Hệ thống truyền thanh tại Hà Nội sau gần 1 năm dừng phát loa phường

09/07/2018, 09:43

Hệ thống truyền thanh tại Hà Nội sau gần 1 năm dừng phát loa phường - Đầu năm 2017, đề xuất xóa bỏ loa phường tại Hà Nội thu hút sự quan tâm đặc biệt của báo giới, cũng như người dân Thủ đô.

Hệ thống truyền thanh tại Hà Nội sau gần 1 năm dừng phát loa phường. Ảnh: TL

Bài viết này sẽ phân tích tác động của hệ thống truyền thanh tại 3 cụm địa bàn đã dừng phát loa phường và có thiết bị M-GATEWAY thay thế, khu vực dừng phát loa phường, nhưng chưa có thiết bị mới thay thế và khu vực vẫn còn có loa phường, từ đó, đề xuất giải pháp đối với hệ thống truyền thông cơ sở tại Hà Nội hiện nay.

Thực trạng tiếp nhận thông tin

Để thay thế cho hệ thống loa phường bị dừng phát sóng theo Quyết định số 5133/QĐ của UBND thành phố, Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội đã lắp đặt thí điểm 250 thiết bị thông minh (có tên M-GATEWAY, tương tự modem wifi) tại các phường Thành Công (quận Ba Đình), phường Tràng Tiền (quận Hoàn Kiếm) và Yên Hòa (quận Cầu Giấy).

Thiết bị thông minh này có tên là M-GATEWAY, có hình dáng, kích cỡ giống như một chiếc modem wifi, được hai nhà mạng Vietel và Mobiphone cung cấp, lắp đặt. Thông qua các thiết bị thông minh, người dân có thể nhận được thông tin của địa phương, các chương trình tuyên truyền của thành phố, quận và phường dưới dạng âm thanh tương tự như loa phường.

Trong giai đoạn thí điểm, danh sách các hộ được lắp các thiết bị sẽ do phường khảo sát trên cơ sở người dân tự nguyện đăng ký. Ở giai đoạn đầu, các doanh nghiệp lắp miễn phí các thiết bị cho các hộ dân. Sau giai đoạn này, nếu thiết bị được mở rộng lắp đặt trên địa bàn, thành phố Hà Nội sẽ tính toán kinh phí hợp lý từ các nguồn khác nhau (xã hội hóa hoặc ngân sách các quận).

Về lý thuyết, thiết bị này hoạt động như sau: Phát thanh viên thực hiện bản tin (chủ yếu là tin tức kinh tế - xã hội trên địa bàn phường) sau đó đẩy lên website của phường để phát vào các khung giờ nhất định - 6 ngày/tuần, vào lúc 7h và 17h30, mỗi lần phát 15 phút. Đến giờ phát sóng, thiết bị này sẽ phát sáng nếu có kết nối. Nếu thiết bị không mở hoặc có vấn đề trục trặc, đèn sẽ không sáng và phường sẽ nhận được thông báo, qua đó theo dõi được lượng thính giả của mỗi bản tin.

Ngoài chức năng chính là phát trực tiếp các bản tin của phường đến từng hộ dân, M-GATEWAY còn có thể kết nối với điện thoại di động để sử dụng các dịch vụ khác như mua thẻ điện thoại, thanh toán hóa đơn Internet, điện, nước, truyền hình... Bên cạnh đó, người dân có thể gửi các ý kiến phản ánh, kiến nghị lên chính quyền thông qua thiết bị này.

Thiết bị thông minh (M-GATEWAY) thay thế loa phường được lắp đặt trong nhà từng hộ dân. Ảnh: TL

Khảo sát 50 hộ dân được lắp miễn phí tại phường Thành Công (quận Ba Đình, Hà Nội), có đến 74% số người được hỏi ủng hộ thiết bị điện tử M-GATEWAY và muốn tiếp tục sử dụng. Bà Nguyễn Thị H. S (khu tập thể Thành Công, phường Thành Công) cho rằng, việc thay thế loa phường bằng thiết bị M-GATEWAY rất tiện lợi vì: “Thiết bị M-GATEWAY còn liên kết được với điện thoại thông minh nên người dân có thể cập nhật thông tin của phường, quận, thành phố cho dù đang ở xa”.

