Bộ trưởng Trần Tuấn Anh và Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến giải trình trước Quốc hội

27/10/2018, 17:31

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh và Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến giải trình trước Quốc hội - Sáng 27/10, Quốc hội tiếp tục thảo luận ở hội trường về các vấn đề kinh tế - xã hội với 22 ý kiến phát biểu, một ý kiến tranh luận. Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh và Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến tham gia giải trình về các vấn đề được quan tâm.



Đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh Nguyễn Thiện Nhân phát biểu.

Đại biểu Hoàng Quang Hàm, đoàn Phú Thọ, đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ, đoàn Hà Tĩnh đồng tình với các báo cáo của Chính phủ. Các đại biểu cho rằng sự điều hành cụ thể, quyết liệt của Chính phủ, Thủ tướng đưa nền kinh tế tăng trưởng ngày càng cao; thời gian qua Chính phủ đã thành công trong khai thác các yếu tố phát triển kinh tế.

Đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ góp ý về đổi mới mô hình tăng trưởng, có các giải pháp quyết liệt hơn để cải thiện yếu tố năng suất tổng hợp; các vấn đề và giải pháp phát triển khu vực kinh tế tư nhân trong nước, tái cơ cấu khu vực doanh nghiệp nhà nước, đẩy mạnh thoái vốn, cổ phần hóa…

Đại biểu Nguyễn Thiện Nhân, đoàn TPHCM đồng tình với các kết quả được nêu các báo cáo và ý kiến của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng là "chúng ta không chủ quan". Cho rằng năng suất lao động của Việt Nam còn thấp, đại biểu nêu rõ chúng ta đã có tiến bộ rất nhanh về năng suất lao động trong những năm qua, liên tục thu hẹp khoảng cách với các nước. Ví dụ, năm 1975, năng suất lao động của Nhật Bản gấp 50 lần Việt Nam, năm 2008 còn 30 lần, năm 2017 còn 18 lần. 

Đại biểu cho rằng, chúng ta có thể tăng năng suất lao động nhanh hơn. Trong đó, năng suất lao động kỹ thuật phụ thuộc vào nhiều vấn đề, trong đó yếu tố quyết định là trình độ công nghệ, thiết bị và chất lượng nguồn nhân lực. Còn năng suất lao động kinh tế phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nữa như giá bán sản phẩm. 

Đại biểu kiến nghị 8 nhóm yếu tố cần quan tâm như trình độ công nghệ của sản xuất; xác định mô hình sản xuất phù hợp, như mô hình cá thể trong nông nghiệp hiện nay không thể cho năng suất cao; xây dựng thương hiệu; phát triển thị trường tín dụng hiệu quả; quan tâm thị trường sản phẩm cả trong nước và nước ngoài; nâng cao trình độ người lao động; phát triển khoa học và công nghệ...

Đại biểu Huỳnh Thanh Phương, đoàn Tây Ninh nhắc lại những điểm nhấn về tình hình kinh tế - xã hội, công tác chỉ đạo, điều hành của Chính phủ được đổi mới, hiệu quả, hiệu lực, cải thiện môi trường kinh doanh đạt nhiều kết quả. 

Tuy nhiên, chất lượng tăng trưởng còn nhiều vấn đề đặt ra, năng suất lao động tăng chưa nhiều, cơ cấu kinh tế chưa chuyển dịch mạnh, thể chế kinh tế cần tiếp tục hoàn thiện, biến đổi khí hậu tiềm ẩn nhiều rủi ro, tình trạng giải thể doanh nghiệp còn cao... 

Đại biểu lưu ý một số vấn đề cần lưu ý trong kinh tế quý IV như giá dầu thế giới, cạnh tranh thương mại giữa các nước, cần đặc biệt chú ý để phân tích, dự báo, đưa ra giải pháp; tình trạng gian lận thương mại, hàng giả những tháng cuối năm.

Về năm 2019, đại biểu đồng tình với Chính phủ về mục tiêu GDP, lạm phát...; kiến nghị đẩy mạnh các giải pháp. 

