Để nhà báo không sa chước cám dỗ (*)

24/04/2017, 16:19

Để nhà báo không sa chước cám dỗ (*) - Khi sự kiện Diễn đàn “Đạo đức người làm báo trong kỷ nguyên số” bên lề Hội Báo toàn quốc 2017 vừa kết thúc với nhiều dư âm tốt đẹp chưa kịp lắng xuống, làng báo lại đón nhận tin xấu: Bắt tạm giam 3 người làm báo vì bị tình nghi tống tiền, lừa đảo...

Tổ chức tốt quy trình xuất bản là cách làm nhân văn giúp phóng viên tránh vi phạm đạo đức nghề nghiệp. Ảnh minh họa

Nỗi buồn làng báo

Chiều 24/3, công an quận Hồng bàng TP. Hải Phòng đã quyết định bắt giữ Phan Thành long (26 tuổi) và Phạm Văn Tân (27 tuổi) là phóng viên báo Kinh doanh và Pháp luật vì hành vi lợi dụng danh nghĩa nhà báo để cưỡng đoạt tài sản của một chủ công trình xây dựng là bà Đào Thị Đài (trú quận ngô Quyền, Hải Phòng).

Theo thông tin từ Công an quận Hồng bàng, do hộ bà Đài xây dựng nhà sai phép nên các phóng viên ấy đã đe dọa sẽ đăng báo nếu bà Đài không “chung chi”. bà Đài đã đồng ý đưa số tiền 10 triệu đồng để không đăng báo, tuy nhiên khi hai bên gặp gỡ nhau, bà xin giảm xuống còn 5 triệu đồng. Khi Long nhận số tiền 5 triệu đồng tại địa bàn quận Hồng bàng thì bị bắt giữ.

Cơ quan điều tra cũng xác định, Phan Văn Thương (43 tuổi) là Trưởng Văn phòng đại diện báo Kinh doanh và Pháp luật tại Hải Phòng đã tổ chức cho các phóng viên, cộng tác viên đi nắm thông tin những hộ gia đình hoặc cơ quan, tổ chức có dấu hiệu vi phạm về quản lý xã hội.

Chính vì vậy, ngay sau khi bắt Long và Tân vào buổi chiều, đêm 24/3, Công an quận Hồng Bàng cũng thực hiện lệnh bắt và khám xét khẩn cấp nơi ở, nơi làm việc của Phan Văn Thương về hành vi cưỡng đoạt tài sản, thu giữ nhiều tài liệu liên quan đến hành vi phạm tội nói trên. Văn phòng đại diện của báo Kinh doanh và Pháp luật tại Hải Phòng đã bị cơ quan cảnh sát điều tra niêm phong, khóa trái cửa.

Ban biên tập báo Kinh doanh và Pháp luật (cơ quan chủ quản là Hội Marketing Việt nam) ngay sau đó cũng thừa nhận sự việc và ra thông cáo, “Coi đây là một vụ việc vi phạm pháp luật nghiêm trọng làm vẩn đục môi trường báo chí cách mạng cần phải vạch trần và xử lý nghiêm để làm gương”.

Hậu quả của việc “vòi tiền có tổ chức”

Chỉ một ngày sau vụ việc nêu trên tại Hải Phòng, ở TP. Hồ Chí Minh, một người thuộc văn phòng đại diện phía Nam của báo Bảo vệ Pháp luật (cơ quan chủ quản là Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao), cũng bị bắt vì nghi “liên quan tới một vụ lừa đảo chạy án”. Thông tin từ báo Tuổi Trẻ cho hay, nghi can T. bị Công an phường 8, quận Phú Nhuận bắt vì liên quan chạy án cho một gia đình có ba người bị bắt giữ, xử lý về hành vi cố ý gây thương tích. Nguồn tin ban đầu cho biết T. đã nhận 100 triệu đồng của gia đình nhưng đòi thêm 500 triệu để chạy giảm án.

