Khi nhà báo sử dụng mạng xã hội

12/07/2019, 09:44

Khi nhà báo sử dụng mạng xã hội - Sử dụng mạng xã hội như một kênh chia sẻ thông tin là điều rất cần thiết của giới báo chí. Tuy nhiên, để viết chuẩn mực và có trách nhiệm trên mạng xã hội không phải ai cũng có “tâm” và “tầm” theo nguyên tắc tối thượng của báo chí: “Sự thật là nguyên tắc tối thượng”. Dưới đây là một số ý kiến xung quanh câu chuyện “nóng” này. Đây cũng là hồi chuông cảnh tỉnh cho những ai bị mạng xã hội “dẫn dắt”.

Khi nhà báo sử dụng mạng xã hội

“Con dao hai lưỡi”

Nhà báo tham gia mạng xã hội vừa là cơ hội, vừa là thách thức trong xu thế hiện nay. Một mặt, nó giúp cho hoạt động báo chí nói chung và quá trình sáng tạo tác phẩm báo chí nói riêng trở nên hiện đại và chuyên nghiệp. Mặt khác, nguy cơ nhà báo có những phát ngôn gây sốc hoặc thiếu tính định hướng phù hợp là điều dễ khiến họ trở thành những “nạn nhân” phải hứng búa rìu dư luận và nguy hiểm hơn, một bộ phận công chúng thiếu hiểu biết sẽ tin vào những định hướng thiếu đúng đắn ấy, làm những việc trái với pháp luật và chuẩn mực chung của xã hội.

Đồng thời, chúng ta cũng có thể thấy rằng: Mạng xã hội không phải nguyên nhân dẫn đến những bất cập trong xã hội, mà nó là một tác nhân phát tán những bất cập ấy. Điều quan trọng là nhà báo phải biết cách khai thác và sử dụng nó một cách thông minh để phát huy các mặt tích cực của mạng xã hội. Để làm được điều này, nhà báo đóng một vai trò quan trọng trong việc giúp định hướng dư luận, loại bỏ những bất cập đến từ các luồng thông tin chưa được kiểm chứng chính xác và thiếu tính định hướng phù hợp trong cộng đồng. Vì vậy, cần một giải pháp toàn diện đột phá vào nhiều khâu, nhiều công đoạn, từ xây dựng chiến lược quy hoạch, phát triển báo chí, xây dựng và bổ sung hệ thống pháp luật, đổi mới cách quản lý, điều hành báo chí của các cơ quan quản lý, cơ quan chủ quản.


* PGS. TS NGÔ VĂN GIÁ

 NGUYÊN TRƯỞNG KHOA VIẾT VĂN - BÁO CHÍ, TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI

Tôi cho rằng, khi nhà báo sử dụng mạng xã hội nên có sự nhất quán và trung thực với những gì đã đăng tải trên báo chí. Bên cạnh đó, khi sử dụng mạng xã hội, nhà báo cũng cần có thái độ ôn hòa, trách nhiệm khi trao đổi với dư luận, thể hiện mình là một người có tri thức và tôn trọng sự thật.

Để có thể tạo lòng tin cho công chúng, nhà báo cần phải sống hòa nhập, thấu hiểu để trở thành một phần không thể thiếu của xã hội. Các trang mạng xã hội có thể coi là một trạng thái tinh thần của đời sống để nhà báo có thể nắm được những suy nghĩ của người dân về những vấn đề mà họ đang quan tâm. Đồng thời, mạng xã hội có giá trị gợi ý các đề tài, vấn đề cho những người làm báo, giúp họ tiếp cận nhiều thông tin một cách nhanh chóng và cung cấp cho nhà báo nguồn đề tài vô tận, phong phú.