Đại biểu Triệu Tài Vinh, đoàn Hà Giang đánh giá cao những thành tựu, kết quả đạt được năm 2018 với những chỉ số tích cực. Đại biểu quan tâm vấn đề kiểm soát quyền lực và cho rằng đây là vấn đề cần giải quyết thời gian tới; khắc phục tình trạng "trên nóng, dưới nóng nhưng giữa lạnh". Đại biểu đề nghị các giải pháp nâng cao chất lượng nguồn lao động, hiệu quả dạy nghề, nâng cao sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng...

Phát biểu giải trình một số vấn đề, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết với những nỗ lực toàn ngành, chất lượng khám chữa bệnh đã có những tiến bộ khá rõ nét, theo đánh giá gần đây nhất của UNDP thì chỉ số hài lòng của bệnh nhân sau khám chữa bệnh đạt 76%, một đánh giá khác cho thấy tỷ lệ hài lòng của bệnh nhân nội trú là 80%.

Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến phát biểu làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.

Ngành đã triển khai nhiều biện pháp như chuyển giao nhiều kỹ thuật từ bệnh viện tuyến Trung ương xuống tuyến tỉnh; ban hành 83 tiêu chí chất lượng bệnh viện theo tiêu chuẩn quốc tế và xếp hạng, đánh giá các bệnh viện một cách độc lập, công khai trên truyền thông; xây dựng nhiều bệnh viện mới ở Trung ương và tuyến tỉnh, huyện, tạo bộ mặt bệnh viện khang trang, xanh sạch đẹp, đổi mới phong cách phục vụ trong toàn ngành...

Một điểm nữa là đổi mới cơ chế tài chính, tiến tới tính đúng, tính đủ, đưa cả chi phí lương vào, từ đó giảm chi từ ngân sách, thu hút người tham gia BHXH, tăng cường bệnh viện tư nhân... Một đề án khác là đưa bác sĩ tốt nghiệp khá và giỏi lên các huyện nghèo trong 3 năm, giải quyết rất nhiều nhu cầu khám chữa bệnh tại các huyện này. Cùng với đó, nối mạng gần 100% cơ sở y tế với BHXH; tăng cường y tế cơ sở, ưu tiên vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số. 

Về hạn chế, Bộ trưởng cho biết vẫn có tình trạng quá tải tại các bệnh viện Trung ương tuyến cuối, có bệnh viện tới 5-6.000 người, do nhiều nguyên nhân như người dân không tin tưởng tuyến dưới, chưa đủ bác sĩ, hạ tầng trang thiết bị chưa đầy đủ. Chất lượng khám chữa bệnh vùng sâu vùng xa đã được cải thiện nhưng vẫn có chênh lệch so với vùng thành thị. Nhân lực chưa bảo đảm chất lượng, số lượng. Mô hình đào tạo ngành Y tế chất lượng tốt nhưng chưa chuẩn hóa quốc tế.

Về giải pháp, Bộ đang triển khai các Nghị quyết của Trung ương, Quốc hội, Chính phủ, thực hiện kiềng 3 chân các giải pháp là: Thứ nhất, phát triển y tế cơ sở, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân gắn với y tế gia đình, y tế xã phường, kết hợp công tư, đẩy mạnh xã hội hóa, đây là giải pháp số 1.
 
Thứ hai là người dân khi có bênh vào viện thì phải được chăm sóc chu đáo, toàn diện, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, sắp tới Bộ sẽ hình thành hàng loạt cơ sở khám chữa bệnh hiện đại như ở nước ngoài. 

"Chúng tôi mong sắp tới không chỉ giảm việc người dân đi nước ngoài chữa bệnh, mà người nước ngoài ở Việt Nam cũng sẽ chữa bệnh ở Việt Nam", Bộ trưởng nói. 

Giải pháp thứ ba là về nhân lực, tài chính, cơ sở hạ tầng. Khi thông qua Luật Giáo dục đại học, Bộ đề nghị có cơ chế riêng cho ngành y tế, theo mô hình quốc tế. 

