Báo chí chống tham nhũng trong môi trường số

26/06/2019, 14:49

Báo chí chống tham nhũng trong môi trường số - Trong cuộc chiến “chống giặc nội xâm”, báo chí luôn thể hiện được vai trò quan trọng, không chỉ phát hiện nhiều vụ việc tham nhũng kinh tế, tham nhũng quyền lực, mà còn phân tích giúp công chúng nắm bắt bản chất của sự việc, hiểu rõ từng vấn đề, từ đó tạo làn sóng dư luận, đẩy nhanh quá trình xử lý các vụ đại án tham nhũng phức tạp.

Báo chí không chỉ phát hiện nhiều vụ việc tham nhũng kinh tế, tham nhũng quyền lực, mà còn phân tích giúp công chúng nắm bắt bản chất của sự việc, hiểu rõ từng vấn đề. Ảnh minh họa

“Ngọn lửa thời 4.0”

Thời gian qua, hàng loạt vụ đại án tham nhũng nghiêm trọng, phức tạp bị phát hiện, xét xử nghiêm minh, được người dân cả nước đồng tình, ủng hộ. Có thể khẳng định, quá trình xử lý những vụ đại án tham nhũng là kết quả của cả hệ thống chính trị, từ phát hiện của tổ chức, cá nhân cho tới hoạt động điều tra, xét xử của các cơ quan chức năng.

Đặc biệt, báo chí ngoài việc phản ánh, truy tìm căn nguyên của tham nhũng, còn biểu dương, cổ vũ các tấm gương, nhân tố mới trong đấu tranh phòng chống tham nhũng lãng phí; nhân rộng những cách làm hay, kinh nghiệm tốt, bảo vệ người tố cáo tham nhũng, lãng phí. Phản bác những luận điệu sai trái của các thế lực thù địch, trong đó có luận điệu cho rằng chống tham nhũng ở Việt Nam chỉ là để thanh trừng nội bộ.

Không chỉ tạo diễn đàn tranh luận công khai, đề xuất những cách làm hay trong cuộc chiến “chống giặc nội xâm”, báo chí còn đăng tải nhiều bài viết sâu phân tích, lý giải sắc bén, làm rõ nguyên nhân khách quan, chủ quan, đồng thời chỉ ra những giải pháp mang tính căn cơ và đồng bộ giúp Đảng, Nhà nước khắc phục những thiếu sót trong hoạch định chính sách;... Có thể kể đến tác phẩm “Chống được “chạy” sẽ thành công” (tác phẩm đoạt giải A, Giải Báo chí về phòng với công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí năm 2017) khi mổ xẻ, phân tích các góc cạnh của việc chạy chức, chạy quyền,... từ đó đưa ra những giải pháp ngăn chặn con virus này lan rộng ra toàn xã hội.

Tại phiên họp thứ 13 Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, ngày 22/1/2018, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhấn mạnh, “xưa kia, dù biết rõ những việc làm tiêu cực của “tham quan, ô lại” nhưng người dân thấp cổ, bé họng cũng chỉ biết than vãn. Ngày nay, việc giải quyết tệ nạn tham nhũng đã khác trước, bởi bản chất chân chính và ý thức trách nhiệm trước toàn dân của một Nhà nước của dân, do dân, vì dân không có chỗ cho tham nhũng; đồng thời việc phòng, chống tham nhũng đã được luật hóa, mọi hành vi tham nhũng đều bị xử lý theo pháp luật. Điều đáng nói, bên cạnh vai trò của các cơ quan chức năng, cơ quan thực thi luật pháp, xã hội có một công cụ quan trọng trong phòng, chống tham nhũng là báo chí.

Có thể khẳng định, những nỗ lực không biết mệt mỏi của báo chí đã tạo ra sự gắn kết của cả hệ thống chính trị trong cuộc chiến chống “giặc nội xâm”. Giải Báo chí với công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, lãng phí do Hội Nhà báo Việt Nam và Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp tổ chức chính là dịp vinh danh những cống hiến của báo chí trong cuộc chiến cam go này.

