Báo chí Cà Mau truyền thông chính sách du lịch

08/10/2020, 15:31

Báo chí Cà Mau truyền thông chính sách du lịch - Nhiều năm qua, ngoài vai trò tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, báo chí Cà Mau còn làm tốt công tác tuyên truyền về đất và người Cà Mau, góp phần mời gọi các du khách gần, xa đến tham quan, vui chơi, nghiên cứu, học hỏi. Trong đó, Báo Cà Mau và Đài PT-TH Cà Mau đã tổ chức định kỳ chuyên trang, chuyên mục, chuyên đề về du lịch; thực hiện nhiều bài viết về những địa danh du lịch, đời sống, phong tục tập quán, giá trị văn hóa truyền thống, lịch sử vùng đất và người Cà Mau.

Thành phố Cà Mau về đêm - Ảnh: Báo Cà Mau

Vùng đất giàu tiềm năng

Mũi Cà Mau là nơi duy nhất trên đất liền của tỉnh có thể ngắm được mặt trời mọc và mặt trời lặn. Cũng tại Mũi Cà Mau, phù sa lắng đọng thành những bãi bồi rộng lớn, mỗi năm đất lấn thêm ra biển vài chục mét và được người dân bản địa ví von là vùng ''đất nở ra, rừng biết đi và biển biết sinh sôi''. Ngoài ra, Cà Mau có tiềm năng, thế mạnh về phát triển kinh tế biển, nuôi trồng thủy sản và phát triển du lịch sinh thái, với trên 100.000 ha rừng tràm, rừng đước đặc trưng đã được UNESCO công nhận là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới.

Vườn quốc gia Mũi Cà Mau (diện tích khoảng 42.000 ha) và Vườn quốc gia U Minh Hạ (diện tích trên 8.200 ha) đang được quy hoạch, kêu gọi các dự án đầu tư phát triển du lịch, nhất là phát triển du lịch sinh thái xứng tầm trong tương lai không xa.

Tài nguyên du lịch của Cà Mau còn là nét rất đặc trưng gắn liền với văn hóa bản địa đặc sắc. Những chiến công vang dội trong các cuộc kháng chiến vệ quốc đã hình thành nhiều công trình di tích lịch sử - văn hóa quan trọng gắn với các lễ hội dân gian, công trình kiến trúc, nghề truyền thống, văn hóa ẩm thực và giai điệu ngọt ngào của loại hình nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ cùng câu chuyện hài hước, dí dỏm của nghệ danh lừng danh Bác Ba Phi.

Các sản phẩm du lịch nơi đây ngày càng đa dạng, phong phú. Nhiều điểm du lịch mới đưa vào hoạt động như khu du lịch Mũi Cà Mau đã được đầu tư, nâng cấp, là điểm hấp dẫn đối với du khách; khu du lịch Hòn Đá Bạc, Vườn sưu tập động vật hệ sinh thái rừng tràm Lâm ngư trường Sông Trẹm, Vườn chim trong lòng Thành phố Cà Mau… cũng là những nhân tố quan trọng không kém trong chuỗi phát triển du lịch Cà Mau trong tương lai. Nếu như Hà Giang, vùng đất địa đầu cực Bắc với Lũng Cú, với ruộng bậc thang, thì Vườn quốc gia Mũi Cà Mau, vùng đất cực Nam Tổ quốc thiêng liêng có điểm du lịch Công viên Văn hóa - Du lịch Mũi Cà Mau mà bất kỳ người dân Việt Nam nào cũng mong ước một lần được đến.

Đất Mũi Cà Mau

Vấn đề đặt ra đối với công tác truyền thông Thời gian qua, tỉnh Cà Mau đầu tư phát triển hệ thống hạ tầng giao thông đường bộ cơ bản thông suốt, đảm bảo tính kết nối, đồng bộ đến các điểm du lịch chính như: Đất Mũi, Khai Long, Hòn Đá Bạc, Vườn quốc gia Mũi Cà Mau, Vườn quốc gia U Minh Hạ. Cùng với việc đầu tư xây dựng hoàn thành tuyến đường Hồ Chí Minh về đến Đất Mũi và tuyến đường hành lang ven biển phía Nam đã góp phần quan trọng cho việc phát triển các tuyến du lịch nội tỉnh, liên tỉnh, quốc tế.

