Gần 3500 người Việt Nam là nạn nhân của nạn buôn bán người

03/12/2019, 20:44

Gần 3500 người Việt Nam là nạn nhân của nạn buôn bán người - Theo Cục Phòng, chống tệ nạn xã hội, khu vực tiểu vùng sông Mekong, trong đó có Việt Nam, được đánh giá là điểm nóng của tình trạng mua bán người, di cư bất hợp pháp. Từ năm 2013-2019, Việt Nam đã có gần 3.500 người là nạn nhân của các vụ mua bán người, trong đó, trên 90% là phụ nữ và trẻ em.

Cục Trưởng cục Phòng chống tệ nạn xã hội Nguyễn Xuân Lập phát biểu tại hội nghị.

Đây là thông tin được ông Nguyễn Xuân Lập, Cục trưởng Cục Phòng, chống tệ nạn xã hội (Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội) chia sẻ tại Hội nghị đánh giá kết quả thực hiện Nghị định số 09/2013/NĐ-CP ngày 11/1/2013 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Phòng, chống mua bán người tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh ngày 29/11.

Diễn biến phức tạp

Trong những năm gần đây, tình hình tội phạm mua bán người diễn biến phức tạp và có chiều hướng gia tăng về tính chất nghiêm trọng với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự trong cả nước. Lợi dụng sự nhẹ dạ, cả tin của một số chị em nhất là phụ nữ dân tộc thiểu số, bọn tội phạm đã dụ dỗ, lôi kéo và lừa bán họ để trục lợi, gây tổn hại đến sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của nạn nhân.

Theo ông Nguyễn Xuân Lập, trong bối cảnh tình hình mua bán người trên thế giới đang phức tạp, khu vực Tiểu vùng sông Mê công, trong đó có Việt Nam, được đánh giá là điểm nóng của tình trạng mua bán người, di cư bất hợp pháp. Thống kê của Cơ quan phòng chống ma túy và tội phạm Liên hợp quốc cho thấy, trên thế giới có khoảng 244 triệu người di cư và tiếp tục tục tăng lên do ảnh hưởng của tình trạng khủng bố, xung đột, bạo lực… Nhiều người trong số đó trở thành nạn nhân của khoảng 510 đường dây mua bán người trên thế giới.

Tại Việt Nam, qua điều tra 1.232 vụ mua bán người, Bộ Công an đã xác định nạn nhân mua bán người thường tập trung ở những vùng nông thôn, nhất là vùng sâu vùng xa, có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, người dân chỉ làm ruộng hoặc không có việc làm, gặp những chuyện éo le về gia đình, tình cảm, trình độ học vấn thấp. 

Theo đại diện Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm, Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, từ năm 2013 đến nay, tình hình hoạt động của tội phạm mua bán người trên các tuyến biên giới, vùng biển, đảo luôn diễn biến phức tạp. Phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm mua bán người ngày càng tinh vi, xảo quyệt. Các đối tượng triệt để lợi dụng điều kiện kinh tế khó khăn, nhu cầu tìm việc làm của một bộ phận lao động, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, thông qua điện thoại di động, mạng xã hội (Zalo, Facebook…), sử dụng nick ảo, tên, tuổi, địa chỉ giả để kết bạn, làm quen, môi giới tìm việc làm, môi giới hôn nhân, vờ yêu đương rồi lừa bán nạn nhân ra nước ngoài nhằm bóc lột sức lao động, kết hôn trái pháp luật, bóc lột tình dục...

Ngoài ra, nhiều đối tượng nước ngoài vào Việt Nam câu kết với đối tượng cò mồi, môi giới đưa người Việt Nam ra nước ngoài lao động trái phép. Khi ra nước ngoài, chúng thu giữ giấy tờ tùy thân để cưỡng bức lao động, quỵt tiền lương hoặc báo cơ quan chức năng để trục xuất nạn nhân về nước.

