năm qua rất sáng, mang lại niềm tin cho cử tri và nhân dân. Chúc mừng Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về những kết quả đã đạt được, đại biểu nêu một loạt số liệu về công, nông, ngư nghiệp, du lịch, dịch vụ... đều tăng trưởng vượt bậc để minh chứng cho nhận định của mình. 

Bên cạnh đó, đại biểu góp ý một số nội dung nhằm phát huy những kết quả đạt được, bảo đảm tăng trưởng bền vững của nền kinh tế; các giải pháp nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công; nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, giải quyết việc làm...

Đại biểu Vũ Thị Lưu Mai (Hà Nội) bày tỏ tán thành cao với báo cáo KT-XH của Chính phủ, cho rằng những kết quả đã đạt được trong năm 2017 và những tháng đầu năm là hết sức đáng trân trọng. Đại biểu cũng đề nghị bổ sung thêm đánh giá về một số nội dung: Hiệu quả chính sách, chính sách đi vào cuộc sống như thế nào, để qua đó có định hướng hoàn thiện chính sách.

Đại biểu cũng góp ý một số nội dung về thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn; một số địa phương vẫn còn phát sinh nợ đọng xây dựng cơ bản; một số vấn đề liên quan đến chuyển nguồn vốn đầu tư công; nhiều dự án vẫn còn vượt tổng mức đầu tư; huy động nguồn lực ODA; vấn đề tiếp dân và xử lý đơn thư...

Đại biểu Nguyễn Hữu Cầu (Nghệ An)

Đại biểu đánh giá cao nỗ lực điều hành của Chính phủ

Đại biểu Nguyễn Hữu Cầu (Nghệ An) bày tỏ đồng tình cao với báo cáo của Chính phủ, cho rằng KT-XH đất nước thời gian qua đã đạt được các kết quả toàn diện và hết sức tích cực khi GDP tăng cao nhất trong 10 năm qua; môi trường kinh doanh, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo đạt nhiều kết quả ấn tượng... để đạt được kết quả này là nỗ lực của cả hệ thống chính trị, dưới sự lãnh đạo của Trung ương, sự chỉ đạo, điều hành quyết liệt của Chính phủ và nỗ lực của đồng bào, cộng đồng doanh nghiệp...

Đại biểu góp ý một số giải pháp nhằm nâng cao đạo đức xã hội, bảo đảm nghiêm minh kỷ cương, phép nước, đề nghị Chính phủ có những biện pháp mạnh tay hơn nữa để ngăn chặn, đẩy lùi tham nhũng, những hành vi mất nhân tính, vấn nạn hàng giả... xảy ra thời gian qua như: Làm thuốc chữa ung thư bằng than tre, bạo lực học đường, bạo hành trẻ em, các vụ án giết người dã man xảy ra trong thời gian qua...

Đại biểu Hoàng Quang Hàm (Phú Thọ) khẳng định kinh tế đất nước năm 2017 có sự tăng trưởng ngoạn mục, với nhiều điểm sáng, những thành tựu toàn diện đã đạt được khẳng định quyết tâm rất cao của Chính phủ, lãnh đạo Chính phủ và cả hệ thống chính trị... Tuy nhiên đại biểu cũng chỉ ra những khoảng lặng, những khó khăn, thách thức và góp ý một số giải pháp nhằm bảo đảm tăng trưởng bền vững; nâng cao mức tích lũy của nền kinh tế;...

Quốc hội đang thảo luận về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2017. Ảnh: VGP

Tiếp đó, các đại biểu Lưu Thành Công (Vĩnh Long), Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp), Trần Công Thuật (Quảng Bình), Trần Thị Hồng (Bắc Ninh), Nguyễn Thanh Quang (Đà Nẵng), Bùi Thanh Tùng (Hải Phòng)... phát biểu một số vấn đề góp phần cùng Chính phủ xây dựng các giải pháp điều hành cho năm 2018 và những năm tiếp theo như: Đảm bảo tăng trưởng bền vững; thúc đẩy chuyển giao khoa học, công nghệ, nâng cao năng suất lao động; tối giản hóa thủ tục hành chính; khắc phục những hạn chế đầu tư công trong nông nghiệp; sửa đổi mức hạn điền, đẩy mạnh tích tụ ruộng đất để phát triển các vùng chuyên canh lớn trong nông nghiệp; đẩy mạnh triển khai các giải pháp ứng phó với biến đổi khí hậu; tái cơ cấu nông nghiệp; chuyển đổi cơ cấu vật nuôi, cây trồng; phát triển cơ sở hạ tầng vùng ĐBSCL; các giải pháp bảo đảm an ninh, trật tự an toàn xã hội; xây dựng hình ảnh con người Việt Nam thời hội nhập; xử lý các dự án thua lỗ; chống khai thác cát trái phép; ngăn chặn nạn phá rừng; giải pháp căn cơ để không còn câu chuyện "nông nghiệp giải cứu", "nông nghiệp từ thiện"; phát huy tiềm năng, thế mạnh từng vùng, bảo đảm phát triển đồng đều và phát triển những khu kinh tế động lực của đất nước...