Đại biểu Hồ Thị Cẩm Đào, đoàn Sóc Trăng đánh giá kinh tế - xã hội có nhiều điểm sáng quan trọng về tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô, cải thiện môi trường kinh doanh, đời sống nhân dân được cải thiện... Đại biểu đề xuất trong thời gian tới cần quan tâm hơn tới phát triển kinh tế biển; sớm bố trí vốn phục vụ ứng phó biến đổi khí hậu, ưu tiên gia cố đê bao, xử lý tình trạng sạt lở tại ĐBCL; quan tâm các dự án hạ tầng trong khu vực ĐBSCL như cảng Trần Đề, cầu Đại Ngãi; xem xét hỗ trợ mô hình sản xuất tôm-lúa...

Đại biểu Đoàn Văn Việt, đoàn Lâm Đồng cho rằng, thành công lớn nhất trong 3 năm qua là kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô để tạo nền tảng thực hiện các nhiệm vụ khác. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, còn nhiều tồn tại, hạn chế như chất lượng lao động chưa được cải thiện nhiều, vấn đề môi trường còn nhiều thách thức, thiên tai và tác động của biến đổi khí hậu, tình hình chênh lệch giàu nghèo. 

Theo đại biểu, công tác xóa đói giảm nghèo bền vững đạt nhiều kết quả tích cực, nhiều bài học kinh nghiệm của Việt Nam được nêu lên tại các diễn đàn quốc tế. Đại biểu đề nghị hình thành suy nghĩ mới về công tác giảm nghèo bền vững, đầu tư sinh kế là nhiệm vụ chủ yếu để các hộ nghèo vươn lên, tránh ỷ lại vào hỗ trợ của nhà nước; Quốc hội cần có Nghị quyết chuyên đề về công tác này để tích hợp các chính sách, xác định đầu tư cho vùng dân tộc, miền núi là đầu tư cho phát triển, tập trung nguồn vốn nhà nước cho chương trình này, khắc phục tình trạng phân tán, manh mún... Xem xét, sửa đổi cơ chế phù hợp để thúc đẩy đầu tư vào hạ tầng, vào nông nghiệp, nông thôn. Kết hợp chặt chẽ hai chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới...

Đại biểu Nguyễn Minh Hoàng, đoàn TPHCM đồng tình với báo cáo của Chính phủ và nhấn mạnh: Công tác quốc phòng an ninh thời gian qua đã đạt nhiều kết quả, chúng ta đã chủ động đối phó với các tình huống phức tạp, thúc đẩy hợp tác, đàm phán về các vấn đề biên giới, lãnh thổ. Tuy nhiên, vẫn còn những tồn tại, hạn chế như báo cáo Chính phủ đã nêu. Đại biểu phân tích thêm về một số vấn đề cần quan tâm liên quan tới an ninh mạng, an toàn thông tin, phòng chống diễn biến hòa bình...

Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh phát biểu làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu.

Đại biểu Vũ Tiến Lộc, đoàn Thái Bình cho biết đồng tình cơ bản với các báo cáo. Chính phủ đã xây dựng và triển khai rất kiên định các chương trình phát triển doanh nghiệp, cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đây cũng là nhiệm kỳ đầu tiên Chính phủ có Nghị quyết riêng về phát triển doanh nghiệp. Chính phủ cũng đã ghi dấu ấn mới về các hiệp định thương mại tự do. Tăng trưởng kinh tế cao nhất trong gần một thập kỷ qua và đó là một kỳ tích trong bối cảnh kinh tế thế giới có nhiều biến động.

Tuy nhiên, đại biểu cho rằng để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 6,5 - 7% giai đoạn 2016-2020 vẫn là thách thức rất lớn. Đại biểu phân tích các diễn biến tình hình thế giới có khả năng tác động tới xuất khẩu của Việt Nam, thu hút FDI. 

Về kiềm chế lạm phát, trong 3 năm qua luôn giữ được dưới 4%, đó là kết quả rất quan trọng, thể hiện bản lĩnh của Chính phủ. Đại biểu đề nghị cần cân nhắc mục tiêu lạm phát khoảng 4% trong năm 2019. 

Đại biểu cũng nêu ra một số vướng mắc trong phát triển doanh nghiệp như chế độ kế toán, chính sách thuế... cần sửa đổi để dễ áp dụng và thuận lợi cho đội ngũ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ như nhiều nước đã làm. 

Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh báo cáo bổ sung một số thông tin.

Thứ nhất, về tái cơ cấu kinh tế, Chính phủ đã triển khai quyết liệt từ đầu nhiệm kỳ, Bộ Công Thương có đề án với 9 nhiệm vụ lớn. Trong các lĩnh vực công nghiệp, công nghiệp chế biến - chế tạo là động lực tăng trưởng của nhiều năm nay, 2017 tăng trưởng hơn 14%, nhiều lĩnh vực công nghiệp chế biến chế tạo tăng trưởng ổn định chứ không phụ thuộc vào một số ngành. Dệt may đứng thứ 7 thế giới, da giày thứ 3 về sản xuất và thứ 2 về xuất khẩu, thủy sản thứ 4, đồ gỗ đứng thứ 5 về xuất khẩu. Đã hình thành một số tập đoàn, tổ chức kinh tế lớn của kinh tế nhà nước, doanh nghiệp nước ngoài và doanh nghiệp tư nhân. Bộ trưởng nhắc đến một số doanh nghiệp lớn có đóng góp lớn cho nền kinh tế và xuất khẩu.

Theo Bộ trưởng, mặc dù khu vực FDI vẫn đóng vai trò quan trọng nhưng trong năm 2017, 2018, khu vực có vốn đầu tư trong nước đã có bước phát triển nhanh, cách biệt giữa hai khu vực trong nước và nước ngoài đã có chuyển dịch tích cực. 

Chúng ta cũng đã quy hoạch lại không gian lãnh thổ công nghiệp, hình thành một số trung tâm công nghiệp theo các ngành; thực hiện tốt chủ trương đa phương, đa dạng hóa các thị trường thương mại, xuất khẩu tới gần 200 quốc gia, riêng nông sản tới 180 quốc gia. 29 mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu hơn 1 tỷ USD. Chất lượng hàng hóa ngày càng cao, đáp ứng yêu cầu của thị trường thế giới - hiện cũng không còn thị trường nào dễ tính nữa.

Bộ trưởng Trần Tuấn Anh cũng phân tích thêm về cạnh tranh thương mại Mỹ - Trung và cho biết, Chính phủ rất quan tâm, các bộ ngành nghiên cứu, phối hợp thường xuyên và báo cáo Chính phủ, từ đó khai thác tốt cơ hội và hạn chế các nguy cơ. Do không có thời gian, Bộ trưởng xin phép sẽ báo cáo đầy đủ với Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Thứ hai, về 12 dự án kém hiệu quả, Bộ trưởng khẳng định đã có đề án với lộ trình xử lý cụ thể, mục tiêu năm 2020 sẽ hoàn thành việc xử lý. Các dự án này cần được xử lý trong khung khổ luật pháp, theo đúng nguyên tắc thị trường, bảo đảm nguyên tắc tự chủ, tự chịu trách nhiệm, phù hợp với các cam kết quốc tế. 

Các Bộ ngành đã phối hợp rất chặt chẽ trong việc này, đến nay, tiến độ đến nay cơ bản đạt một số kết quả tích cực. Sáu dự án dừng kinh doanh thì đã có 2 dự án, nhà máy bước đầu hiệu quả tích cực, không còn lỗ nữa, sẽ sớm đưa ra khỏi danh sách. Bốn dự án còn lại cũng đã từng bước khôi phục hoạt động, giảm lỗ. 

Hai  dự án liên quan tới nhiên liệu sinh học cũng đã có những chuyển biến cụ thể. Các dự án khác như Gang thép Thái Nguyên, giấy Phương Nam... có nhiều vấn đề phức tạp như công nghệ, thậm chí vi phạm pháp luật, trong thời gian tới sẽ tiếp tục xử lý rất đồng bộ, theo đúng quy định của pháp luật...

Đại biểu Vũ Tiến Lộc phát biểu tại Hội trường.

