Hướng dẫn áp dụng các quy định về tội danh gian lận, trốn đóng BHXH, BHYT

17/08/2019, 10:03

Hướng dẫn áp dụng các quy định về tội danh gian lận, trốn đóng BHXH, BHYT - Ngày 16/8, tại Hà Nội, Hội đồng Thẩm phán (TAND Tối cao) tổ chức Lễ công bố Nghị quyết số 05/2019/NQ-HĐTP hướng dẫn áp dụng Điều 214 về tội gian lận BHXH, BH thất nghiệp; Điều 215 về tội gian lận BHYT và Điều 216 về tội trốn đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp cho NLĐ trong Bộ luật Hình sự.

Lễ công bố Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán

Phát biểu tại Lễ công bố, ông Nguyễn Trí Tuệ- Phó Chánh án TAND Tối cao cho biết: Bộ luật Hình sự năm 2015 bổ sung 3 tội danh liên quan đến BHXH, BHYT, BH thất nghiệp tại các Điều 214, 215, 216. Việc bổ sung này tạo cơ sở pháp lý cho việc xử lý trách nhiệm hình sự các hành vi vi phạm, phần nào đáp ứng được yêu cầu, đòi hỏi của thực tiễn và công tác đấu tranh phòng chống tội phạm trong lĩnh vực BHXH. Tuy nhiên, Bộ luật Hình sự vẫn còn nhiều quy định mang tính định tính, chung chung và có cách hiểu khác nhau, cần có sự hướng dẫn để bảo đảm áp dụng thống nhất.

Phó Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Trí Tuệ công bố Nghị quyết 05/2019/NQ-HĐTP. 

Cũng theo ông Tuệ, Nghị quyết của Hội đồng Thẩm phán về hướng dẫn áp dụng các điều trên của Bộ luật Hình sự gồm 8 Điều, trong đó thể hiện rõ một số thuật ngữ được sử dụng trong hướng dẫn áp dụng các Điều 214, 215, 216 của Bộ luật Hình sự như: Lập hồ sơ giả, lập hồ sơ bệnh án khống, kê đơn thuốc khống, kê tăng số lượng hoặc thêm loại thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật, chi phí giường bệnh; giả mạo hồ sơ, thẻ BHYT, thẻ BHYT được cấp khống, thẻ BHYT giả, thẻ đã bị thu hồi, bị sửa chữa, trốn đóng BHXH, gian dối để không đóng, không đóng đầy đủ tiền BHXH, BHYT, BH thất nghiệp…

Đồng thời, Nghị quyết cũng thể hiện rõ một số tình tiết liên quan khung hình phạt; truy cứu trách nhiệm hình sự trong một số trường hợp cụ thể; xử lý hành vi trốn đóng BHXH, BHYT, BH thất nghiệp cho NLĐ thực hiện trước 0h ngày 1/1/2018; xác định tư cách tố tụng của cơ quan BHXH…

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội của Quốc hội Bùi Sỹ Lợi cho biết, thực tế rất nhiều trường hợp doanh nghiệp phá sản, giải thể, chủ doanh nghiệp bỏ trốn, nợ đọng bảo hiểm xã hội dẫn đến tình trạng người lao động chưa được xử lý các chính sách về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế. Ông đề nghị các cơ quan liên quan nắm chắc tình hình để tránh lợi dụng việc không hồi tố vấn đề này.

“Rất nhiều ý kiến nói rằng phải hồi tố, nhưng qua xem xét, nếu chúng ta làm quá mức như vậy sẽ gây khó khăn, áp lực cho các doanh nghiệp”, ông Bùi Sỹ Lợi nói và đề nghị Bảo hiểm xã hội Việt Nam giúp cơ quan quản lý “chốt” ngay số liệu về việc này. Sắp tới, phải đưa ra được các giải pháp để Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc Quốc hội quyết định việc xử lý theo khoản 7 Điều 10 Luật Bảo hiểm xã hội để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động.

Theo ông Bùi Sỹ Lợi, thông qua được Nghị quyết này, Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã rất thận trọng, trách nhiệm, rất nhiều cuộc họp đã được tổ chức với sự tham gia, phối hợp chặt chẽ của Bộ Tư pháp, Bảo hiểm xã hội Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và các cơ quan bộ, ngành hữu quan để cho ý kiến, góp ý xây dựng và hoàn thiện các nội dung của nghị quyết này. Việc ban hành Nghị quyết sẽ bảo đảm việc áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử đối với các tội danh tại các Điều 214, 215 và 216 của Bộ luật Hình sự, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng chống tội phạm, xử lý các hành vi vi phạm trong lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp - những chính sách trụ cột trong hệ thống an sinh xã hội của nước ta. 

Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam Đào Việt Ánh phát biểu tại buổi lễ

Phó Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Đào Việt Ánh cho biết, đến nay, 14,8 triệu người đã tham gia bảo hiểm xã hội (chiếm trên 30% lực lượng lao động trong độ tuổi); 12,7 triệu người tham gia bảo hiểm thất nghiệp (chiếm hơn 26% lực lượng lao động trong độ tuổi), trên 84,7 triệu người tham gia bảo hiểm y tế (chiếm gần 90% dân số). Mỗi năm giải quyết chi trả cho khoảng 10 triệu lượt người hưởng các loại chế độ bảo hiểm xã hội và trên 170 triệu lượt người hưởng chế độ bảo hiểm y tế.

“Quá trình thực hiện chính sách, chúng tôi thấy có một số nội dung nổi cộm, đặc biệt là về tình trạng trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế cho người lao động. Đồng thời, tình trạng trục lợi các quỹ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm y tế vẫn diễn ra ở nhiều địa phương và xu hướng ngày càng phức tạp hơn”, ông Đào Việt Ánh cho hay. Theo ông, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã chuyển tương đối nhiều hồ sơ vụ việc liên quan đến việc trốn đóng bảo hiểm xã hội đến cơ quan chức năng để xử lý hình sự. Tuy nhiên, tình hình nợ đọng vẫn ở mức cao, diễn biến phức tạp.

Đến cuối tháng 7/2019, số nợ đọng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp là trên 6.000 tỷ đồng. Số đơn vị vi phạm, nợ đọng khoảng trên 55.000 đơn vị, đối tượng tác động liên quan đến hàng trăm nghìn người lao động.

“Việc Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao ban hành Nghị quyết này là hết sức cần thiết. Đây là tội danh mới, lần đầu tiên luật quy định, cần phải có áp dụng thống nhất. Đặc biệt, giúp tháo gỡ được những vướng mắc trong công tác triển khai thực hiện bảo hiểm xã hội thời gian qua”, Phó Tổng Giám đốc Bảo hiểm xã hội Việt Nam Đào Việt Ánh đánh giá.

TH

Bình luận