GDP tăng cao nhất 10 năm qua

Trước đó, tại phiên khai mạc sáng 21/5, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Trương Hòa Bình đã trình bày Báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước năm 2017; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2018.

Báo cáo cho thấy, thời gian qua kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định; lạm phát được kiểm soát, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 4 tháng tăng 2,8%; lạm phát cơ bản tăng 1,34%. Mặt bằng lãi suất ổn định; tín dụng tập trung cho sản xuất kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên với lãi suất giảm 0,5 - 1%. Tỷ giá, thị trường ngoại hối ổn định; dự trữ ngoại hối nhà nước đạt 63,5 tỷ USD...

Một trong những ”điểm sáng” của nền kinh tế đất nước được Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ đề cập là tăng trưởng kinh tế (GDP) quý I/2018 đạt 7,38%, cao nhất 10 năm qua. Điểm nổi bật là cả 3 khu vực đều tăng cao hơn cùng kỳ: nông nghiệp được mùa, tăng 4,05% (cùng kỳ 2,08%); công nghiệp và xây dựng tăng 9,7% (cùng kỳ 4,48%), trong đó ngành chế biến, chế tạo tăng mạnh 13,56%; dịch vụ tăng 6,7% (cùng kỳ 6,36%)…

Tình hình tăng trưởng GDP Quý I trong 10 năm qua

Xuất siêu 3,4 tỷ USD, chứng khoán vượt đỉnh

Đáng chú ý là xuất khẩu tiếp tục đà tăng mạnh trong những tháng đầu năm, nhiều đơn hàng xuất khẩu lớn đã được ký kết; tổng kim ngạch 4 tháng đạt 73,76 tỷ USD, tăng 19%; cơ cấu chuyển dịch tích cực, trong đó nhóm hàng công nghiệp chế biến tăng 21,8%. Đã mở thêm thị trường xuất khẩu cho một số hàng nông sản như vú sữa, thanh long, vải, chôm chôm, thịt gà…

Báo cáo cũng cho biết, tổng kim ngạch nhập khẩu tăng 10,1%, chủ yếu là nhập nguyên, vật liệu, máy móc thiết bị phục vụ sản xuất, xuất khẩu. Xuất siêu 3,4 tỷ USD, góp phần quan trọng cải thiện cán cân thanh toán.

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội quý I tăng 10,4% (cùng kỳ 9,5%); trong đó vốn đầu tư tư nhân trong nước tăng mạnh 16,9%. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) thực hiện 4 tháng ước đạt 5,1 tỷ USD, tăng 6,3%. Thị trường chứng khoán tiếp tục xu hướng tăng, có thời điểm vượt đỉnh 10 năm (1.170 điểm); vốn hóa thị trường cổ phiếu và trái phiếu niêm yết đạt trên 96% GDP… Thu ngân sách nhà nước 4 tháng tiếp tục tăng cao với 12,1% so với cùng kỳ, đạt 33,8% dự toán.

Báo cáo của Chính phủ cũng nêu rõ, môi trường đầu tư kinh doanh tiếp tục được cải thiện; cải cách thủ tục hành chính có nhiều tiến bộ. Rà soát, có phương án cắt giảm khoảng 50% điều kiện đầu tư kinh doanh trong các lĩnh vực công thương, y tế, giao thông vận tải, xây dựng, nông nghiệp... Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) bình quân đạt mức cao nhất kể từ khi thực hiện năm 2005 đến nay.

Truyền hình trực tiếp hoạt động của Quốc hội ngày 25/5. Ảnh: VGP

Thúc đẩy tăng trưởng GDP đạt trên 6,7%

Báo cáo của Chính phủ cũng nêu rõ định hướng điều hành, đề ra nhiều nhiệm vụ và biện pháp trọng tâm trong thời gian tới để thực hiện thắng lợi các mục tiêu đã đề ra.

Theo đó, Chính phủ sẽ tiếp tục thực hiện đồng bộ, hiệu quả, kết hợp hài hòa giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa, bảo đảm mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát tốc độ tăng giá tiêu dùng bình quân khoảng 4% và thúc đẩy tăng trưởng GDP đạt trên 6,7%.