 

Bộ đội Biên phòng tỉnh Lào Cai phối hợp với Biên phòng Trung Quốc giải cứu các cô gái bị buôn bán. Ảnh: CAND

Chung tay hỗ trợ nạn nhân 

Nhằm hỗ trợ nạn nhân của nạn buôn bán người, thời gian qua Việt Nam đã có nhiều hoạt động trợ giúp nạn nhân bị mua bán: Cả nước có 425 cơ sở trợ giúp xã hội, trong đó có 195 cơ sở công lập và 230 cơ sở ngoài công lập. Từ năm 2013 đến tháng 6/2019, ngành Lao động - Thương binh và Xã hội đã tiếp nhận, hỗ trợ 2.961 nạn nhân, trong đó có 2.891 phụ nữ và 528 người dưới 18 tuổi… Các chính sách hỗ trợ của Nhà nước và các tổ chức xã hội đối với nạn nhân của nạn mua bán người gồm: cung cấp các nhu cầu thiết yếu, trợ giúp về y tế, tâm lý, pháp lý, hỗ trợ học văn hóa, học nghề, vay vốn sản xuất…

Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội luôn quan tâm, chỉ đạo lồng ghép nội dung phòng, chống mua bán người, hỗ trợ nạn nhân bị mua bán trở về với chương trình giảm nghèo, đào tạo nghề, giải quyết việc làm, bình đẳng giới và bảo vệ trẻ em.

Tại các địa phương, thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh/thành phố, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội đã phối hợp với Sở, ban, ngành, đoàn thể có liên quan chỉ đạo các huyện, quận, thị xã, thành phố làm tốt công tác tiếp nhận, hỗ trợ nạn nhân gắn với chương trình phòng, chống tệ nạn mại dâm, HIV/AIDS, phòng, chống ma túy, trợ giúp xã hội, bình đẳng giới, bảo vệ trẻ em và các chương trình phát triển kinh tế xã hội, dạy nghề, giải quyết việc làm, xóa đói giảm nghèo, xây dựng khu dân cư, gia đình văn hóa tại địa phương.

Các chương trình này đều chú trọng tới các đối tượng là chị em phụ nữ, nhất là phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn. Tạo điều kiện cho họ được tiếp cận các thông tin, kiến thức về mua bán người, được hỗ trợ vay vốn, dạy nghề, tạo việc làm để tạo ra thu nhập, ổn định cuộc sống

Đồng thời, tăng cường và huy động sự tham gia tích cực, chủ động của cộng đồng trong hỗ trợ, giúp đỡ người bị mua bán trở về hòa nhập cộng đồng thông qua các mô hình cho vay vốn tín dụng; huy động các nguồn lực sẵn có tại địa phương để đầu tư phát triển kinh tế- xã hội, tạo điều kiện cho nhiều lao động có việc làm, ổn định cuộc sống, hạn chế nguy cơ trở thành nạn nhân của tội phạm mua bán người vì mục đích tìm việc làm.

Tuy nhiên, hiện nay vẫn chưa có sự thống nhất giữa các văn bản quy phạm pháp luật trong việc quy định cơ quan, tổ chức thực hiện việc trợ cấp khó khăn ban đầu, hỗ trợ y tế, hỗ trợ học văn hóa, học nghề cho nạn nhân cũng như về chế độ và thời gian hỗ trợ nạn nhân. Một số bộ, ngành và địa phương vẫn xem nhẹ công tác phòng, chống mua bán người và hỗ trợ nạn nhân bị mua bán trở về, chưa thấy được nguy cơ và hậu quả do tội phạm mua bán người gây ra.

Theo các chuyên gia, thời gian tới cần có quy định cụ thể hơn trong việc xác minh nạn nhân của nạn mua bán người, thời gian lưu giữ nạn nhân tại địa phương như thế nào, việc chăm sóc, bảo vệ nạn nhân ra sao…

Đồng thời, cần thiết lập cơ chế phối hợp, hỗ trợ giữa các ban, ngành trong việc tiếp nhận, hỗ trợ nạn nhân của nạn mua bán người, tránh sự đùn đẩy giữa các đơn vị. Ngoài ra, cần đào tạo đội ngũ hỗ trợ các kỹ năng cần thiết để quan tâm, sâu sát hơn đến nạn nhân mua bán người giúp họ ổn định cuộc sống.

 Minh Anh - Thu Trà - Nam Nguyễn

Bình luận