Bên cạnh đó, trên mạng xã hội có những trang mạng rất xuất sắc trong nhiều lĩnh vực của những người có tầm vóc, uy tín trong xã hội. Đó là điểm mà nhà báo có thể nhìn vào đó để khai thác được thông tin phục vụ cho công việc của mình. Tuy nhiên, không nên lợi dụng “trang” của mình để vu khống, đe dọa hoặc gây mất uy tín, danh dự của cá nhân và tổ chức.


* PHẠM THẢO MAI

LỚP BÁO IN K37A2, VIỆN BÁO CHÍ, HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

Theo quan điểm của tôi, việc nhà báo sử dụng mạng xã hội để bày tỏ quan điểm cá nhân về những vấn đề thời sự, có ảnh hưởng đến cộng đồng xã hội là điều tất yếu trong thời đại kỉ nguyên số. Tuy nhiên, việc sử dụng mạng xã hội như thế nào lại phụ thuộc vào sự chuyên nghiệp về thông tin và ý thức trách nhiệm của họ.

Không chỉ đơn thuần là những người cung cấp thông tin, nhà báo còn có sức ảnh hưởng đến công chúng thông qua việc định hướng dư luận trước mỗi vấn đề, sự kiện quan trọng của đời sống xã hội. Đặc biệt, không chỉ phát ngôn, trình bày quan điểm với tư cách cá nhân, nhà báo khi sử dụng mạng xã hội còn phải chịu trách nhiệm với cơ quan báo chí mình đang công tác và lương tâm nghề nghiệp của chính mình, nhất là với những nhà báo có được nhiều sự theo dõi từ cộng đồng mạng.

Từ những điều được tiếp thu trên giảng đường đại học cũng như việc học hỏi kinh nghiệm của các anh chị đồng nghiệp, tôi luôn tự ý thức được việc sử dụng mạng xã hội của mình sao cho phù hợp nhất bằng cách kiểm chứng tính chân thực của thông tin và có cái nhìn đa chiều, khách quan trước mỗi sự kiện, vấn đề quan trọng của xã hội. Bởi trong thời đại ngày nay, với tốc độ lan truyền thông tin vô cùng nhanh chóng của mạng xã hội, nếu nhà báo thiếu cẩn trọng sẽ gây ra rất nhiều hậu quả đáng tiếc từ việc “vạ miệng” của mình.


* NGUYỄN THỊ TÂM

PHÓNG VIÊN BÁO KINH TẾ & ĐÔ THỊ

Lâu nay, đã có rất nhiều vấn đề nóng liên tiếp xảy ra trên tất cả các lĩnh vực được nhiều nhà báo nhanh chóng đăng tải trên các trang mạng xã hội nhằm thể hiện những ý kiến, quan điểm của mình. Tuy nhiên, có nhiều trường hợp, khi vụ việc chưa được làm sáng tỏ nhưng trước sự ảnh hưởng của mình tới đông đảo cư dân mạng xã hội, một vài nhà báo đã chia sẻ quan điểm cá nhân của mình thiếu sự khách quan, minh bạch khiến vụ việc trở nên biến tướng.

Bởi vậy, khi tiếp nhận những vấn đề nóng được chia sẻ trong cộng đồng xã hội, quan điểm của tôi là đọc có sự chọn lọc và cố gắng kiểm chứng tính chân thật từ nhiều hướng tiếp cận thông tin để làm rõ tính chất của sự việc, sau đó mới đưa ra bình luận của mình trên mạng xã hội.

Nhằm sử dụng mạng xã hội để phục vụ cho công việc khi cần thiết, tôi thường chia sẻ tin, bài hữu ích lên các trang phù hợp với những vấn đề mà dư luận xã hội đang quan tâm hoặc những sự kiện tiềm ẩn nhiều dự báo quan trọng trong tương lai của xã hội. Đặc biệt, đây cũng là nơi các phóng viên, nhà báo có thể khai thác, cập nhật thông tin từ những “nhà báo công dân” trên mạng xã hội. Vì vậy, khi phát hiện vấn đề, phóng viên cần xác minh, lấy ý kiến từ nhiều chiều để đưa ra được thông tin chính xác, khách quan nhất.


