Di động hóa - một xu hướng của báo chí hiện đại

07/07/2016, 15:47

Di động hóa - một xu hướng  của báo chí hiện đại - Trong thời thoái trào của báo in, giai đoạn bão hòa của báo điện tử, phiên bản báo điện tử trên điện thoại đang trở thành mục tiêu để các tập đoàn truyền thông toàn cầu đầu tư. Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, bất kỳ ai cũng có thể tự sản xuất tin tức và truyền tin trên mạng xã hội như những nhà báo thực thụ.

Các hãng truyền thông lớn đã mạnh tay đầu tư cho phiên bản báo điện tử trên điện thoại di động

Đơn cử, như vụ tấn công khủng bố liên hoàn tại Paris (Pháp) hôm 13/11 khiến hơn 130 người thiệt mạng, các trang tin truyền thống như CNN, BBC, AP đã thực hiện các phiên cập nhật trực tuyến thông tin của các nhân chứng tại hiện trường được đưa từng giây, từng phút từ các tài khoản twitter hay facebook. Nhờ những thông tin trên mạng xã hội, những câu chuyện cảm động về nạn nhân, về những anh hùng thầm lặng đã cứu sống sinh mạng của hàng ngàn người được phát hiện và ngợi ca.

Báo chí đa nền tảng lên ngôi

Cuộc cách mạng của công nghệ kỹ thuật số khiến doanh thu báo in toàn cầu liên tục sụt giảm, trong khi báo điện tử đang chịu sự cạnh tranh gay gắt từ mạng xã hội như Face- book, Twitter, Google+, Youtube... Và sự thay đổi trong cách thức tiếp cận, thu nhận thông tin của độc giả, khán giả hay nói cách khác là những “khách hàng” lớn nhất đã buộc các cơ quan truyền thông phải đổi thay để tồn tại.

Sự suy thoái của báo in trong hơn một thập kỷ qua là điều không phải bàn cãi nhưng những biến đổi của công nghệ đã khiến báo chí đa phương tiện nhanh chóng thất thế trước báo chí đa nền tảng. Là loại hình báo chí mà độc giả có thể tiếp cận mọi lúc mọi nơi trên tất cả các nền tảng khác nhau với những thiết bị khác nhau từ máy tính, thiết bị cầm tay, rất dễ để lý giải sự “lên ngôi” của báo chí đa nền tảng trong thời đại ai cũng sở hữu smartphone.

Không chỉ tự sản xuất, tự tiếp thị, cái bắt tay của một loạt tờ báo lớn như The Washington Post, CBS và Vogue với mạng xã hội Face- book Notify - một ứng dụng tập hợp tin tức đã phản ánh phần nào sự thức thời của các “gã khổng lồ” truyền thông về trào lưu cung cấp thông tin này. Với Notify, người dùng Facebook đăng ký theo dõi các trang mà họ quan tâm, sau đó nhận được thông báo khi các trang tin này xuất bản tin bài mới. Cách làm này giúp cả bên cung cấp và bên tiếp nhận tăng cơ hội gửi và nắm nguồn tin.

Trước Notify, Facebook đã tung ra hàng loạt công cụ, tính năng nhằm tăng sức ảnh hưởng của mình trong lĩnh vực báo chí, tin tức. Điển hình như tính năng Instant Article cho phép các nhà xuất bản nhúng các bài viết vào bên trong ứng dụng Facebook chính từ đó tăng tốc độ tải trang. Hay công cụ Signal cho phép phóng viên sử dụng để theo dõi những thông tin đang “gây bão” trên Facebook, Instagram... Với cách làm này, người dùng Facebook không phải mở riêng trình duyệt web mới có thể đọc tin tức nữa, có nghĩa là lượng độc giả của báo mạng điện tử truyền thống sẽ bị thu hẹp.

Báo chí vì công chúng

Thực ra, ngay từ trước thời báo chí trên smartphone làm mưa làm gió, ở châu Phi xa xôi, tin tức đã tìm được cách riêng của mình để đến tay độc giả. Thành công từ mô hình báo chí tại châu Phi - nơi báo in từ lâu đã không thể tiếp cận người dân vì điều kiện địa lý, truyền thông đa phương tiện chẳng có “đất sống” do 88% dân số không có điện thoại thông minh cho thấy, nếu vì công dân, tìm ra được thông tin thiết yếu với độc giả, báo chí vẫn có thể tồn tại.

Nhờ cung cấp các thông tin thiết thực giúp ngăn chặn dịch bệnh và tăng sản lượng sữa cho đàn bò, iCow - bản tin qua MMS đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của nông dân Kenya. Tất nhiên, sự nở rộ của các ứng dụng báo chí trên các trang mạng xã hội với tính phổ dụng, độ tương tác và tính đa dạng thông tin mà báo chí chính thống không theo kịp đã giúp những “nhà báo công dân” có dịp tác nghiệp ở mọi nơi, mọi lúc. Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh, bất kỳ ai cũng có thể tự sản xuất tin tức và truyền tin trên mạng xã hội.

Trước sự bùng phát của báo chí đa nền tảng và di động hóa là xu thế tất yếu của báo chí hiện đại, đã đến lúc các cơ quan báo chí Việt Nam thay đổi cách tiếp cận. Thay vì “găm” thông tin “nóng”, độc quyền để làm “đinh” cho báo giấy và tin nổi bật trên báo điện tử, cần phải đưa lên báo điện tử trên phiên bản mobile trước rồi mới đến báo điện tử truyền thống và cuối cùng mới là báo in. Để thành công với một loại hình báo chí mới mẻ và đòi hỏi nền tảng kỹ thuật cao, rất cần những biên tập viên, nhất là cho phiên bản báo điện tử trên fanpage những kỹ năng về công nghệ, khả năng chuyên môn tìm kiếm và phát hiện đề tài, rút tít, tìm hình ảnh...

Hà Giang
Tạp chí Người Làm Báo số 382 - Tháng 12/2015

Bình luận
Gia đình trái cây Pushmax Công ty Cổ phần Sản xuất - Thương mại Violet