Phấn đấu tiếp tục giảm mặt bằng lãi suất, nhất là đối với các lĩnh vực ưu tiên. Ổn định thị trường ngoại tệ, tăng dự trữ ngoại hối Nhà nước. Kiểm soát quy mô tín dụng ở mức hợp lý gắn với nâng cao chất lượng; kiểm soát chặt chẽ đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro cao.

Đồng thời, tăng cường kỷ luật tài chính - NSNN; mở rộng cơ sở thuế; thanh tra, kiểm tra, quản lý chặt chẽ giá tính thuế, chống thất thu, nợ đọng thuế, chuyển giá; giảm tỉ lệ nợ đọng thuế xuống dưới 5%; phấn đấu thu NSNN vượt 3% dự toán. Triệt để tiết kiệm chi NSNN, hạn chế tổ chức hội nghị, hội thảo, đi công tác trong và ngoài nước; phấn đấu bội chi NSNN dưới 3,7% GDP. Thực hiện các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay, giữ nợ công trong giới hạn quy định…

Quyết liệt thực hiện các đột phá chiến lược

Báo cáo của Chính phủ nhấn mạnh: Tiếp tục thực hiện quyết liệt, hiệu quả các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Chính phủ về các đột phá chiến lược, cơ cấu lại nền kinh tế gắn với đổi mới mô hình tăng trưởng. Chủ động chuẩn bị các điều kiện cần thiết, tận dụng tốt cơ hội của Cách mạng công nghiệp 4.0…

Cơ cấu lại NSNN theo hướng tăng dần tỷ trọng thu nội địa, tỉ trọng chi đầu tư phát triển, giảm tỷ trọng chi thường xuyên; bảo đảm chi an sinh xã hội, phúc lợi xã hội và quốc phòng, an ninh theo dự toán. Tập trung vốn đầu tư công cho các công trình kết cấu hạ tầng trọng điểm…  Đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đường bộ cao tốc Bắc-Nam phía đông, chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai Dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Phấn đấu tỉ lệ tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội khoảng 33-34% GDP; trong đó tỉ trọng vốn đầu tư tư nhân khoảng 41%. Thu hút có chọn lọc các dự án FDI công nghệ cao, thân thiện môi trường.

Đồng thời thực hiện đồng bộ các giải pháp cơ cấu lại nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới. Phấn đấu năm 2018 tốc độ tăng trưởng GDP của khu vực nông nghiệp đạt khoảng 3,05%, kim ngạch xuất khẩu vượt 40 tỷ USD; có ít nhất 54 huyện và 39,8% xã đạt chuẩn nông thôn mới.

Phấn đấu thu hút 15-16 triệu lượt khách quốc tế và tốc độ tăng trưởng GDP của khu vực dịch vụ đạt khoảng 7,4%.

“Không để ai bị bỏ lại phía sau” 

Tập trung triển khai thực hiện các Nghị quyết Trung ương về cải cách chính sách tiền lương, bảo hiểm xã hội. Tiếp tục thực hiện tốt chính sách ưu đãi người có công, hoàn thành hỗ trợ nhà ở cho các hộ gia đình người có công, các chính sách an sinh xã hội, các giải pháp giảm nghèo bền vững, nhất là đối với vùng sâu, vùng xa, vùng bị thiên tai, đồng bào dân tộc thiểu số với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”, thu hẹp khoảng cách phát triển giữa các vùng, miền…

Cùng với đó là tập trung củng cố y tế dự phòng, phát triển y tế cơ sở, y học gia đình. Khẩn trương đưa các bệnh viện trung ương, tuyến cuối vào hoạt động. Đẩy mạnh triển khai tự chủ bệnh viện, chuyển về địa phương theo tinh thần Nghị quyết Trung ương. 

Đồng thời, thực hiện hiệu quả chính sách hỗ trợ đào tạo, thu hút nhân tài, phát triển giáo dục đào tạo vùng khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số và đối tượng chính sách. Khuyến khích hợp tác giữa cơ sở đào tạo, nghiên cứu và doanh nghiệp. Hỗ trợ phát triển khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Tổ chức thực hiện hiệu quả các chính sách phát triển văn học nghệ thuật, đội ngũ văn nghệ sĩ, trí thức và phát triển công nghiệp văn hóa. Bảo tồn, phát huy các giá trị, di sản văn hóa dân tộc, truyền thống tốt đẹp. Đẩy mạnh xã hội hoá hoạt động văn hoá, khuyến khích sáng tạo nghệ thuật. Thực hiện đồng bộ các giải pháp, đa dạng hóa các hình thức truyền thông, giáo dục để ngăn chặn suy thoái đạo đức, lối sống./.

TH

Bình luận