Tuy vậy, xét về vai trò của báo chí với sự hợp tác truyền thông chính sách phát triển du lịch ở Cà Mau như hiện nay chưa xứng tầm. Bởi, hầu hết các tác phẩm, các hoạt động chỉ dừng lại ở góc độ phản ánh, giới thiệu chứ chưa đảm bảo tính khái quát, chuyên sâu về hoạch định du lịch trong khi đã minh chứng được vùng đất giàu tiềm năng. Bên cạnh đó, báo chí thiếu những tác phẩm đi đến cùng và bám sát các vấn đề đặt ra; rất ít bài viết có sự logic với nhau thành loạt bài.

Báo Cà Mau Online ngày 20/4/2019 có bài: “Tháo “nút thắt” du lịch Hòn Đá Bạc” phản ánh việc di tích lịch sử quốc gia Hòn Đá Bạc - một trong những khu du lịch trọng điểm của tỉnh bị xuống cấp trầm trọng. Bài viết phân tích nguyên nhân chính là do công tác quản lý, trùng tu chưa đúng với quy mô, lợi thế vốn có của nó. Đơn vị được chuyển giao là Bộ Công an và Công an tỉnh Cà Mau quản lý khai thác (năm 2014). Từ đó, Hòn Đá Bạc bắt đầu những chuỗi sụt giảm và mất khách du lịch. Nội dung trong bài chỉ ra các phương án “vực dậy” tiềm năng của Huyện uỷ, UBND huyện Trần Văn Thời và UBND tỉnh đã gửi công văn cho Bộ Công an về việc khu di tích chưa được quan tâm đúng mức về đầu tư, nâng cấp phát triển sản phẩm du lịch…

Tọa đàm về kết nối và hợp tác phát triển du lịch Cà Mau năm 2019

Có thể thấy, bài viết đã có những dẫn chứng cụ thể về việc đơn vị được chuyển giao quản lý, khai thác chưa có động thái đầu tư từ khi tiếp nhận đến thời điểm bài viết phản ánh dẫn đến sự xuống cấp và ảnh hưởng đến quy hoạch, đầu tư phát triển du lịch của tỉnh. Bài viết làm rõ sự quan tâm của địa phương trong việc nỗ lực tác động và đề xuất bằng văn bản của tỉnh để được chuyển giao lại cho tỉnh quản lý và thực hiện các công việc lập quy hoạch, đầu tư phát triển du lịch theo Nghị quyết số 04-NQ/TU của Tỉnh uỷ và Kế hoạch số 30/KH-UBND của UBND tỉnh về phát triển du lịch tỉnh Cà Mau đến năm 2020.

Tuy nhiên, bài viết chỉ dừng ở góc độ phản ánh, không đi đến cùng và bám sát diễn biến vụ việc. Ngay sau đó không lâu đơn vị quản lý, khai thác (Bộ Công an và Công an tỉnh Cà Mau) đã tiến hành thực hiện các phương án đầu tư, tôn tạo nhằm vực dậy tiềm năng của khu du lịch Hòn Đá Bạc. Hiện, khu di tích này đang được xây dựng và đã đón khách trở lại. Song, tính từ thời điểm bài viết đăng là 20/4/2019 đến tháng 9/2020, Báo Cà Mau chưa có tin, bài viết phản ánh tiếp nối vụ việc.

