Có một Trần Hồng say nghề cháy bỏng

26/02/2021, 09:36

Có một Trần Hồng say nghề cháy bỏng - Nghệ sỹ nhiếp ảnh, Đại tá, nhà báo Trần Văn Hồng (Trần Hồng), sinh năm 1949, tại xã Phương Điền, huyện Hương Khê, tỉnh Hà Tĩnh. Anh nhập ngũ năm 1968, lính thông tin trên đường Trường Sơn, thuộc đoàn 559. Trần Hồng học đại học Báo chí - Xuất bản hệ chính quy đầu tiên ở Việt Nam, 1969 - 1973. Trần Hồng là phóng viên Báo Quân đội Nhân dân gần trọn nửa thế kỷ; là biên tập viên cao cấp về nhiếp ảnh; Hội viên Hội Nhà báo Việt Nam; Hội viên Hội Nghệ sĩ nhiếp ảnh Việt Nam; Hội viên Liên đoàn nhiếp ảnh Nghệ thuật thế giới (PIAP); Hội viên Hội VH-NT Hà Nội.

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Hồng trong một chuyến công tác

Niềm đam mê trên từng cây số

Tôi và Trần Hồng là bạn học thân thiết trường Trung học phổ thông (THPT) suốt 3 năm, từ 1965 đến 1968, trước đây gọi là trường phổ thông cấp 3. Cả huyện Hương Khê có một trường cấp 3, chỉ những học sinh Trung học cơ sở xuất sắc mới trúng tuyển vào học THPT. Chúng tôi dân gốc huyện Đức Thọ bên dòng sông La, gia đình lên huyện miền núi Hương Khê, bên dòng Ngàn Sâu - thượng nguồn sông La - lập nghiệp.

Cuộc sống thiếu thốn trăm bề, mỗi tuần không lo đủ 1 kg gạo, rau cháo qua ngày, độn thêm khoai, thêm sắn dằn bụng để đi học. Đói cơm, thiếu quần áo mặc, vùng “cán xoong” trên tuyến đường chiến lược 15 Ngã Ba Đồng Lộc, bom đạn dội gần như suốt ngày đêm. Vậy mà chúng tôi vẫn say mê học, học giỏi, học ngày và học đêm - lớp 10/10 cuối cấp học, bạn bè cùng trang lứa viết đơn bằng máu xin ra trận, nhưng thầy cô trả lời: “Các em phải học, phải có kiến thức mới đánh thắng Mỹ”. Lời của thầy cô như chân lý, đành vậy …

Chiến tranh ngày càng ác liệt, tốt nghiệp THPT lập tức chúng tôi được nhập ngũ. Là học sinh giỏi xuất sắc, vào chiến trường được một năm, quân đội cử ra Bắc học đại học, trang bị kiến thức chuẩn bị cho những trận đánh lớn sau này. Say mê học và học giỏi, lại say nghề - được tổ chức giao, mình không được chọn - nhưng bổn phận có trách nhiệm cống hiến, phục vụ. Gắn bó với nghề báo - phóng viên chiến tranh, may mắn được làm việc ở Báo Quân đội Nhân dân, tờ nhật báo có uy tín hàng đầu trong xã hội thời chiến tranh, chúng tôi “ba cùng” với những người lính thế hệ đàn anh say nghề báo. Vậy là tay máy, tay bút, tay súng - ba lô trên vai, chúng tôi hòa mình vào các đơn vị chủ lực hành quân ra trận. Đời phóng viên chiến tranh nay đây mai đó, sống chết kề bên, bất chấp hiểm nguy.

Nghệ sĩ nhiếp ảnh Trần Hồng 

Nhà báo, phóng viên nhiếp ảnh Trần Hồng cùng nhiều đồng nghiệp say nhiếp ảnh, đam mê và dũng cảm chụp ảnh những người lính ở tuyến đầu trên các mặt trận và những bà MẸ hy sinh thầm lặng ở hậu phương. Anh được biệt phái sang Báo Ảnh Việt Nam, của Thông Tấn Xã Việt Nam, phòng Thông tấn Quân sự. Những tấm ảnh báo chí sinh động về anh bộ đội cụ Hồ trong mưa bom bão đạn, về MẸ đăng trên Báo Quân đội Nhân dân, Báo Nhân Dân, trên các trang ảnh Thông Tấn Xã Việt Nam được công bố rộng rãi trong và ngoài nước, bằng chứng sống động về cuộc chiến đấu anh hùng của quân và dân ta, đánh Mỹ và quyết thắng Mỹ.