Ngày 28/3, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Hoàng Vĩnh bảo đã ký Quyết định thu hồi thẻ nhà báo của ông Phan Văn Thương được cấp tại báo Kinh Doanh & Pháp luật. Lý do là ông Phan Văn Thương đã bị xử lý kỷ luật cách chức Trưởng Văn phòng đại diện báo Kinh doanh & Pháp luật tại TP. Hải Phòng.

Theo quyết định này, Tổng biên tập báo Kinh doanh & Pháp luật có trách nhiệm thu hồi thẻ nhà báo của ông Phan Văn Thương nộp về Bộ TT&TT (qua Cục báo chí) trước ngày 11/4.

Khi chúng tôi tổng hợp thông tin để viết bài này, hai vụ việc trên đây vẫn còn đang tiếp tục điều tra làm rõ. Tuy nhiên, những thông tin bước đầu do cơ quan điều tra cung cấp cho thấy, dấu hiệu vi phạm pháp luật của 4 nhân vật trong 2 vụ việc trên đây khá rõ ràng.

Lâu nay, một số cơ quan báo chí có chủ trương “khoán” doanh thu quảng cáo, đẩy trách nhiệm thu chi cho các bộ phận trực thuộc, đặc biệt là các văn phòng khu vực. áp lực ấy đặt ra giữa lúc đời sống báo chí đang khó khăn buộc nhiều phóng viên phải tìm mọi cách để khai thác tiền bạc từ doanh nghiệp, từ người dân. Họ coi đây là nhiệm vụ chính, chuyện làm nghề thành chuyện phụ.

Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến nhiều nhà báo có thể bị sa bẫy tiền bạc. một tòa soạn có quy trình sản xuất tin bài tốt sẽ không có cửa cho bất cứ thành viên nào trong cơ quan có thể hù dọa đối tác nhằm tống tiền.

guyên tắc chung cho tất cả các cơ quan báo chí là luôn đề cao lợi ích dân tộc, đất nước, lợi ích của Đảng cầm quyền trong việc tổ chức tuyến bài cũng như trong các quyết định biên tập, không bao giờ để các lợi ích cá nhân, lợi ích nhóm (về kinh tế hay về chính trị) chi phối. Tuân thủ đúng nguyên tắc ấy cũng chính là cách ngăn ngừa kẽ hở cho các sai phạm của nhà báo.

Tiền bạc, vật chất ở đâu, thời nào cũng có sự cám dỗ. Nghề làm báo cũng như nhiều nghề phụng sự xã hội khác luôn có những cái bẫy đối với người làm nghề. Bởi vậy, những bài học đạo đức dành cho từng cá nhân nhà báo chưa thể đủ ngăn ngừa chuyện vi phạm đạo đức, vi phạm pháp luật mà phải có cơ chế tổ chức tòa soạn đủ mạnh để giúp nhà báo vượt qua.

Tổ chức tốt quy trình tòa soạn, tổ chức tốt kỷ luật nội bộ trong đó có quy chế nội bộ, xây dựng thương hiệu cơ quan báo chí, tổ chức tốt đời sống cán bộ - nhân viên... là cách làm nhân văn giúp phóng viên, biên tập viên tránh được những rủi ro làm sai đạo lý hay vi phạm pháp luật trong tác nghiệp. Cũng cần nói thêm, trình độ hiểu biết của công chúng về báo chí và hệ thống báo chí của chúng ta ngày càng nâng cao. Những trò lừa đảo, tống tiền hoặc nhận hối lộ trong hoạt động báo chí khó qua mắt được số đông. Các nhà báo luôn nhớ rằng, một món quà nhỏ mình lỡ nhận cũng vô cùng nguy hiểm. Đôi lúc, chúng ta phải trả bằng một cái giá nào đó trong tương lai.

Phú Trang

(*) Chước cám dỗ là cụm danh từ, nghĩa tương tự "mưu ma, chước quỷ"

Bình luận