* THẠC SĨ TRẦN THỊ VÂN ANH

GIẢNG VIÊN KHOA PHÁT THANH - TRUYỀN HÌNH, HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

Đối với mỗi vấn đề, sự kiện xảy ra trong cuộc sống, nhà báo đều cần có cái nhìn khách quan, chân thực và phù hợp. Nhất là trong bối cảnh hiện nay khi mạng xã hội đang trở thành nơi để mỗi người thể hiện quan điểm, suy nghĩ của mình trước những vấn đề mà họ quan tâm. Là một nhà báo, khi sử dụng mạng xã hội, tôi luôn bày tỏ những điều đó theo lương tâm và đạo đức nghề nghiệp, trách nhiệm của người giữ vai trò định hướng thông tin và dư luận xã hội.

Đồng thời, khi chia sẻ những suy nghĩ của mình về những vấn đề quan trọng, tôi luôn đề cao lợi ích chung của cộng đồng, đảm bảo cho mọi người đều có được sự công bằng chứ không cố tình đánh tráo khái niệm hay dùng sức ép báo chí để gây khó dễ cho người khác.

Cùng với vai trò là một nhà báo, tôi còn là giảng viên báo chí - nghề quan trọng tạo nên thế hệ những nhà báo có đức, có tài trong thời đại báo chí và mạng xã hội đã trở thành những người bạn đồng hành trong việc cung cấp và định hướng thông tin cho bạn đọc. Chính vì vậy, tôi luôn mong muốn sinh viên của mình trở thành những nhà báo có trách nhiệm khi sử dụng mạng xã hội để hạn chế những sai lầm đáng tiếc gây mất niềm tin của công chúng đối với báo chí hiện đại.


* PGS,TS NGUYỄN THỊ TRƯỜNG GIANG

TRƯỞNG KHOA PHÁT THANH - TRUYỀN HÌNH, HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN TRUYỀN

Thực tế hiện nay cho thấy, những thông tin bịa đặt, giả mạo đang lan tràn với tần suất ngày càng cao trên mạng xã hội. Bản thân tin tức giả thường là những câu chuyện gây sốc, hấp dẫn, đánh mạnh vào trí tưởng tượng, tò mò của công chúng. Trong khi tỷ lệ công chúng “thông hiểu truyền thông” còn thấp, đa phần hiếu kỳ, ngây thơ, cả tin, rất dễ bị lừa nên luôn tin vào những tin tức mà mình đọc được.

Cộng thêm sự dễ dãi, không thẩm định, kiểm chứng thông tin của không ít nhà báo và cơ quan báo chí; sự hỗn loạn của các trang web đăng tải thông tin giả mạo; sự dễ dàng trong lan truyền, phát tán thông tin... tất cả đã góp phần tạo nên miếng đất màu mỡ cho các tin tức giả tồn tại, tạo nên một “hệ sinh thái tin tức mới trên mạng” mà ở đó “mọi thứ đều thật hoặc không”. Vì vậy, tin tức giả dễ lan truyền và được một bộ phận đông đảo công chúng đón nhận và tiếp tục phát tán.

Để giải quyết vấn đề trên cần một giải pháp toàn diện đột phá vào nhiều khâu, nhiều công đoạn, từ xây dựng chiến lược quy hoạch, phát triển báo chí, xây dựng và bổ sung hệ thống pháp luật, đổi mới cách quản lý, điều hành báo chí của các cơ quan quản lý, cơ quan chủ quản. Và cơ bản là sự vào cuộc đắc lực của cơ quan báo chí và bản thân mỗi nhà báo. Nâng cao tính chuyên nghiệp và đề cao đạo đức nghề nghiệp người làm báo là yếu tố “then chốt”.

Ngọc Huyền

Bình luận