Say nghề báo, nghề chụp ảnh tân văn. Không ít ảnh báo chí của Trần Hồng, tự nó là những tấm ảnh nghệ thuật phản ánh sống động cuộc sống, đoạt giải thưởng cao trong nhiều cuộc thi ảnh trong nước, ngoài nước. Say nghề, đam mê sáng tạo, uy tín và khẳng định thương hiệu - ảnh Trần Hồng được công chúng và đồng nghiệp quan tâm, ghi nhận, đánh giá cao. Chủ đề xuyên suốt về ảnh báo chí, sau này là ảnh nghệ thuật của nhà báo, nhiếp ảnh gia Trần Hồng, đó là MẸ, những bà Mẹ Việt Nam anh hùng, trung hậu, đảm đang. Cùng với ảnh về MẸ, Trần Hồng say mê chụp ảnh chiến sĩ, ảnh về người lính - Anh bộ đội Cụ Hồ dũng cảm mà rất đỗi thân thương, gần gũi giữa đời thường. Họ là những người con yêu quý của những bà Mẹ một đời chiến đấu, thầm lặng hy sinh. Cuộc triển lãm ảnh của Trần Hồng: “Mẹ và trái tim người lính” với 90 tấm ảnh được trưng bày từ ngày 20/10 đến ngày 22/12/2020 tại Bảo tàng Phụ nữ Việt Nam, 36. Lý Thường Kiệt, Hà Nội, tự nó đã nói lên tất cả TẤM LÒNG & TRÁI TIM rung cảm, thổn thức nửa thế kỷ cầm máy của nhà báo chiến sỹ, nghệ sỹ nhiếp ảnh, Đại tá Trần Hồng.

Một đồng nghiệp đã cảm nhận: “Trần Hồng đồng nghĩa với niềm đam mê trên từng cây số”. Đúng vậy, Trần Hồng đã sải bước trên mọi nẻo đường của Tổ quốc - từ tuổi 18 - ngày vào lính trở thành anh bộ đội cụ Hồ - cho đến mùa Xuân Tân Sửu này, khi anh bước vào tuổi 72. Cung đường Trần Hồng đã đi qua, nếu cộng lại chí ít cũng dài gấp trăm lần đường xích đạo. Chỉ có lòng đam mê và tình yêu vô bờ bến dành cho Tổ quốc, cho Mẹ, cho người lính mới tạo nên một nghệ sỹ, nhà báo chiến sỹ Trần Hồng đắm say như vậy.

Tin yêu cuộc sống, thắp sáng tình đồng đội! Chân dung NSNA, nhà báo chiến sỹ Trần Hồng_Ảnh: TL

“Mẹ & trái tim người lính”

Nghệ sỹ, nhà báo chiến sỹ Trần Hồng đã chụp và lưu giữ 2.000 tấm ảnh quý về Đại tướng Võ Nguyên Giáp và 1.800 tấm ảnh quý chân dung MẸ, không kể hàng ngàn tấm ảnh tư liệu đặc biệt về người lính - Anh bộ đội Cụ Hồ. Đó là công sức lao động nghệ thuật của một đời người cống hiến, không dễ gì có được. Là người được Đại tướng Võ Nguyên Giáp, vị tướng huyền thoại tin cậy và “phó thác” cho anh chụp ảnh về mình bất cứ lúc nào, từ hàng chục năm nay, từ khi Đại tướng đang chỉ huy từng trận đánh lớn, cho đến giờ phút cuối cùng Người trở về với đất MẸ. Trần Hồng có những tấm ảnh vô giá về Đại tướng giữa đời thường. Chụp ảnh về Đại tướng, như chính Đại tướng đã nói “Cũng là ảnh về người lính”- người anh Cả của Quân đội Nhân dân Việt Nam anh hùng. Trần Hồng đã tổ chức 11 cuộc triển lãm ảnh ở Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, nhiều địa danh khác khắp ba miền của Tổ quốc, thu hút hàng chục ngàn lượt đến xem, trong đó có triển lãm ảnh tại Quảng Bình, quê hương của Đại tướng Võ Nguyên Giáp. Năm 2018, được bạn bè động viên khích lệ, nghệ sỹ, nhà báo Trần Hồng tổ chức thành công triển lãm ảnh về “MẸ VIỆT NAM” ở thủ đô Warszawa của Ba Lan - giữa Trung tâm châu Âu, được dư luận và truyền thông thế giới ghi nhận: “Sức mạnh và sự trường tồn của một dân tộc, thể hiện trước hết là ở những bà MẸ. Với những bà MẸ Việt Nam như thế (sự khắc họa của nhà báo Trần Hồng) Việt Nam có thể đánh bại bất cứ kẻ thù nào, chiến thắng bất cứ khó khăn, thử thách nào”.