Nhiều năm qua, Báo Cà Mau rất ít loạt bài viết về du lịch. Từ đầu năm 2020 đến nay, có duy nhất một loạt bài 5 kỳ: “Để du lịch Cà Mau cất cánh” đăng trên Báo Cà Mau Online từ ngày 25/6/2020 đến ngày 03/7/2020. Mặc dù có đến 5 kỳ tập trung vào các vấn đề thực trạng của du lịch Cà Mau hiện nay trong thế đối sánh với một số tỉnh bạn, và có những đề xuất về mô hình, chủ thể và cả định hướng phát triển phù hợp với địa phương; trong đó có sự đánh giá, nhận định của các chuyên gia du lịch với sự gợi mở, những ý tưởng mới.

Tuy nhiên, tác phẩm chuyên sâu về phân tích thực trạng, điểm mạnh, điểm yếu của du lịch trong khi tiềm năng du lịch dồi dào so với các tỉnh bạn, nhưng chưa định hướng cho nhà quản lý du lịch nhận ra những hạn chế so với công tác quản lý, thương hiệu du lịch chưa phát huy, kéo theo hàng loạt hoạt động chưa mạnh. Loạt bài 5 kỳ có sự sáng tạo trong hình thức thể hiện (kết hợp bài phản ánh và bài phỏng vấn), nhưng chưa được trau chuốt về hình ảnh, chưa đáp ứng các nguyên tắc viết bài cho báo điện tử, dẫn đến giảm sức hút, người đọc không hứng thú theo dõi kỳ tiếp theo.

Đài PT-TH Cà Mau là kênh truyền hình phát sóng 19/24 giờ mỗi ngày. Diện phủ sóng cả phát thanh và truyền hình gần như toàn bộ địa phận tỉnh Cà Mau và một số vùng thuộc các tỉnh lân cận. Ngoài những tin, bài, phóng sự, đề tài về du lịch được phát sóng trên các bản tin thời sự, Đài PT-TH Cà Mau có chương trình du lịch: “Đất và Người Cà Mau” thời lượng 5 phút, nhưng chương trình chủ yếu là giới thiệu, quảng bá về tiềm năng, thế mạnh của du lịch Cà Mau. Khoảng thời gian đầu lên sóng truyền hình được công chúng đánh giá cao cả về nội dung và hình thức thể hiện. Tuy nhiên, theo thời gian, các địa điểm du lịch được giới thiệu không còn mới, hấp dẫn. Ngoài ra, 3/4 nội dung chương trình về các địa điểm du lịch trong tỉnh Cà Mau, còn lại là ngoài tỉnh do đài khác thực hiện.

Phóng viên Đài truyền hình Cà Mau tác nghiệp tại hiện trường. Ảnh: CTV

Đối với Báo Cà Mau, nguyên nhân khách quan là việc phối hợp chưa đồng bộ, chưa thường xuyên, chưa chặt chẽ của các cơ quan ban hành chính sách.Trong năm 2019, Báo Cà Mau chỉ có khoảng hơn 140 tin, bài về du lịch trên báo in. Trên Báo Cà Mau Online cũng có chuyên mục du lịch, tuy nhiên, hơn 90% tin, bài viết trên online là “bản sao” của báo in.

Đối với Đài PT-TH Cà Mau, quá trình sản xuất “Đất và Người Cà Mau” chưa có sự đầu tư kỹ càng từ khâu lên ý tưởng kịch bản - ra hiện trường - hậu kỳ trước khi phát sóng. Mặc dù đây là chương trình phiên bản mới, tạo hiệu ứng tích cực, tuy nhiên, do không có sự phối hợp về định hướng tuyên truyền cũng như kinh phí thực hiện nên nội dung, hình thức đôi lúc chưa hấp dẫn công chúng.

Như vậy, với mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, cùng những quyết sách được tỉnh Cà Mau triển khai quyết liệt trong thời gian tới để phát triển du lịch đồng bộ hướng đến xây dựng du lịch Cà Mau trở thành điểm đến du lịch hấp dẫn, có uy tín và sức cạnh tranh cao, điều cốt lõi là cần có sự thay đổi nhất định trong công tác truyền thông về du lịch, nhất là truyền thông chính sách phát triển du lịch ở địa bàn thông qua báo chí địa phương.