Tuy nhiên, trước sự phát triển của mạng xã hội, báo chí trong cuộc chiến chống “giặc nội xâm” thời 4.0 đang tồn tại một số bất cập. Bên cạnh những lợi ích mà mạng xã hội mang lại với những người làm báo, nhiều trường hợp đã lợi dụng danh nghĩa nhà báo khi tham gia mạng xã hội đăng một số thông tin về sai phạm của tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân hòng tống tiền, nhằm mục đích tư lợi cá nhân, sử dụng quyền lực truyền thông để trục lợi; hoặc tham gia các diễn đàn nghiệp vụ báo chí, chia sẻ thông tin chưa kiểm chứng nhằm mục đích tổ chức “đánh hội đồng”, hạ uy tín của cá nhân, lãnh đạo; thậm chí tiếp tay cho tham nhũng qua các bài viết PR, “bảo kê truyền thông” cho tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp, địa phương có dấu hiệu tham nhũng,... ảnh hưởng đến uy tín của báo chí, làm suy giảm niềm tin của công chúng vào báo chí.

Đặc biệt, các trang mạng xã hội đang bị các thế lực thù địch tận dụng để lan truyền tin giả nhằm gây nghi ngờ, tác động tiêu cực đến uy tín của cá nhân, tổ chức, địa phương, của cán bộ, đảng viên, vì vậy, người làm báo cần hết sức tỉnh táo để nắn dòng thông tin, định hướng dư luận, phát ngôn có chuẩn mực khi tham gia mạng xã hội, tránh tạo ra những làn sóng dư luận gây tranh cãi, không vì tin tức giật gân, câu khách mà tiếp tay lan truyền tin giả, vì mỗi thông tin được nhà báo chia sẻ, luôn trở thành nguồn tin đáng tin cậy đối với người dân.

Có thể thấy, trong mỗi kỳ họp Quốc hội, giữa các đại biểu thường xảy ra những ý kiến tranh luận về vấn đề chống tham nhũng, nhưng một số người mang danh nhà báo lại chỉ trích dẫn một câu nói của đại biểu rồi chia sẻ trên mạng xã hội, mà không trích dẫn đầy đủ đoạn tranh luận, gây ra hiểu nhầm từ phía công chúng, tạo cơ hội cho các thế lực thù địch sử dụng các phương tiện truyền thông xã hội như một “con át chủ bài” tập trung ngụy tuyên truyền về tham nhũng vốn là vấn đề xã hội hết sức nhức nhối; vấn đề nhạy cảm gắn liền với sự tha hóa về quyền lực chính trị, từ đó dễ dàng bôi đen, thổi phồng các khuyết điểm, xuyên tạc về Đảng, Nhà nước.

Thổi bùng “ngọn lửa 4.0”

Trong thời đại bùng nổ thông tin, phòng, chống tham nhũng trên báo chí trở thành trung tâm của cuộc đấu tranh chống suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống,”tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong cán bộ, đảng viên. Một bộ phận người dân luôn quan tâm tới tình hình kinh tế, chính trị của đất nước, nhưng lại thích tiếp nhận thông tin qua các diễn đàn mạng xã hội, vì ở đây họ được tự do bày tỏ quan điểm, đây là hình thức đặt niềm tin “năm ăn, năm thua”, vì rất dễ tiếp nhận những nguồn tin “giả”.

Ngoài ra âm mưu “lộng giả thành chân” của các thế lực thù địch đang ngày càng xuất hiện nhiều trên Facebook. Thời gian qua, xuất hiện trang tin điện tử mạo danh Cổng thông tin điện tử tỉnh Cà Mau. Trước đó, chỉ trong vòng chưa đầy một tháng, mạng xã hội đã hai lần xuất hiện trang tin giả mạo của Ban Tuyên giáo Trung ương. Việc giả mạo trang tin của một số cơ quan công quyền càng cho thấy sự tinh vi của những thế lực thù địch.

Các website, Blog, Facebook, Fanpage mạo danh thường được thiết kế theo dạng trang thông tin chuyển tải tin tức, có nhiều chuyên mục với bố cục rõ ràng, cung cấp thông tin cập nhật, đa dạng. Thời gian đầu, các trang mạng này lôi kéo và tạo sự tin cậy của người đọc nên chủ động đăng tải, chia sẻ những thông tin kịp thời, chính xác như các cơ quan báo chí, trang thông tin điện tử chính thống của các cơ quan, tổ chức.

Vì vậy, khi khai thác nguồn tin phòng, chống tham nhũng trên mạng xã hội, báo chí truyền thông phải hết sức tỉnh táo, sự cẩn trọng là cần thiết, tránh được các hậu quả khó lường. Điều này yêu cầu mỗi người làm báo khi tham gia mạng xã hội cần tuân thủ đúng những quy tắc sử dụng mạng xã hội của người làm báo Việt Nam đã được Hội Nhà báo Việt Nam ban hành và có hiệu lực từ 1/1/2019./.

Minh Tân

Bình luận