Thiết bị chủ yếu phục vụ người già có thời gian rảnh rỗi và không biết sử dụng Internet, tuy nhiên, thiết bị mới kết nối với máy tính và điện thoại thông minh nên đối với một số người già gặp khó khăn trong việc sử dụng. Bên cạnh đó, thiết bị không điều chỉnh được âm lượng tăng giảm theo ý muốn. Đồng thời, các ứng dụng vẫn chưa thể sử dụng bởi nó khá rắc rối. Thậm chí, ông Tô Văn Bốn (65 tuổi, Phó Bí thư chi bộ khu phố 7, phường Đình Công) cho biết, thiết bị mới không hiệu quả bằng loa phường, bởi không mang tính phổ cập và cộng đồng cao.

Đa số ý kiến được hỏi cho biết, nếu phát miễn phí người dân sử dụng chứ bỏ tiền ra mua để sử dụng các chức năng trên, họ sẽ cân nhắc và không mua.

Khảo sát nhóm công chúng ở khu vực đã dừng loa phường, nhưng chưa lắp thiết bị M-GATEWAY được biết, bà con hiện nay tiếp nhận thông tin chủ yếu bằng các hình thức đọc thông báo ở bảng tin công cộng, trạm thông tin phường, tuy nhiên, chủ yếu là qua các hội nghị, các cuộc họp tổ dân phố,...

Bên cạnh đó, một số phường bắt đầu triển khai cung cấp thông tin qua cổng thông tin điện tử, như tại quận Hoàn Kiếm, từ đầu tháng 5/2017 đã triển khai cổng thông tin điện tử ở tất cả 18 phường, trong đó phường Hàng Buồm được chọn làm mô hình kiểu mẫu. Tuy nhiên, hình thức này còn khá mới mẻ, số lượng người dân truy cập để tiếp nhận tin tức còn khiêm tốn.

61,5% công chúng tại các khu vực đã dừng loa phường, nhưng chưa được lắp thiết bị M-GATEWAY cho biết, các kênh thông tin thay thế cho loa phường chưa hiệu quả. Những thông tin thiết thực, cần thiết cho người dân như lịch cắt điện, cắt nước, lịch tiêm chủng, hay thông tin về ngày nhận lương hưu chưa truyền tải nhanh chóng tới người dân.

Khảo sát người dân tại Hà Đông, Thường Tín, Gia Lâm và Đông Anh, đại diện cho các cụm dân cư vẫn còn duy trì hệ thống truyền thanh cơ sở, được biết, có hơn 60% người dân cho rằng loa phường (xã) vẫn còn tác dụng. Các đài cấp quận/ huyện trong diện khảo sát tuy có thời lượng phát sóng chương trình gốc khác nhau, đa phần từ 25 - 30 phút (Thường Tín và Gia Lâm), tuy nhiên, một số đài có thời lượng ngắn hơn như đài Hà Đông 20 phút, nhưng đều đảm bảo 70% thời lượng chương trình là thông tin thời sự diễn ra trong huyện, còn 30% là các giải trí và thông tin khác. Tuy nhiên, điều đáng nói là, đa phần các thính giả không đánh giá cao chất lượng nội dung và hình thức chuyển tải thông tin qua loa phường và không chỉ ở địa bàn nội đô, mà tại khu vực nông thôn cũng có nhiều ý kiến phàn nàn về sự kém hiệu quả của hệ thống loa phường (xã).

Hoạt động của các đài truyền thanh cơ sở cũng đáp ứng nhu cầu thông tin của một bộ phận nhân dân, đặc biệt là người dân ở các huyện ngoại thành. Ảnh: TL

Một số vấn đề đặt ra và giải pháp

Hệ thống đài truyền thanh cơ sở là cánh tay nối dài của hệ thống đài phát thanh Trung ương và thành phố có nhiều đóng góp tích cực trong việc thực hiện truyền thông, tuyên truyền cho các nhiệm vụ chính trị ở địa phương. Bên cạnh đó, hoạt động của các đài truyền thanh cơ sở cũng đáp ứng nhu cầu thông tin của một bộ phận nhân dân, đặc biệt là người dân ở các huyện ngoại thành.

Tuy nhiên, thông tin qua hệ thống loa phường bộc lộ nhiều hạn chế, trong đó, thông tin chưa đảm bảo tính thời sự, nội dung thông tin đơn điệu, một chiều, khô khan, cứng nhắc. Đồng thời, tiếng loa gây ồn ào, làm phiền người dân, đặc biệt ở các khu đô thị.