Đại biểu Hà Sĩ Đồng, đoàn Quảng Trị phát biểu: Báo cáo của Chính phủ cho thấy tình hình kinh tế-xã hội khả quan hơn năm 2017, củng cố niềm tin cho dự báo kinh tế Việt Nam sẽ tăng trưởng cao và nhiều khả năng vượt mục tiêu 6,7%. 

Tuy vậy, ngành nông nghiệp không còn giữ được tốc độ cao như 2 quý đầu năm, kết quả triển khai nông nghiệp công nghệ cao chưa được như ý muốn để tăng trưởng 4-5%/năm; ngành du lịch chịu tác động bởi cạnh tranh thương mại quốc tế. Ngành xây dựng tăng trưởng cho thấy việc tháo gỡ các nút thắt trong đầu tư công đã có ý nghĩa tốt. 

Đại biểu cũng đề nghị cần có chính sách cho một số doanh nghiệp đầu tàu. 

Báo cáo của Chính phủ đã phân tích khá cụ thể về năm 2019, đại biểu phân tích kỹ hơn về cạnh tranh Mỹ - Trung, không chỉ thuần túy về thương mại. Từ đó, đại biểu kiến nghị một số vấn đề về chính sách tiền tệ và cho rằng, cần tiếp tục cải cách thể chế, hỗ trợ khu vực tư nhân trong nước, quyết liệt thực hiện tái cơ cấu kinh tế, thu gọn khu vực kinh tế nhà nước. Bảo đảm thực hiện tốt chủ trương đa dạng hóa thị trường, tránh phụ thuộc vào một số thị trường lớn. Đẩy mạnh tự chủ cho các đơn vị sự nghiệp công, giảm gánh nặng cho ngân sách. 

Đại biểu Bùi Văn Phương, đoàn Ninh Bình, tham gia ý kiến về cải cách hành chính, tổ chức bộ máy và biên chế. Theo đại biểu, chủ trương của Trung ương về vấn đề này là hết sức đúng nhưng trong tổ chức thực hiện, đặc biệt là khâu thông tin và truyền thông, có phần chưa chặt chẽ, đầy đủ, có phần hiểu lầm. 

"Chúng ta nói chi thường xuyên trong ngân sách tới gần 70%, nhưng nội dung này có 13 nội dung chi, trong đó có chi cho quốc phòng, an ninh, giáo dục, y tế, an sinh xã hội..., đó là nhà nước đang bao cấp cho người dân, tức là chi cho người dân, còn chi cho bộ máy chỉ khoảng 10% trong số đó, nhưng chúng ta nói không đầy đủ làm cho người dân hiểu bộ máy đang là một gánh nặng của ngân sách", đại biểu nêu ý kiến. 

Đại biểu cũng cho rằng, Nghị quyết Trung ương đã nói rất rõ về tinh giản bộ máy, phải tiến hành rất thận trọng, có bước đi thích hợp, nhưng việc thực hiện có phần lúng túng, nhận thức cũng chưa đầy đủ. Tinh giản phải bảo đảm hiệu lực, hiệu quả bộ máy. Việc này cần quan tâm chỉ đạo chặt chẽ. 

Đại biểu Thạch Phước Bình, đoàn Trà Vinh cho biết, cử tri phấn khởi trước những thành tựu năm 2018 và 3 năm 2016-218 mà báo cáo của Chính phủ nêu, là cơ sở để thực hiện thắng lợi các mục tiêu 5 năm, đồng tình với các giải pháp phát triển năm 2019. 

Tuy nhiên, đại biểu đề nghị 8 vấn đề như về tái cơ cấu nền kinh tế, đổi mới phương thức phân bổ nguồn lực theo hướng thị trường hơn, tập trung cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước theo hướng toàn diện, tập trung đầu tư cho các đầu tàu như TPHCM, Hà Nội.

Đại biểu cũng cho biết cử tri bức xúc với tình trạng hàng giả, hàng lậu, đặc biệt là các mặt hàng đầu vào của sản xuất, đề nghị xử lý nghiêm. 

Đồng thời đại biểu đề nghị có cơ chế hiệu quả để khuyến khích thu hút đầu tư, nhất là vào khu vực nông thôn, để giải quyết vấn đề việc làm tại nông thôn...

TH

Bình luận