Rạng rỡ nụ cười Việt Nam! Mẹ VNAH Trần Thị Tấn, xã Thạch Châu, huyện Thạch Hà, Hà Tĩnh_Ảnh: Trần Hồng

Triển lãm ảnh “MẸ & TRÁI TIM NGƯỜI LÍNH” của nhà báo Trần Hồng diễn ra hơn 2 tháng, từ 20/10 đến 22/12/2020 tại Hà Nội, thu hút hàng ngàn lượt người xem đã khẳng định nhiều điều, đặc biệt là giá trị nhân văn, ý nghĩa chính trị - xã hội lớn lao, được diễn tả thông qua ngôn ngữ nhiếp ảnh. Nghệ sỹ, nhà báo Trần Hồng khắc họa vẻ đẹp dung dị, lắng sâu, mộc mạc, rất đời thường mà vô cùng cao cả của người MẸ, người phụ nữ Việt Nam; những khoảnh khắc đặc biệt của mỗi bà MẸ, mỗi số phận bằng sự cảm nhận sâu lắng, sự rung động từ con tim của tác giả. Đó là hình ảnh về MẸ - hằn sâu những nỗi nhớ; Mẹ - khoảnh khắc đời thường; Tự hào những người MẸ Việt Nam.

Những tấm ảnh về MẸ - tấm lòng người MẸ Việt Nam quả cảm và giàu đức hy sinh, đẹp đẽ mà dung dị, trong sáng vô ngần: vượt qua sự chia ly; vỡ òa nỗi nhớ; cất giữ những nỗi đau của lòng MẸ; nước mắt MẸ không còn; lòng MẸ bao dung; thấy con qua dáng hình đồng đội; chúng con bên MẸ; hơi ấm vòng tay MẸ; anh hùng hội ngộ; nữ tướng quân y; MẸ của anh hùng; nét thời gian; nữ Viện sỹ hàn lâm; con của ngày xưa; niềm vui mỗi ngày; vượt qua thử thách; người níu giữ những khoảnh khắc v.v.. Một câu hỏi được chính nhà báo, tác giả Trần Hồng gợi mở và đi tìm câu trả lời: Trên thế giới này có gì cao đẹp và vĩ đại hơn thế, tấm lòng, đức hy sinh cao cả vì nghĩa lớn của bà MẸ Việt Nam, bà MẸ của thời đại Hồ Chí Minh.

Nhà báo Trần Văn Hiền và nhà báo Trần Văn Hồng - hai nhà báo trận mạc họ Trần cùng quê xứ Nghệ rất quý mến nhau. Nếu Trần Hồng sống chết với hàng ngàn tấm ảnh về MẸ và người lính thì Văn Hiền, nhiều năm tháng chỉ với chiếc ba lô và một tấm lòng đi tìm hương hồn các liệt sỹ nhà báo - đồng nghiệp thân thương đã hy sinh trên các chiến trường. Ngôi nhà nhỏ của Văn Hiền (nguyên Phó Tổng biên tập Báo Nghệ An) được dành riêng vị trí trang trọng nhất để thờ hương hồn nhà báo liệt sỹ. Văn Hiền đã viết thay cho lời chú thích bằng thơ tấm ảnh “Đợi con về” của Trần Hồng về mẹ Nguyễn Thị Thứ, xã Điện Thắng Trung, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (xem ảnh):

Nan tre mâm cúng đơn côi
Chín bát cơm - chín cuộc đời trắng trong
… Bát này thằng cả còn đây
Bát này thằng út, bát này … rưng rưng
… Nghìn ngày, nghìn miếng trầu têm
Nghìn ngày hía đá bên thềm … MẸ ơi!

Mùa Xuân Tân Sửu! Tổ quốc và quê hương yêu dấu, nghĩa tình đồng đội, sự hy to lớn của đất nước Hồ Chí Minh, của những bà MẸ Việt Nam anh hùng - tạc vào thế kỷ như những tượng đài; cuộc chiến đấu sinh tử để có độc lập, tự do … đã tạo nên một trái tim nhiệt huyết bầu máu nóng ngợi ca về MẸ - nghệ sỹ, nhà báo chiến sỹ Trần Hồng tài hoa, người con yêu của xứ Nghệ./.

Hải Vân

Bình luận