Trong thực tế, những năm qua, rất nhiều ý kiến đã đề xuất nên xóa bỏ các Đài truyền thanh cơ sở do hiệu quả hoạt động thấp mà nhân lực, tiền của đầu tư thì nhiều. Người dân hiện nay cũng có nhiều sự lựa chọn để tiếp nhận thông tin ưu việt hơn như: truyền hình, mạng Internet. Số lượng người quan tâm đến phát thanh ít. Tuy nhiên, từ kết quả khảo sát ở trên cũng như ý kiến đại diện các cơ quan quản lý cho thấy, người dân và cấp ủy, chính quyền địa phương (dù là khu vực nông thôn, miền núi hay đô thị) vẫn cần một kênh truyền thông có thể thường xuyên cung cấp những thông tin cụ thể, gần gũi nhất với tình hình thực tế ở địa bàn với cách thể hiện bài bản, nội dung chi tiết.

Hệ thống truyền thanh ở nông thôn vẫn có hiệu quả nhất định. Ảnh: VOV

Trong khi vẫn giữ quy định không phát loa phường hằng ngày tại 4 quận nội thành cũ, gồm: Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa và Hai Bà Trưng; chỉ phát loa trong trường hợp khẩn cấp, đột xuất và các nhiệm vụ thông tin, tuyên truyền chính trị, Hà Nội nên có phương án để cung cấp thông tin cho công chúng, có thể thông qua hình thức tin nhắn qua điện thoại tương tự như hình thức sổ liên lạc điện tử mà các trường học trong thành phố sử dụng để cung cấp miễn phí tin tức cho người dân.

Đối với các quận, huyện còn sử dụng loa phường, nên để loa phường phát tối đa 2 buổi/ngày, thời gian 15 phút/buổi, 5 ngày/tuần (thứ bảy và chủ nhật chỉ phát khi có trường hợp khẩn cấp, đột xuất hoặc theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền). Với các huyện, loa cũng chỉ được phát tối đa 2 buổi/ngày nhưng thời gian phát kéo dài gấp ba, lên 45 phút.

Đồng thời, cũng nên quy định loa phường chỉ được phát các nội dung theo quy định, chỉ phát ca khúc cách mạng, ca ngợi Đảng, Bác Hồ, tình yêu quê hương, đất nước, ca khúc về Hà Nội lồng ghép trong các chương trình tuyên truyền chính trị và trong phần nhạc hiệu chương trình; không phát các chương trình ca nhạc thuần túy, và không phát quảng cáo trên đài cấp xã.

Đối với các đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân có nhu cầu thông tin trên đài cấp xã, loa chỉ được phát thông tin trong các trường hợp cụ thể (thông báo tuyển sinh lớp 1; thông báo tuyển dụng lao động; thông báo nhân đạo, từ thiện). Cán bộ quản lý, điều hành, các biên tập viên, phát thanh viên, kỹ thuật viên ở trạm truyền thanh cơ sở xã, phường, thị trấn cần phải được đào tạo, bồi dưỡng những kiến thức, kĩ năng cơ bản để vận hành các trạm truyền thanh này tốt hơn, hiệu quả cao hơn. Cần xác định thời lượng là bao nhiêu phút, nội dung cần phản ảnh những vấn đề, sự việc nào, sắp xếp trước sau ra sao, cách viết tin, bài phải ngắn gọn, chính xác, câu cú mạch lạc, từ ngữ được sử dụng đúng; đọc phải rõ ràng, truyền cảm.

TP. Hà Nội cần tiếp tục nghiên cứu giảm tối đa hệ thống loa truyền thanh tại các phường thuộc quận, sắp xếp lại vị trí đặt loa, thay đổi thời gian, thời lượng và nội dung phát sóng, và nghiên cứu các thiết bị thông minh dần dần sử dụng thay thế loa phường

PGS,TS Đặng Thị Thu Hương - Nguyễn Thị Hiên

Bài báo được thực hiện trong khuôn khổ đề tài nghiên cứu khoa học mã số QG.18-55, do Đại học Quốc gia Hà Nội tài trợ

Tài liệu tham khảo
1. Hiền Lương, 2014. Phấn đấu vươn lên để khẳng định vị thế. Báo Hà Nội mới, ngày 12/10/2014.
2. Đài Tiếng nói Việt Nam, 2015. 70 năm Đài Tiếng nói Việt Nam. NXB Chính trị Quốc gia.

Bình luận
Gia đình trái cây Pushmax Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Violet