Đến năm 2025, Cà Mau trở thành tỉnh phát triển khá của vùng ĐBSCL

Một số giải pháp

Để nâng cao hiệu quả truyền thông chính sách phát triển du lịch trên báo chí Cà Mau, trước hết, đối với các cơ quan báo chí cần ứng dụng nhiều hơn truyền thông đa phương tiện để thu hút bạn đọc, bạn xem đài. Ngoài ra, các báo cần đa dạng góc nhìn bài viết, tránh lối mòn trong khai thác đề tài, tạo ra điểm mới về truyền thông chính sách phát triển du lịch. Các cơ quan báo chí cần khai thác hết tiềm năng, và năng lực của đội ngũ nhân viên, tập trung nhiều hơn vào các vấn đề về truyền thông.

Cách thức tổ chức thông tin của các báo cần có sự đổi mới, sắp xếp lại để đạt được hiệu quả trong truyền thông chính sách và đáp ứng được nhu cầu thông tin của bạn đọc, bạn xem đài. Thực tế thời gian qua, mặc dù các báo đã có nỗ lực trong tổ chức và cách thức thông tin, nhưng chưa hấp dẫn, các bài viết chỉ dừng ở việc phản ánh, chưa phân tích sâu, kỹ, chưa đáp ứng nhu cầu hiểu sâu vấn đề. Cần kích thích bình luận trong mỗi bài báo.

Mũi Cà Mau là địa điểm hút khách du lịch nhất tỉnh Cà Mau

Hiện nay, sự tương tác của Báo Cà Mau và Đài PT-TH Cà Mau chỉ mới bước đầu tạo nên hiệu ứng với bạn đọc thông qua kênh Youtube và Fanpage của Báo và Đài. Mặc dù, trên Báo Cà Mau Online có phần bình luận ở cuối bài đăng, tuy nhiên, do không có nhân lực nên đến thời điểm hiện tại, Báo Cà Mau chưa tạo được tương tác với độc giả. Trong hoạt động báo chí, phóng viên là người trực tiếp thực hiện bài viết.

Do đó, phóng viên phải là người có thể phân tích, bình luận một cách sâu sắc về vấn đề đưa ra, phát hiện được những mặt mạnh, mặt hạn chế trong truyền thông các chính sách phát triển du lịch để linh hoạt phương pháp và cách thức thông tin hiệu quả. Các cơ quan báo chí cần phải đào tạo đội ngũ phóng viên bài bản, có chuyên môn tốt, nắm vững chủ trương, chính sách pháp luật của Đảng, Nhà nước. Bản thân mỗi phóng viên phải tự rèn luyện, học hỏi, trau dồi kinh nghiệm, kinh qua thực tế.

Xây dựng đội ngũ cộng tác viên, bởi đây là lực lượng tạo nên sự khác biệt về hiệu quả truyền thông chính sách du lịch. Họ là lực lượng đáng tin cậy để nhìn nhận, phân tích, đánh giá cũng như phản biện chính sách phát triển du lịch như: các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý, truyền thông của doanh nghiệp... Để có được đội ngũ này đòi hỏi các báo phải thắt chặt mối quan hệ, xây dựng chế độ nhuận bút hợp lý, có sự gắn kết chặt chẽ và chế độ đãi ngộ theo quy định của đơn vị.

Đối với các cơ quan quản lý báo chí như Ban Tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin & Truyền thông, Hội Nhà báo Việt Nam và địa phương cần có hình thức khen thưởng, động viên kịp thời đối với những nhà báo sáng tạo, năng động có tính phát hiện các bài viết sáng tạo, có chất lượng để từ đó tạo động lực cho các nhà báo thực hiện tốt công tác truyền thông chính sách du lịch nói riêng và các vấn đề của xã hội nói chung./.

Phạm Băng Thanh

Bình luận